Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Tùy, Đường [3a3b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 行軍司馬，將水陸諸營逆擊，破之。[3a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … Hành quân tư mã, tương thủy lục chư doanh nghịch kích, phá chi.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 長真僅以身免，盡俘其眾。[3a*1*14]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Trường Chân cẩn dĩ thân miễn, tận phù kì chúng.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 和乃築子城（城内小城也）周回九百步以禦之。[3a*2*5]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Hòa nãi trúc tử thành (thành nội tiểu thành dã) chu hồi cửu bách bộ dĩ ngự chi.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 及隋亡，納欵於唐。[3a*3*2]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Cập Tùy vong, nạp khoản ư Đường.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 唐詔李道祐持節授和交州太總管，爵譚國公。[3a*3*9]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Đường chiếu Lý Đạo Hựu trì tiết thụ Hòa Giao Châu Đại tổng quản, tước Đàm quốc công.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 和遣士廉奉表請入朝，[3a*4*8] 詔𭛁師迎之。[3a*4*17]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Hòa khiển Sĩ Liêm phụng biểu thỉnh nhập triều, chiếu phát sư nghênh chi.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 是歲，隋亡。[3a*5*3]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Thị tuế, Tùy vong.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 壬午（唐武德五年）。[3a*6*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Nhâm Ngọ (Đường Vũ Đức ngũ niên).

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 初，隋末，丘和為交趾太守，恃隋威勢，廵邊徼諸溪洞，居州凡六十年餘，林邑諸國遣和明珠、文犀、今寶，故和富埒王者。[3a*6*8]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Sơ, Tùy mạt, Khâu Hòa vi Giao Chỉ Thái thú, thị Tùy uy thế, tuần biên khiếu chư khê động, cư châu phàm lục thập niên dư, Lâm Ấp chư quốc khiển Hòa minh châu, văn tê, kim bảo, cố Hòa phú liệt vương giả.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 是歳，唐改交趾曰安南都護府。[3a*8*13]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thị tuế, Đường cải Giao Chỉ viết An Nam Đô hộ phủ.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 戊子（唐太宗世民，貞觀二年）。[3b*1*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Mậu Tí (Đường Thái Tông Thế Dân, Trinh Quan nhị niên).

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 唐宗室李壽為交趾都督，貪墨得罪。[3b*1*12]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Đường tông thất Lý Thọ vi Giao Chỉ đô đốc, tham mặc đắc tội.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 唐帝以嬴州刺使盧祖尚，才兼文武，徵入朝諭曰：「交趾久不得人，前後都督，皆不稱職。[3b*2*3]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Đường đế dĩ Doanh Châu Thứ sử Lư Tổ Thượng, tài kiêm văn võ, trưng nhập triều dụ viết: “Giao Chỉ cửu bất đắc nhân, tiền hậu đô đốc, giai bất xứng chức.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 卿有安邊之畧，[3b*3*17] 為我鎮之，勿以道遠為辭。」[3b*4*4]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Khanh hữu an biên chi lược, vị ngã trấn chi, vật dĩ đạo viễn vi từ”.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 祖尚拜謝，既而復悔，以疾辭。[3b*4*14]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tổ Thượng bái tạ, ký nhi phục hối, dĩ tật từ.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 唐帝遣杜如晦諭㫖，[3b*5*6] 固辭。[3b*5*14]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Đường đế khiển Đỗ Như Hối dụ chỉ, cố từ.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 又遣其妻兄周範往諭之曰：「匹夫相許，猶䏻存信，卿靣許朕，𡸈得皆之？宜可早行，三年必召，朕不食言。」[3b*5*16]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Hựu khiển kì thê huynh Chu Phạm vãng dụ chi viết: “Thất phu tương hứa, do năng tồn tín, khanh diện hứa trẫm, khởi đắc giai chi? Nghi khả tảo hành, tam niên tất triệu, trẫm bất thực ngôn”.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 對曰：「嶺南瘴癘，去無還理。」[3b*7*17]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Đối viết: “Lĩnh Nam chướng lệ, khứ vô hoàn lí”.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 唐帝怒曰：「我使人不行，何以為政命？」[3b*8*8]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Đường đế nộ viết: “Ngã sử nhân bất hành, hà dĩ vi chính mệnh?”.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 斬於朝堂。[3b*9*3]

