Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Tùy, Đường [6a6b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 諫厚塟唐安公主，忤㫖，陸贄爲奏觧之，不能回，竟下遷太子左庶子，又貶泉州别駕。[6a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … gián hậu táng Đường An công chúa, ngỗ chỉ, Lục Chí vi tấu giải chi, bất năng hồi, cánh hạ thiên Thái tử tả thứ tử, hựu biếm Tuyền Châu biệt giá.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 唐順宗即位，拜吉州刺史，未就官卒。[6a*2*14]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Đường Thuận Tông tức vị, bái Cát Châu thứ sử, vị tựu quan tốt.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 弟姜公復亦舉進士，終北部侍郎。[6a*3*9]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đệ Khương Công Phục diệc cử Tiến sĩ, chung Bắc bộ thị lang.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 辛未（唐貞元七年）。[6a*5*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Tân Mùi (Đường Trinh Nguyên thất niên).

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 春，安南都護府髙正平為政重歛。[6a*5*8]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Xuân, An Nam Đô hộ phủ Cao Chính Bình vi chính trọng liêm.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 夏，四月，交州唐林人（唐林在福祿縣）馮興起兵圍府。[6a*5*22]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Hạ, tứ nguyệt, Giao Châu Đường Lâm nhân (Đường Lâm tại Phúc Lộc Huyện) Phùng Hưng khởi binh vi phủ.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 政平以憂子。[6a*6*20]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Chính Bình dĩ ưu tử.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 先是，馮興豪富，有勇力，能排牛搏虎。[6a*7*3]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Tiên thị, Phùng Hưng hào phú, hữu dũng lực, năng bài ngưu bác hổ.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 於唐代宗大曆中，因交州亂，與其弟駭相率復諸隣邑，興號都君，駭號都保，與正平相攻，久不能克。[6a*7*17]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Ư Đường Đại Tông Đại Lịch trung, nhân Giao Châu loạn, dữ kì đệ Hãi tương suất phục chư lân ấp, Hưng hiệu Đô Quân, Hãi hiệu Đô Bảo, dữ Chính Bình tương công, cửu bất năng khắc.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 至是用 [6a*9*17] 本鄕人杜英翰計，率眾圍府。[6b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Chí thị dụng bản hương nhân Đỗ Anh Hàn kế, suất chúng vi phủ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 正平憂憤成疾，𭛁背死。[6b*1*12]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Chính Bình ưu phẫn thành tật, phát bối tử.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 因居府治未，幾卒。[6b*2*2]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Nhân cư phủ trị, vị cơ tốt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 子安尊為布盖大王（俗謂父曰布，母曰盖，故以為名焉）。[6b*2*10]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tử An tôn vi Bố Cái Đại Vương (tục vị phụ viết Bố, mẫu viết Cái, cố dĩ vi danh yên).

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 王能顯靈異，眾以為神，乃於都府之西立祠，歳時奉祀（即孚佑彰信崇義布盖大王。[6b*3*10]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Vương năng hiển linh dị, chúng dĩ vi thần, nãi ư đô phủ chi Tây lập từ, tuế thời phụng tự (tức Phù hựu Chương tín sùng nghĩa Bố Cái Đại Vương.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 其神祠今在盛光坊耤田東西）。[6b*4*19]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Kì thần từ kim tại Thịnh Quang phường tịch điền đông tây).

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 五月，辛巳，唐置柔遠軍於府治。[6b*5*1]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ngũ nguyệt, Tân Tị, Đường trí Nhu Viễn quân ư phủ trị.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 秋，七月，庚辰，唐以趙昌為都護。[6b*5*13]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Thu, thất nguyệt, Canh Thìn, Đường dĩ Triệu Xương vi Đô hộ.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 昌入境，眾心遂安。[6b*6*6]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Xương nhập cảnh, chúng tâm toại an.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 昌遣使諭安，安率眾降。[6b*6*13]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Xương khiển sứ dụ An, An suất chúng hàng.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 昌增築羅城，稍復牢固，在位十七年，以足疾乞還。[6b*7*3]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Xương tăng trúc La Thành, sảo phục lao cố, tại vị thập thất niên, dĩ túc tật khất hoàn.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 許之，以兵部郎中裴泰代昌。[6b*8*3]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Hứa chi, dĩ Binh bộ lang trung Bùi Thái đại Xương.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 癸未（唐貞元十九年）。[6b*9*1]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Quý Mùi (Đường Trinh Nguyên thập cửu niên).

