Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Hoàng Đế [2a2b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 驗。[2a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … nghiệm.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 庚戌，順天元年，（宋大中符三年）。[2a*2*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Canh Tuất, Thuận Thiên nguyên niên, (Tống Đại Trung Phù tam niên).

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 祥春，二月，車駕回古法，賜鄕老錢帛有差。[2a*2*13]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Tường Xuân, nhị nguyệt, xa giá hồi Cổ Pháp, tứ hương lão tiền bạch hữu sai.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 遣員外郎梁任文、黎再嚴如宋結好。[2a*3*7]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Khiển Viên ngoại lang Lương Nhậm Văn, Lê Tái Nghiêm như Tống kết hảo.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 帝以華閭城湫隘，不足為帝王居，欲遷之。手詔曰：「昔商家至盤庚五遷，周室迨成王三徙，𡸈三代之數君，徇于己私，妄自遷徙。[2a*4*3]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đế dĩ Hoa Lư thành tiểu ải, bất túc vi Đế vương cư, dục thiên chi. Thủ chiếu viết: “Tích Thương gia chí Bàn Canh ngũ thiên, Chu thất đãi Thành Vương tam tỉ, khởi tam đại chi sổ quân, tuân vu kỷ tư, vọng tự thiên tỉ.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 以其圖大宅中，為憶萬世子孫之計，上謹天命，下因民志，苟有便輙改，故國祚延長，風俗富阜。[2a*6*14]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Dĩ kì đồ đại trạch trung, vi ức vạn thế tử tôn chi kế, thượng cẩn thiên mệnh, hạ nhân dân chí, câu hữu tiện triếp cải, cố quốc tộ diên trường, phong tục phú phụ.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 而丁黎二家，乃徇己私，忽天命，罔𨂻商周之跡，常安厥邑於兹，𦤶世代 [2a*8*12] 弗長，筭數短促，百姓耗損，萬物失宜，朕甚痛之，不得不徙。[2b*1*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Nhi Đinh Lê nhị gia nãi tuân kỷ tư, hốt thiên mệnh, võng thao Thương Chu chi tích, thường an quyết ấp ư tư, trí thế đại phất trường, toán số đoản xúc, bách tính hao tổn, vạn vật thất nghi, trẫm thậm thống chi, bất đắc bất tỉ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 况髙王故都大羅城，宅天地區域之中，得龍蟠虎踞之勢，正南北東西之位，便江山向背之宜。[2b*2*4]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Huống Cao Vương cố đô Đại La thành, trạch thiên địa khu vực chi trung, đắc long bàn hổ cứ chi thế, chính Nam Bắc Đông Tây chi vị, tiện giang sơn hướng bối chi nghi.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 其地廣而坦平，厥土髙而𡙁塏（音愷，髙燥也），民居蔑昏墊之困，萬物極蕃阜之豐。[2b*4*2]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Kì địa quảng nhi thản bình, quyết thổ cao nhi sảng khải (âm khải, cao táo dã), dân cư miệt hôn điếm chi khốn, vạn vật cực phiên phụ chi phong.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 遍覽越󰘊，斯為勝地。[2b*5*12]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Biến lãm Việt bang, tư vi thắng địa.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 誠四方輻輳之要會，為萬世京師之上都。[2b*6*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thành tứ phương phúc tấu chi yếu hội, vi vạn thế kinh sư chi thượng đô.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 朕欲因此地利，以定厥居，卿等如何？」[2b*6*17]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Trẫm dục nhân thử địa lợi, dĩ định quyết cư, khanh đẳng như hà?”.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 羣臣皆曰：「陛下為天下建長久之計，上以隆帝業之丕洪，下以措斯民扵當󰱃，所利如此，誰敢不從。」[2b*7*12]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quần thần giai viết: “Bệ hạ vi thiên hạ kiến trường cửu chi kế, thượng dĩ long đế nghiệp chi phi hồng, hạ dĩ thố tư dân ư đương thứ, sở lợi như thử, thùy cảm bất tòng”.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 帝大悅。[2b*9*12]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Đế đại duyệt.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 ○ 秋，七月，帝 …… [2b*9*15]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 ○ Thu, thất nguyệt, đế…

Dịch Quốc Ngữ

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 … [2a] ứng nghiệm.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Canh Tuất, Thuận Thiên năm thứ 1 [1010], (Tống Đại Trung Tường Phù năm thứ 3). Mùa xuân, tháng 2 xa giá, về châu Cổ Pháp, ban tiền lụa cho các bô lão trong làng theo thứ bậc khác nhau.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Sai Viên ngoại lang Lương Nhậm Văn và Lê Tái Nghiêm sang nước Tống để kết hảo.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Vua thấy thành Hoa Lư ẩm thấp chật hẹp, không đủ làm chỗ ở của đế vương, muốn dời đi nơi khác, tự tay viết chiếu truyền rằng: “Ngày xưa, nhà Thương đến đời Bàn Canh năm lần dời đô, nhà Chu đến Thành Vương ba lần dời đô, há phải các vua thời Tam đại ấy theo ý riêng tự dời đô xằng bậy đâu. Làm như thế cốt để mưu nghiệp lớn, chọn ở chỗ giữa, làm kế cho con cháu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu có chỗ tiện thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh. Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng, coi thường mệnh trời, không noi theo việc cũ Thương Chu, cứ chịu yên đóng đô nơi đây, đến nỗi thế đại [2b] không dài, vận số ngắn ngủi, trăm họ tổn hao, muôn vật không hợp. Trẫm rất đau đớn, không thể không dời. Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương¹, ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời. Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà định nơi ở, các khanh nghĩ thế nào?”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Bề tôi đều nói: “Bệ hạ vì thiên hạ lập kế dài lâu, trên cho nghiệp đế được thịnh vượng lớn lao, dưới cho dân chúng được đông đúc giàu có, điều lợi như thế, ai dám không theo”. Vua cả mừng.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Mùa thu, tháng 7, vua …

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 ^⇡ 1 Cao Vương: chỉ Cao Biền.