Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Lê [21a21b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 報聘。[21a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … báo sính.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 占城國王孫制荄入朝。[21a*1*3]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Chiêm Thành quốc vương tôn Chế Cai nhập triều.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 先是，占城國使制冬献方物，帝責其違禮，拒之。[21a*1*12]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Tiên thị, Chiêm Thành quốc sử Chế Đông hiến phương vật, đế trách kì vi lễ, cự chi.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 國王惧，遣制荄入朝。[21a*2*12]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Quốc vương cụ, khiển Chế Cai nhập triều.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 乙未，二年（宋至道元年）。[21a*3*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Ất Mùi, nhị niên (Tống Chí Đạo nguyên niên).

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 封皇第十一子鍉（即明提）爲行軍王，居北岸古覽州；義兒爲扶帶王，居扶󰅾鄕。[21a*3*10]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Phong hoàng đệ thập nhất tử Đề (tức Minh Đề) vi Hành Quân vương, cư Bắc Ngạn Cổ Lãm châu; nghĩa nhi vi Phù Đái vương, cư Phù Đái hương.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 史臣吳士連曰：國君奉宗廟，守社稷，不幸無嗣，則擇宗室子，育爲以子，將以傳之，無窮則有之矣。未聞有義兒也。[21a*5*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Quốc quân phụng tông miếu, thủ xã tắc, bất hạnh vô tự, tắc trạch tông thất tử, dục vi dĩ tử, tương dĩ truyền chi, vô cùng tắc hữu chi hĩ. Vị văn hữu nghĩa nhi dã.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 且帝有本支蕃矣，又所謂義兒者，不過育遂其寵愛之私於其人爾，盍慮夫將啓篡奪之萌乎？[21a*7*8]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thả đế hữu bản chi phiên hĩ, hựu sở vị nghĩa nhi giả, bất quá dục toại kì sủng ái chi tư ư kì nhân nhĩ, hạp lự phù tương khải soán đoạt chi manh hồ?

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 遣杜亨如宋報聘。[21b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Khiển Đỗ Hanh như Tống báo sính.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 時，宋憚於征役，帝負山海險固，稍縱邊民侵掠宋境。[21b*1*8]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thời, Tống đạn ư chinh dịch, đế phụ sơn hải hiểm cố, sảo túng biên dân xâm lược Tống cảnh.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 是年，春，宋廣西路轉運使張觀，欽州如洪鎮兵馬監押衛昭美皆上言：「交趾戰船百餘艘寇如洪鎮，掠居民，刼廪食而去。[21b*2*10]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thị niên, xuân, Tống Quảng Tây lộ Chuyển vận sứ Trương Quan, Khâm châu Như Hồng trấn Binh mã giám áp Vệ Chiêu Mĩ giai thượng ngôn: “Giao Chỉ chiến thuyền bách dư sưu khấu Như Hồng trấn, lược cư dân, kiếp lẫm thực nhi khứ”.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 是夏，我蘇茂州又以鄕兵五千侵宋邕州，爲都巡檢楊文傑所擊而還。[21b*4*18]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Thị hạ, ngã Tô Mậu châu hựu dĩ hương binh ngũ thiên xâm Tống Ung Châu, Vi Đô tuần kiểm Dương Văn Kiệt sở kích nhi hoàn.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 宋帝意在撫寕，不欲用兵，置之不問。[21b*6*7]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Tống đế ý tại phủ ninh, bất dục dụng binh, trí chi bất vấn.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 觀又詐言帝爲丁氏所逐，擁餘眾居海島間，寇鈔自級，今已没。觀等上表賀。[21b*7*2]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Quan hựu trá ngôn đế vi Đinh thị sở trục, ủng dư chúng cư hải đảo gian, khấu sao tự cấp, kim dĩ một. Quan đẳng thượng biểu hạ.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 宋帝命太常丞陳士龍爲󰇼訪使覘虚實，知帝之無恙也。[21b*8*12]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tống đế mệnh Thái thường thừa Trần Sĩ Long vi Thái phỏng sứ siêm hư thực, tri đế chi vô dạng dã.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 … [21a] sang thăm đáp lễ.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Cháu vua nước Chiêm Thành là Chế Cai vào chầu. Trước đây, nước Chiêm Thành sai Chế Đông dâng sản vật địa phương, vua trách là trái lễ, không nhận. Vua nước đó sợ, mới sai Chế Cai vào chầu.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ất Mùi, [Ứng Thiên] năm thứ 2 [995], (Tống Chí Đạo năm thứ 1).

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Phong hoàng tử thứ mười một là Đề (tức Minh Đề) làm Hành Quân Vương, đóng ở Bắc Ngạn châu Cổ Lãm¹; con nuôi làm Phù Đái Vương, đóng ở hương Phù Đái².

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Vua một nước, thờ tông miếu, giữ xã tắc, chẳng may không có con nối thì chọn con của người tông thất nuôi làm con mình, để mong truyền mãi không cùng, thế thì cũng có, chứ chưa thấy vua nào có con nuôi. Vả lại, nhánh họ của vua đã đông người rồi, cái gọi là con nuôi, chẳng qua là muốn thỏa lòng dấu yêu riêng với người ấy mà thôi, sao không nghĩ như thế là gây mầm cướp ngôi hay sao?

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 [21b] Sai Đỗ Hanh sang nhà Tống thăm đáp lễ. Bấy giờ nhà Tống ngại việc chinh chiến, vua cậy có núi biển hiểm trở, hơi buông thả cho dân biên giới lấn cướp vào cõi của nhà Tống. Mùa xuân năm ấy, Chuyển vận sứ lộ Quảng Tây nước Tống là Trương Quan, Binh mã giám áp trấn Như Hồng thuộc Khâm Châu là Vệ Chiêu Mỹ đều tâu rằng chiến thuyền của Giao Chỉ hơn trăm chiếc, xâm phạm trấn Như Hồng, cướp bóc cư dân và lương thực trong kho rồi đi. Mùa hạ năm ấy, châu Tô Mậu³ nước ta lại đem 5 nghìn hương bình xâm lược Ung Châu nước Tống, bị Đô tuần kiểm Dương Văn Kiệt đánh phải trở về. Vua Tống muốn vỗ yên, không muốn dụng binh, bỏ không hỏi đến. [Trương] Quan lại nói dối là vua bị họ Đinh đánh đuổi, đem dư chúng ra ở miền hải đảo, cướp bóc để tự cấp, nay đã chết; bọn Quan dâng biểu mừng. Vua Tống sai Thái thường thừa Trần Sĩ Long làm Thái phỏng sứ để dò xem hư thực, biết là vua không có chuyện gì.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 ^⇡ 1 Cổ Lãm: tức là châu Cổ Pháp thời Lý, nay là đất huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 ^⇡ 2 Phù Đái: Cương mục chú là xã Phù Đái, huyện Vĩnh Lại (CMCB1, 27a), nay thuộc đất huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 ^⇡ 3 Tô Mậu: là vùng Nà Dương, Đình Lập, An Châu, tỉnh Lạng Sơn.