Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Tùy, Đường [13a13b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 稱譽。[13a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … xưng dự.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 少事朱淑明。[13a*1*3]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thiếu sự Chu Thục Minh.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 有二鵰並飛，引弓欲射，且祝之曰：「我長且貴，富中之。」一𤼵遂疊中。[13a*1*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hữu nhị điêu tịnh phi, dẫn cung dục xạ, thả chúc chi viết: “Ngã trưởng thả quý, phú trúng chi”. Nhất phát toại điệp trúng.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 眾大驚，因號落鵰侍御史。[13a*2*14]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Chúng đại kinh, nhân hiệu “Lạc điêu thị ngự sử”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 累遷右神策都󰔄候。[13a*3*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Lũy thiên Hữu thần sách đô ngu hầu.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 党項叛，駢領禁兵萬餘人戍長武，屢有功，遷秦州防衛使，復有功。[13a*3*13]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đảng Hạng phản, Biền lĩnh cấm binh vạn dư nhân thú Trường Vũ, lũ hữu công, thiên Tần Châu Phòng vệ sử, phục hữu công.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 時，南詔占據我地，故委駢來代之。[13a*4*19]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thời, Nam Chiếu chiếm cứ ngã địa, cố ủy Biền lai đại chi.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 乙酉（唐咸通六年）。[13a*6*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Ất Dậu (Đường Hàm Thông lục niên).

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 秋，七月，駢治兵於海門未進。[13a*6*8]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Thu, thất nguyệt, Biền trị binh ư Hải Môn vị tiến.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 監軍李維周惡駢，欲去之，屢𧼈駢使進軍。[13a*6*20]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Giám quân Lý Duy Chu ố Biền, dục khứ chi, lũ thú Biền sử tiến quân.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 駢以五千餘人先濟，約維周𤼵兵應援。[13a*7*14]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Biền dĩ ngũ thiên dư nhân tiên tế, ước Duy Chu phát binh ứng viện.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 駢既行，維周擁餘眾不𤼵。[13a*8*10]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Biền ký hành, Duy Chu ủng dư chúng bất phát.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 九月，駢至南定，峯州蠻眾近五萬方穫田禾，駢掩 [13a*9*1] 擊，大破之，斬張詮等，𠬧其所穫以食軍。[13b*1*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Cửu nguyệt, Biền chí Nam Định, Phong Châu Man chúng cận ngũ vạn phương hoạch điền hòa, Biền yểm kích, đại phá chi, trảm Trương Thuyên đẳng, thu kì sở hoạch dĩ thực quân.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 丙戌（唐󰦭通七年）。[13b*2*1]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Bính Tuất (Đường Hàm Thông thất niên).

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 夏，四月，南詔除段酋遷為遣襲善闡（善闡，南詔别都也，在交州西北）節度使，張緝助酋遷攻交州，以范昵為我府都統，趙諾眉為浮邪都統。[13b*2*8]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Hạ, tứ nguyệt, Nam Chiếu trừ Đoàn Tù Thiên vi khiển Tập Thiện Xiển (Thiện Xiển, Nam Chiếu biệt đô dã, tại Giao Châu Tây Bắc) Tiết độ sứ, Trương Tập trợ Tù Thiên công Giao Châu, dĩ Phạm Nật Ta vi ngã phủ Đô thống, Triệu Nặc Mi vi Phù Da đô thống.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 唐監陳（讀曰陣）勑使韋仲宰將七千餘人至峯州。[13b*4*16]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Đường Giám trận (độc viết trận) lai sử Vi Trọng Tể tương thất thiên dư nhân chí Phong Châu.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 駢得以益其兵，進擊南詔，屢破之。[13b*5*16]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Biền đắc dĩ ích kì binh, tiến kích Nam Chiếu, lũ phá chi.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 㨗奏至海門，維周皆匿之。[13b*6*9]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Tiệp tấu chí Hải Môn, Duy Chu giai nặc chi.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 數月無聲聞，唐帝恠之，以問維周。[13b*6*19]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Sổ nguyệt vô thanh văn, Đường đế quái chi, dĩ vấn Duy Chu.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 維周奏：駢駐軍峯州，玩敵不進。[13b*7*13]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Duy Chu tấu: Biền trú quân Phong Châu, ngoạn địch bất tiến.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 唐帝怒，以右武衛將軍王晏權代駢，召駢詣闕，欲重貶之。[13b*8*6]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Đường đế nộ, dĩ Hữu Vũ vệ tướng quân Vương Án Quyền đại Biền, triệu Biền nghệ khuyết, dục trọng biếm chi.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 是月，駢大破南詔蠻，殺獲甚 …… [13b*9*9]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Thị nguyệt, Biền đại phá Nam Chiếu Man, sát hoạch thậm …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 … [13a] khen ngợi. Lúc còn ít tuổi, theo giúp Chu Thục Minh. [Một hôm] có hai con điêu sóng đôi bay qua, Biền giương cung nhắm bắn, khấn rằng: “Nếu ta sau này được quý hiển thì phải bắn trúng”, rồi bắn một phát tên trúng cả hai con. Mọi người cả kinh, nhân đó gọi là “Lạc điêu thị ngự sử” [quan thị ngự sử bắn rơi chim điêu]. Sau Biền được thăng dần đến chức Hữu thần sách đô ngu hầu. Người Đảng Hạng làm phản, Biền đem hơn 1 vạn cấm binh đến đóng ở Trường Vũ, nhiều lần lập công, thăng chức Tần Châu phòng ngự sử, lại có công nữa. Bấy giờ Nam Chiếu chiếm đất ta, cho nên sai Biền sang thay [Trương Nhân].

