Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Triệu [5a5b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 帝，两帝並立，亡一乘之使以通其道，是爭也。[5a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … đế, lưỡng đế tịnh lập, vong nhất thừa chi sứ dĩ thông kì đạo, thị tranh dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 乎而不讓，仁者不爲也。[5a*1*18]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hồ nhi bất nhượng, nhân giả bất vi dã.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 願𭁈王分棄前惡，終今以来通使如故。[5a*2*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Nguyện dữ vương phân khí tiền ác, chung kim dĩ lai thông sứ như cố.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 故使陸賈往馳諭吿王以朕本意，[5a*3*4]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Cố sử Lục Giả vãng trì dụ cáo vương dĩ trẫm bổn ý,

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 王亦受之，毋爲寇災矣。[5a*3*17]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 vương diệc thụ chi, vô vi khấu tai hĩ.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 因以上褚五十衣，中褚三十衣，下褚二十衣遣王，[5a*4*7]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Nhân dĩ thượng chử ngũ thập y, trung chử tam thập y, hạ chử nhị thập y khiển vương,

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 願王聽樂消憂，存問鄰國。」[5a*5*7]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 nguyện vương thính lạc tiêu ưu, tồn vấn lân quốc”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 賈至，帝謝曰：「謹奉詔爲藩王，長供職貢。」[5a*5*17]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Giả chí, đế tạ viết: “Cẩn phụng chiếu vi phiên vương, trường cung chức cống”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 於是下詔曰：「朕聞：两䧺不俱立，两賢不並世。漢皇帝，賢天子。自今去帝制，黃屋，左纛。」[5a*6*13]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Ư thị hạ chiếu viết: “Trẫm văn: Lưỡng hùng bất cụ lập, lưỡng hiền bất tịnh thế. Hán Hoàng đế, hiền thiên tử. Tự kim khứ đế chế, hoàng ốc, tả đam”.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 因爲書稱：「蠻夷大長，老夫臣佗昧子再拜上書皇帝陛下，老夫故越吏也，髙帝賜璽 [5a*8*7] 綬，以爲南越王。[5b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Nhân vi thư xưng: “Man Di đại trưởng, lão phu thần Đà muội tử tái bái thượng thư hoàng đế bệ hạ, lão phu cố Việt lại dã, Cao Đế tứ tỉ thụ, dĩ vi Nam Việt Vương.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 孝惠皇帝即位，義不忍絶，所賜老夫者甚厚。[5b*1*7]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hiếu Huệ Hoàng đế tức vị, nghĩa bất nhẫn tuyệt, sở tứ lão phu giả thậm hậu.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 髙后用事，别異華夷，由命曰：『毋予南越金、鉄、田噐、馬、牛、羊、即子、予牡、无予牝。』[5b*2*5]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Cao Hậu dụng sự, biệt dị Hoa Di, do mệnh viết: “Vô dữ Nam Việt kim, thiết, điền khí, mã, ngưu, dương, tức tử, dư mẫu, vô dư tẫn”.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 老夫處僻，馬、牛、羊齒已長。[5b*3*15]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Lão phu xứ tịch, mã ngưu dương xỉ dĩ trưởng.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 自已祭祀不脩，有死罪，遣内史潘、中尉髙、御史平凣三董上書謝過，皆不反。[5b*4*6]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tự dĩ tế tự bất tu, hữu tử tội, khiển nội sử Phan, trung uý Cao, ngự sử Bình phàm tam đổng thượng thư tạ quá, giai bất phản.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 又風聞老夫父母墳暮已壞削，兄弟宗𤟪已誅泯，故吏相議曰：『今内不得振於漢，外無以自髙異於吳』，[5b*5*16]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Hựu phong văn lão phu phụ mẫu phần mộ dĩ hoại tước, huynh đệ tông đột dĩ tru dẫn, cố lại tương nghị viết: “Kim nội bất đắc chấn ư Hán, ngoại vô dĩ tự cao dị ư Ngô”,

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 故更號爲帝，自帝其國，非敢有害於天下。[5b*7*17]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Cố cánh hiệu vi đế, tự đế kì quốc, phi cảm hữu hại ư thiên hạ.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 髙皇后聞之大怒，削去南越之籍，使使不通。[5b*8*14]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Cao Hoàng hậu văn chi đại nộ, tước khứ Nam Việt chi tịch, sử sứ bất thông.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 老夫竊疑長沙王讒 …… [5b*9*12]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Lão phu thiết nghi Trường Sa Vương sàm …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [5a] đế, hai đế cùng lập mà không có xe sứ thông hiếu, thế là tranh nhau. Tranh mà không biết nhường thì người có nhân không làm. Trẫm nguyện cùng vương đều bỏ hiềm trước, từ nay trở đi thông hiếu như xưa. Vì vậy mới sai Lục Giả sang đưa tờ dụ, để tỏ với vương bản ý của trẫm. Vương cũng nên nghe theo, chớ làm những việc cướp phá nữa. Nhân gửi biếu vương 50 chiếc áo bông thượng hạng, 30 chiếc áo bông trung hạng, 20 chiếc áo bông hạ hạng. Mong rằng vương hãy nghe nhạc tiêu sầu và thăm hỏi nước láng giềng”.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Khi Giả đến, vua tạ lỗi nói: “Kính vâng chiếu chỉ, xin làm phiên vương, giữ mãi lệ cống”. Rồi đó vua hạ chiếu rằng: “Trẫm nghe: hai người hùng không đứng cùng nhau, hai người hiền không ở cùng đời. Hoàng đế nhà Hán là bậc thiên tử hiền tài, từ nay ta triệt bỏ xe mui vàng và cờ tả đạo là nghi chế của hoàng đế”. Nhân viết thư rằng: “Man Di đại trưởng lão phu, thần Đà, mạo muội đáng chết, hai lạy dâng thư lên hoàng đế bệ hạ. Lão phu vốn là lại cũ ở đất Việt, Cao Đế ban cho ấn [5b] thao làm Nam Việt Vương. Hiếu Huệ Hoàng đế lên ngôi, vì nghĩa không nỡ tuyệt nên ban cho lão phu rất hậu. Cao Hậu lên coi việc nước lại phân biệt Hoa – Di, ra lệnh không cho Nam Việt những khí cụ làm ruộng bằng sắt và đồng; ngựa, trâu, dê nếu cho thì cũng chỉ cho con đực, không cho con cái. Lão phu ở đất hẻo lánh, ngựa, trâu, dê đã già. Tự nghĩ nếu không sắm lễ vật cúng tế, thì tội thực đáng chết, mới sai nội sử Phan, trung uý Cao, ngự sử Bình, ba bọn dâng thư tạ lỗi, nhưng đều không thấy trở về. Lại nghe đồn rằng, phần mộ của cha mẹ lão phu bị đập phá, anh em họ hàng đều bị giết. Vì vậy, bọn lại bàn nhau rằng: “Nay bên trong không được phấn chấn với nhà Hán, bên ngoài không lấy gì để tự cao khác với nước Ngô”. Vì vậy mới đổi xưng hiệu là đế, để tự làm đế nước mình, không dám làm điều gì hại đến thiên hạ. Cao Hoàng hậu nghe tin cả giận, tước bỏ sổ sách của Nam Việt, khiến cho việc sai người đi sứ không thông. Lão phu trộm ngờ là vì Trường Sa Vương gièm …