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 都督裴泰剷去城中溝地城，合為一 …… [6b*9*9]

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Đô đốc Bùi Thái sản khứ thành trung cấu địa thành, hợp vi nhất …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 … [6a] vì việc can vua chôn cất công chúa Đường An quá hậu, trái ý vua, Lục Chí tâu gỡ cho, nhưng không được, cuối cùng vẫn phải xuống chức làm Thái tử tả thứ tử, lại bị biếm là Tuyền Châu biệt giá. Đường Thuận Tông lên ngôi, cho làm Thứ sử Cát Châu, chưa đến nơi nhận chức thì chết. Em là Khương Công Phục cũng đậu tiến sĩ, làm quan đến chức Bắc bộ thị lang¹.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Tân Mùi, [791], (Đường Trinh Nguyên năm thứ 7).

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Mùa xuân, An Nam đô hộ phủ là Cao Chính Bình làm việc quan bắt dân đóng góp nặng.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Mùa hạ, tháng 4, người ở Đường Lâm thuộc Giao Châu (Đường Lâm thuộc huyện Phúc Lộc²) là Phùng Hưng dấy binh vây phủ. Chính Bình lo sợ mà chết. Trước đây Phùng Hưng vốn là nhà hào phú, có sức khỏe, có thể vật trâu, đánh hổ. Khoảng niên hiệu Đại Lịch (766-780) đời Đường Đại Tông, nhân Giao Châu có loạn, cùng với em là Hãi hàng phục được các ấp bên cạnh, Hưng xưng là Đô Quân, Hãi xưng là Đô Bảo, đánh nhau với Chính Bình, lâu ngày không thắng được. Đến đây dùng [6b] kế của người làng là Đỗ Anh Hàn, đem quân vây phủ. Chính Bình lo sợ phẫn uất thành bệnh ở lưng mà chết. Hưng nhân đó vào đóng ở phủ trị, chưa được bao lâu thì chết. Con là An tôn xưng làm Bố Cái Đại Vương (tục gọi cha là Bố, mẹ là Cái, cho nên lấy [Bố Cái] làm hiệu). Vương thường hiển linh, dân cho là thần, mới làm đền thờ ở phía tây phủ đô hộ, tuế thời cúng tế (tức là Phu hựu chương tín sùng nghĩa Bố Cái Đại Vương. Đền thờ nay ở phường Thịnh Quang³, ở phía đông nam⁴ ruộng tịch điền).

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Tháng 5, ngày Tân Tỵ, nhà Đường đặt quân Nhu viễn ở phủ trị.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Mùa thu, tháng 7, ngày Canh Thìn, nhà Đường lấy Triệu Xương làm đô hộ. Xương vào cõi, lòng dân bèn yên. Xương sai sứ dụ An, An đem quân hàng. Xương đắp thêm La Thành kiên cố hơn trước, ở chức 17 năm, vì đau chân xin về. Vua Đường chuẩn cho, lấy Lang trung bộ Binh là Bùi Thái thay Xương.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Quý Mùi, [803], (Đường Trinh Nguyên năm thứ 19). Đô đốc Bùi Thái sai lấp bỏ những hào rãnh ở trong thành, hợp làm một …

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 ^⇡ 1 Bắc bộ thị lang: Đại Việt sử ký tiền biên (bản in thời Tây Sơn) sửa là Tỉ bộ thị lang (tỉ 比 và bắc 北 dễ viết nhầm). CMTB26 dẫn An Nam kỷ yếu ghi Bình trước là Đô úy ở Vũ Định, nhờ đem quân cứu viện Trương Bá Nghi, được phong làm An Nam đô hộ.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 ^⇡ 2 Nay là xã Cam Lâm, huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 ^⇡ 3 Nay thuộc quận Đống Đa, Hà Nội.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 4 Nguyên bản in: “tịch điền đông-tây”, có lẽ là đông-nam hay đông-bắc, khắc in nhầm.