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Ất Dậu, [865], (Đường Hàm Thông năm thứ 6).

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Mùa thu, tháng 7, Cao Biền sửa quân ở trấn Hải Môn chưa tiến. Giám quân là Lý Duy Chu ghét Biền muốn tống đi, nhiều lần giục Biền tiến quân. Biền đem hơn 5 nghìn quân vượt biển đi trước, hẹn Duy Chu đem quân ứng viện. Biền đi rồi, Duy Chu cầm quân còn lại không tiến phát. Tháng 9, Biền đến Nam Định¹, Phong Châu, quân Man gần 5 vạn đương gặt lúa, Biền ập đến [13b] đánh tan, chém được bọn Trương Thuyên, thu lấy số lúa đã gặt dùng để nuôi quân.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Bính Tuất, [866], (Đường Hàm Thông năm thứ 7).

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Mùa hạ, tháng 4, Nam Chiếu thăng chức cho Đoàn Tù Thiên làm Tiết độ sứ Thiện Xiển (Thiện Xiển là đô khác của Nam Chiếu, ở tây bắc Giao Châu)², sai Trương Tập³ giúp Tù Thiên đánh Giao Châu, cho Phạm Nật Ta làm Đô thống phủ ta, Triệu Nặc Mi làm Đô thống Phù Da⁴. Giám trận nhà Đường sai Vi Trọng Tể đem hơn 7 nghìn quân đến Phong Châu. Biền được thêm quân, tiến đánh Nam Chiếu, nhiều lần đánh tan được. Tờ tâu thắng trận gửi đến trấn Hải Môn, Duy Chu đều giấu đi. Mấy tháng không có tin tức, vua Đường lấy làm lạ mới hỏi Duy Chu. Duy Chu tâu rằng: Biền đóng quân ở Phong Châu, ngồi nhìn giặc không chịu tiến. Vua Đường tức giận, sai Hữu vũ vệ tướng quân là Vương Án Quyền thay Biền, đòi Biền về kinh đô, ý muốn biếm phạt nặng. Tháng ấy, Biền đánh tan quân Nam Chiếu, giết và bắt sống rất …

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 1 Nam Định: tên huyện do nhà Đường đặt năm Vũ Đức thứ 4 [621] (Đường thư, Địa lý chí). Lại theo Thái Bình hoàn vũ ký của Nhạc Sử thời Tống thì ở huyện Nam Định có núi Đông Cứu ở châu Gia Lâm. Như vậy huyện Nam Định thời thuộc Đường ở về phía nam sông Đuống, vào khoảng huyện Gia Lương, tỉnh Hà Bắc ngày nay.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 2 Thiện Xiển: tức Côn Minh, ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc ngày nay.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 3 Theo Thông giám và Tân Đường thư, Nam Chiếu truyện, họ tên người này là Dương Tập Tư, không phải là Trương Tập như Toàn thư đã viết nhầm.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 ^⇡ 4 Phù Da: tên huyện thuộc châu Vũ Định. Theo Thanh nhất thống chí, châu Vũ Định thời Đường thuộc quyền An Nam đô hộ phủ; nay ở địa phận tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Chữ Phù 浮 trong nguyên bản đúng ra phải chép là 扶.