Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thần Tông Hoàng Đế [31a31b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 良将臨戒制勝之功也。[31a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … lương tướng lâm giới chế thắng chi công dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 太傅李公平破真臘之㓂，於乂安州遣人奏捷。[31a*1*10]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thái phó Lý Công Bình phá Chân Lạp chi khấu, ư Nghệ An châu khiển nhân tấu tiệp.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 神宗當告捷于太庙，論功于廟堂，以賞公平等克敵之勳。[31a*2*10]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thần Tông đương cáo tiệp vu Thái Miếu, luận công vu miếu đường, dĩ thưởng Công Bình đẳng khắc địch chi huân.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 今乃㱕功於佛道，臨字觀而拜謝之，非所以勞有功皷士氣也。」[31a*3*14]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Kim nãi quy công ư Phật Đạo, lâm tự quán nhi bái tạ chi, phi sở dĩ lao hữu công cổ sĩ khí dã”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 庚午，帝御天安殿，觀國人盟于龍墀。[31a*6*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Canh Ngọ, đế ngự Thiên An điện, quan quốc nhân minh vu Long Trì.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 因詔𭛁内府衣服錢帛頒賜之。[31a*6*15]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Nhân chiếu phát Nội phủ y phục tiền bạch ban tứ chi.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 甲戌，詔百官家奴皂󰒜不得娶良民女。[31a*7*9]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Giáp Tuất, chiếu bách quan gia nô tạo lệ bất đắc thú lương dân nữ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 儷天皇后、明寶夫人㱕寕。[31a*8*6]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Lệ Thiên Hoàng hậu, Minh Bảo phu nhân quy ninh.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 使諫議大夫牟俞都如天德府相地，起仁宗山陵。[31a*8*16]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Sử Gián nghị đại phu Mâu Du Đô như Thiên Đức phủ tương địa, khởi Nhân Tông sơn lăng.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 三 [31a*9*18] 月，李公平軍還，献俘一百六十九人。[31b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tam nguyệt, Lý Công Bình quân hoàn, hiến phu nhất bách lục thập cửu nhân.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 以内令書家費公信爲奉議郎，内書家魏國寳爲左司。[31b*1*15]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Dĩ Nội lệnh thư gia Phí Công Tín vi Phụng nghị lang, Nội thư gia Ngụy Quốc Bảo vi Tả ti.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 帝觀靈光大會，以公信、國寳爲内常侍。[31b*2*18]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đế quan Linh Quang đại hội, dĩ Công Tín, Quốc Bảo vi Nội thường thị.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 夏四月，旱。[31b*3*14]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Hạ tứ nguyệt, hạn.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 帝齋戒蔬食祈得雨。[31b*3*18]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Đế trai giới sơ thực kì đắc vũ.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 五月，度老兵都曹武袋等四人爲僧。[31b*4*8]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ngũ nguyệt, độ lão binh đô tào Vũ Đại đẳng tứ nhân vi tăng.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 詔宸英太后族百人于藉。[31b*5*4]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Chiếu Thần Anh Thái hậu tộc bách nhân vu tịch.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 詔諸訟事已經祖宗理判者不得復論，奏爲者罪之。[31b*5*14]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Chiếu chư tụng sự dĩ kinh tổ tông lí phán giả bất đắc phục luận, tấu vi giả tội chi.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 六月，詔群臣及官職都監于大興門外。[31b*6*17]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Lục nguyệt, chiếu quần thần cập quan chức đô giám vu Đại Hưng môn ngoại.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 欲行送塟仁宗禮也。[31b*7*14]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Dục hành tống táng Nhân Tông lễ dã.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 塟天德陵。[31b*8*3]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Táng Thiên Đức lăng.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 以誕日爲天瑞節。[31b*8*7]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Dĩ đản nhật vi Thiên thụy tiết.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 秋，七月，中元節，帝御天安殿，群臣上表賀。[31b*8*14]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Thu, thất nguyệt, Trung nguyên tiết, đế ngự Thiên An điện, quần thần thượng biểu hạ.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 以薦仁宗盂蘭 …… [31b*9*14]

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Dĩ tiến Nhân Tông Vu Lan …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 … [31a] công của người tướng giỏi cầm quan làm nên thắng lợi. Thái phó Lý Công Bình phá được quân Chân Lạp cướp châu Nghệ An, sai người báo tin thắng trận. Thần Tông đáng lẽ phải cáo thắng trận ở Thái Miếu, xét công ở triều đường để thưởng cho bọn Công Bình về công đánh giặc. Nay lại quy công cho Phật và Đạo, đi các chùa quán để lạy tạ, như thế không phải là cách để ủy lạo kẻ có công, cổ lệ chí khí của quân sĩ.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Ngày Canh Ngọ, vua ngự điện Thiên An xem quốc nhân hội thề ở Long Trì¹. Nhân đó xuống chiếu phát quần áo, tiền lụa trong Nội phủ để ban cho.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Ngày Giáp Tuất, xuống chiếu cấm gia nô và tạo lệ của các quan không được lấy con gái lương dân.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Hoàng hậu Lệ Thiên và phu nhân Minh Bảo về thăm nhà.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Sai Gián nghị đại phu Mâu Du Đô đến phủ Thiên Đức chọn đất tốt để xây sơn lăng của Nhân Tông.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Tháng 3 [31b] Lý Công Bình đem quân về kinh sư, dâng tù 169 người.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Cho nội lệnh thư gia Phí Công Tín làm Phụng nghị lang, Nội thư gia Ngụy Quốc Bảo làm Tả ty. Vua xem đại hội Linh Quang, cho Công Tín và Quốc Bảo làm Nội thường thị.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Mùa hạ, tháng 4, hạn. Vua trai giới ăn chay cầu đảo, được mưa.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Tháng 5, độ cho lão binh đô tào là bọn Vũ Đại bốn người làm tăng.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Xuống chiếu miễn thuế dịch cho 100 người họ của Thần Anh thái hậu có biên tên ở sổ.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Xuống chiếu rằng những việc kiện tụng đã phán xử dưới các triều Tổ, Tông² rồi thì không được đem bàn tâu lên nữa, làm trái thì bị tội.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Tháng 6, xuống chiếu cho đại thần và các quan chức đô hội thề ở ngoài cửa Đại Hưng. Dự định làm lễ đưa táng Nhân Tông.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 An táng [Nhân Tông] ở lăng Thiên Đức.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 Lấy ngày sinh nhật của vua là tiết Thiên thụy.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 Mùa thu, tháng 7, tiết Trung nguyên, vua ngự điện Thiên An, các quan dâng biểu mừng. Vì [hôm ấy] là ngày lễ Vu Lan …

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 ^⇡ 1 Nguyên văn: “quan quốc nhân minh vu Long Trì” (xem người trong nước thề ở Long Trì). Hai chữ “quốc nhân” trong câu này không được xác định rõ, thường hiểu là số đông người thuộc nhiều tầng lớp xã hội.

¶ 64 Leave a comment on paragraph 64 0 ^⇡ 2 Chỉ các đời vua Thái Tổ, Thánh Tông và Nhân Tông đời Lý.