Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Minh Tông Hoàng Đế [BK6, 46a46b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 然其忠厚存心，亦於斯見矣。[46a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … nhiên kì trung hậu tồn tâm, diệc ư tư kiến hĩ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 戊辰，五年（元致和元年，九月以後文宗圖帖睦爾大曆元年）。春，三月，殺國父上宰國瑱。[46a*2*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Mậu Thìn, ngũ niên (Nguyên Trí Hòa nguyên niên, cửu nguyệt dĩ hậu Văn Tông Đồ Thiếp Mục Nhĩ Đại Lịch nguyên niên). Xuân, tam nguyệt, sát Quốc phụ Thượng tể Quốc Chẩn.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 時，帝在位十有五年，春秋已髙，而儲副未定。[46a*3*6]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thời, Đế tại vị thập hữu ngũ niên, xuân thu dĩ cao, nhi trừ phó vị định.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 皇后父國瑱執，以為須待后嫡子立之。[46a*4*4]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Hoàng hậu phụ Quốc Chẩn chấp, dĩ vi tu đãi hậu đích tử lập chi.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 岡東文憲侯（缺名），佐聖太師日燏之子（一作弟），欲傾皇后而立皇子旺，乃賂國瑱家臣陳缶以黄金百两，使誣訴國瑱以謀反事。[46a*4*19]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Cương Đông Văn Hiến hầu (khuyết danh), Tá Thánh thái sư Nhật Duật chi tử (nhất tác đệ), dục khuynh Hoàng hậu nhi lập Hoàng tử Vượng, nãi lộ Quốc Chẩn gia thần Trần Phẫu dĩ hoàng kim bách lượng, sử vu tố Quốc Chẩn dĩ mưu phản sự.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 帝信之，囚國瑱於資福寺，以問少保陳克終。[46a*7*9]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đế tín chi, tù Quốc Chẩn ư Tư Phúc tự, dĩ vấn Thiếu bảo Trần Khắc Chung.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 克終黨於文憲，又與旺母皆𰎟山人，而嘗傳旺，即：「以捉虎易，放虎難對。」[46a*8*7]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Khắc Chung đảng ư Văn Hiến, hựu dữ Vượng mẫu giai Giáp Sơn nhân, nhi thường truyền Vượng, tức: “Dĩ tróc hổ dị, phóng hổ nan đối”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 乃斷國瑱飲 [46a*9*15] 食，使之自盡。[46b*1*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nãi đoạn Quốc Chẩn ẩm thực, sử chi tự tận.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 皇后以衣清水與飲，飲󰍶而卒。[46b*1*6]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Hoàng hậu dĩ y thanh thủy dữ ẩm, ẩm tất nhi tốt.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 逮捕其黨百餘人，每斷獄訟。[46b*1*18]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Đãi bổ kì đảng bách dư nhân, mỗi đoạn ngục tụng.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 訟人多訴其寃。[46b*2*10]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Tụng nhân đa tố kì oan.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 後數年，會缶有妻妾相妬，以文憲所授金事聞。下獄官黎維為人剛直，即日按問。[46b*2*16]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Hậu số niên, hội Phẫu hữu thê thiếp tương đố, dĩ Văn Hiến sở thụ kim sự văn. Hạ ngục quan Lê Duy vi nhân cương trực, tức nhật án vấn.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 缶當陵遲，未及行刑，而國瑱之子紹武（缺名）家奴生啖其肉盡矣。文憲免死，降為庶人，没其籍。[46b*4*9]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Phẫu đương lăng trì, vị cập hành hình, nhi Quốc Chẩn chi tử Thiệu Vũ (khuyết danh) gia nô sinh đạm kì nhục tận hĩ. Văn Hiến miễn tử, giáng vi thứ nhân, một kì tịch.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 史臣吳士連曰：儲副之位國本，不可不早建，正嫡之分，支庶不可以妾干。帝在位既久，庶子長矣，而正嫡未生，奈何從權可也。[46b*7*1]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Trừ phó chi vị quốc bản, bất khả bất tảo kiến, chính đích chi phận, chi thứ bất khả dĩ thiếp can. Đế tại vị ký cửu, thứ tử trưởng hĩ, nhi chính đích vị sinh, nại hà tòng quyền khả dã.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 待嫡子經也，立 …… [46b*9*13]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Đãi đích tử kinh dã, lập …