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Trảm ư triều đường.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 尋悔。復其官蔭。[3b*9*7]

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Tầm hối. Phục kì quan ấm.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 … [3a] Hành quân tư mã, đem các doanh thủy bộ đón đánh, phá tan quân [của Trường Chân]. Trường Chân chỉ chạy thoát một mình, quân lính bị bắt hết. Hòa lại đắp tử thành (tức thành nhỏ bên trong thành), chu vi 9 trăm bước để chống giữ. Đến khi nhà Tuỳ mất, Hòa hàng phục nhà Đường. Vua Đường sai Lý Đạo Hựu mang cờ tiết sang cho Hòa làm Giao Châu đại tổng quản¹, tước Đàm quốc công. Hòa sai Sĩ Liêm dâng biểu xin vào chầu. Vua Đường xuống chiếu sai quân đi đón². Năm này nhà Tùy mất.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Nhâm Ngọ, [622], (Đường Vũ Đức năm thứ 5).

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Trước đây, cuối thời nhà Tùy, Khâu Hòa làm Thái thú Giao Châu, cậy uy thế của nhà Tùy, thường đi tuần các khe động ở biên giới, ở châu hơn 60 năm, Lâm Ấp và các nước³ tặng cho Hoà những ngọc minh châu, sừng tê văn và vàng bạc của báu, cho nên Hoà giàu như vương giả. Năm này nhà Đường đổi Giao Châu làm An Nam đô hộ phủ⁴.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 [3b] Mậu Tý, [628], (Đường Thái Tông Thế Dân, Trinh Quán năm thứ 2).

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Tông thất nhà Đường là Lý Thọ làm Đô đốc Giao Châu tham ô phải tội. Vua Đường thấy Thứ sử Doanh Châu là Lư Tổ Thượng có tài gồm văn võ, gọi vào triều, dụ rằng: “Giao Châu đã lâu không được người giỏi, các đô đốc trước sau đều không xứng chức. Khanh có tài lược dẹp yên biên giới, hãy vì ta sang trấn đất ấy, chớ lấy đường xa mà từ chối”. Tổ Thượng lạy tạ, rồi lại hối, lấy cớ đau ốm mà từ chối. Vua Đường sai Đỗ Như Hối bảo cho Tổ Thượng biết ý vua. Tổ Thượng vẫn cố từ. Lại sai Chu Phạm là anh vợ của Tổ Thượng đến dụ rằng: “Người thường đã hứa với nhau còn biết giữ chữ tín, khanh đã hứa trước mặt trẫm, há trái lời hay sao? Nên sớm lên đường, sau ba năm tất gọi về, trẫm không nuốt lời”. Tổ Thượng trả lời rằng: “Đất Lĩnh Nam lam chướng, dịch lệ, đó là cái lẽ đã ra đi thì không trở về”. Vua Đường tức giận nói: “Ta sai người không đi, còn làm chính lệnh thế nào được nữa”. Sai chém ngay ở triều đường. Sau hối lại, cho khôi phục quan tước và ấm phong.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 1 Nguyên bản in là Thái tổng quản, sửa lại theo Tân Đường thư, Khâu Hòa truyện.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 2 Nguyên văn: “chiếu phát sư nghênh chi”; có thể sai sót. Tân Đường thư, Khâu Hòa truyện chép là: “chiêu kỳ tử Sư Lợi nghênh chi”, nghĩa là: xuống chiếu sai con [của Hoà] là Sư Lợi đi đón. Truyện Khâu Hòa trong Cựu Đường thư và Thông giám cùng chép tương tự (“khiển kỳ tử Sư Lợi nghênh chi”).

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ^⇡ 3 Cựu Đường thư, Khâu Hòa truyện chép “Lâm Ấp chi tây chư quốc” (các nước phía tây Lâm Ấp).

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 4 Cựu Đường thư, Địa lý chí chép: “Quận Giao Chỉ thời Tùy, năm Vũ Đức thứ 5 [nhà Đường] đổi làm Giao Châu tổng quản phủ”.