Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Tùy, Đường [15a15b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 二丈六尺，脚闊二丈五尺，四靣女墙髙五丈五寸，望敵樓五十五所，甕門六所，水渠三所，踏道三十四所。[15a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … nhị trượng lục xích, cước khoát nhị trượng ngũ xích, tứ diện nữ tường cao ngũ trượng ngũ thốn, vọng địch lâu ngũ thập ngũ sở, úng môn lục sở, thủy cừ tam sở, đạp đạo tam thập tứ sở.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 又築堤子，周回二千一百二十五丈八尺，髙一丈五尺，脚闊二丈，及造屋四十餘萬間。[15a*3*3]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hựu trúc đê tử, chu hồi nhị thiên nhất bách nhị thập ngũ trượng bát xích, cao nhất trượng ngũ quái, cước khoát nhị trượng, cập tạo ốc tứ thập dư vạn gian.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 黎文休曰：一、李琢之貪暴，𦤶十數年蠻寇之患，况甚虐於李琢者乎。[15a*5*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Lê Văn Hưu viết: Nhất, Lý Trác chi tham bạo, trí thập sổ niên Man khấu chi hoạn, huống thậm ngược ư Lý Trác giả hồ.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 一、臯駢之督属，斬數萬賊眾之強，况賢於髙駢者乎。[15a*6*9]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Nhất, Cao Biền chi đốc thuộc, trảm sổ vạn tặc chúng chi cường, huống hiền ư Cao Biền giả hồ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 故琢不䏻自保，而駢據城稱王，善為國者，當謹擇焉。[15a*7*11]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Cố Trác bất năng tự bảo, nhi Biền cứ thành xưng vương, thiện vi quốc giả, đương cẩn trạch yên.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 丁亥（唐󰦭通八年）。[15a*9*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đinh Hợi (Đường Hàm Thông bát niên).

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 春，正月，駢巡視至邕、廣二州，海路多 [15a*9*8] 潜石襨船，漕運不通。遂命攝長使林諷、湖南將軍余存古等領本部兵并水手一千餘人、徃徃𮢶之，論曰：「天道助順，神功扶直。[15b*1*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Xuân, chính nguyệt, Biền tuần thị chí Ung, Quảng nhị châu, hải lộ đa tiềm thạch phúc thuyền, tảo vận bất thông. Toại mệnh Nhiếp trưởng sử Lâm Phúng, Hồ Nam tướng quân Dư Tồn Cổ đẳng lĩnh bản bộ binh tịnh thủy thủ nhất thiên dư nhân, vãng vãng tạc chi, luận viết: “Thiên đạo trợ thuận, thần công phù trực.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 今𮢶海派，用濟生民，苟不徇私，何難之有？前時都護󰍁師不至，持法不堅，負約營私，人皆怠隋。[15b*3*11]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Kim tạc hải phái, dụng tế sinh dân, câu bất tuân tư, hà nan chi hữu? Tiền thời Đô hộ khao sư bất chí, trì pháp bất kiên, phụ ước doanh tư, nhân giai đãi tùy.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 今我則不然，秪要濟王事耳。」[15b*5*9]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Kim ngã tắc bất nhiên, chỉ yếu tế vương sự nhĩ”.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 言訖，諷等拜命而徃。[15b*6*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Ngôn hất, Phúng đẳng bái mệnh nhi vãng.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 复，四月，五日，興功䟽𮢶逾月之間，將欲開達，但中間两處俱巨石，繚亘數丈，𮢶下刅卷，施斧柯折，役者終日相顧，人功殆幾中止。[15b*6*9]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hạ, tứ nguyệt, ngũ nhật, hưng công sơ tạc du nguyệt chi gian, tương dục khai đạt, đãn trung gian lưỡng xứ cụ cự thạch, liêu cắng số trượng, tạc hạ ban quyển, thi phủ kha triết, dịch giả chung nhật tương cố, nhân công đãi cơ trung chỉ.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 五月，二十六日，當晝，忽狂雲，怒風暴作，窺林若暝 …… [15b*9*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ngũ nguyệt, nhị thập lục nhật, đương trú, hốt cuồng vân, nộ phong bạo tác, khuy lâm nhược minh, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 … [15a] 2 trượng 6 thước, chân thành rộng 2 trượng 5 thước, bốn mặt thành đắp các nữ tường nhỏ¹ trên bốn mặt thành cao 5 thước 5 tấc², lầu nhìn giặc 55 sở, cửa ống 6 sở, cừ nước 3 sở, đường bộ 34 sở. Lại đắp con đê vòng quanh dài 2.125 trượng 8 thước; cao 1 trượng 5 thước; chân rộng 2 trượng, cùng làm nhà cửa hơn 40 vạn gian³.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Lê Văn Hưu nói: Một Lý Trác tham bạo mà dẫn đến mười mấy năm bị tai họa người Man, huống chi lại có kẻ bạo ngược hơn cả Lý Trác nữa. Một Cao Biền đốc suất bộ thuộc mà chém được vài vạn quân giặc mạnh, huống chi lại có người giỏi hơn Cao Biền nữa! Cho nên Trác không thể bảo toàn được mình, mà Cao Biền thì giữ thành xưng vương, người khéo trị nước phải nên cẩn thận việc chọn người.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Đinh Hợi, [867], (Đường Hàm Thông năm thứ 8).

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Mùa xuân, tháng giêng, Cao Biền đi tuần thị đến hai châu Ung, Quảng thấy đường biển có [15b] nhiều đá ngầm làm đắm thuyền, vận chở không thông, bèn sai bọn Nhiếp trưởng sử Lâm Phúng, Hồ Nam tướng quân Dư Tồn Cổ đem quân bản bộ và thủy thủ hơn nghìn người đến đục đá khai đường, bảo rằng: “Đạo trời giúp người thuận, thần linh phù kẻ ngay. Nay khai đường biển để giúp sinh dân, nếu mình không theo lòng riêng thì có gì khó. Các đô hộ thời trước không khao thưởng quân sĩ, giữ phép không vững, làm sai lời hứa, trái ước hẹn, mưu lợi riêng, cho nên mọi người đều trễ biếng. Nay ta không như thế, chỉ cốt làm cho xong việc của nhà vua mà thôi”. Biền nói xong, bọn Phúng vâng lệnh đi ra. Mùa hạ, tháng 4, ngày mồng 5, khởi công khơi đào, trong khoảng hơn 1 tháng, gần được thông suốt, duy ở quãng giữa có hai chỗ đá lớn quanh co chắn ngang đến mấy trượng, đục xuống thì quằn đục, dùng búa thì gãy cán, người làm việc cả ngày nhìn nhau, công việc cơ hồ bỏ dở. Ngày 26 tháng 5, đương ban ngày bỗng nhiên mây dồn, gió nổi dữ dội, trông vào rừng tối như đêm, …

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 ^⇡ 1 Nguyên văn: “nữ tường“, tức tường nhỏ đắp trên mặt thành có các lỗ để nhắm bắn.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 ^⇡ 2 Nguyên văn: “Ngũ trượng ngũ thốn”, chắc là khắc in lầm, thân thành cao 2 trượng 6 thước thì nữ tường chỉ có thể là 5 thước 5 tấc; Việt sử lược (q.1) cũng ghi số đó.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 ^⇡ 3 Việt sử lược (q.1) chỉ ghi con số 5.000 gian.