Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thần Tông Hoàng Đế [32a32b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 盆不設宴禮。[32a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … bồn bất thiết yến lễ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 八月，詔劉慶覃、牟俞都󰱇官職都。[32a*1*6]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Bát nguyệt, chiếu Lưu Khánh Đàm, Mâu Du Đô tuyển quan chức đô.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 甲戌，出仁宗遺詔示群臣（詔見前）。[32a*2*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Giáp Tuất, xuất Nhân Tông di chiếu thị quần thần (chiếu kiến tiền).

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 真臘人入㓂乂安州杜家鄕，有船七百餘艘。[32a*2*14]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Chân Lạp nhân nhập khấu Nghệ An châu Đỗ Gia hương, hữu thuyền thất bách dư sưu.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 詔清化府阮河炎，及本州楊塢等領兵擊，敗之。[32a*3*13]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Chiếu Thanh Hóa phủ Nguyễn Hà Viêm, cập bản châu Dương Ổ đẳng lãnh binh kích, bại chi.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 冬，十一月，以太尉黎伯玉爲太師，改姓張氏。[32a*4*12]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đông, thập nhất nguyệt, dĩ Thái úy Lê Bá Ngọc vi Thái sư, cải tính Trương thị.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 流廣原州人于清化府。[32a*5*11]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Lưu Quảng Nguyên châu nhân vu Thanh Hóa phủ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 乂安州遞奏真臘國書一封，請差人徃使其國，不報。[32a*6*2]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nghệ An châu đệ tấu Chân Lạp quốc thư nhất phong, thỉnh sai nhân vãng sử kì quốc, bất báo.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 己酉，二年（宋見炎三年）。[32a*8*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Kỉ dậu, nhị niên (Tống Kiến Viêm tam niên).

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 春，正月，入内殿中李安酉献白鹿。[32a*8*10]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Xuân, chính nguyệt, Nhập nội điện trung Lý An Dậu hiến bạch lộc.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 賜安酉爵大僚𤤻。[32a*9*2]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Tứ An Dậu tước Đại liêu ban.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 太尉楊英耳献白六。[32a*9*9]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thái úy Dương Anh Nhĩ hiến bạch lộc.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 設 [32a*9*17] 慶成八萬四千寳㙮會于天符閣。[32b*1*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Thiết khánh thành bát vạn tứ thiên bảo tháp hội vu Thiên Phù các.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 甲午，尊申生父崇賢侯爲太上皇，親生母杜氏爲皇太后，居洞仁宫。[32b*1*14]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Giáp Ngọ, tôn thân sinh phụ Sùng Hiền hầu vi Thái thượng hoàng, thân sinh mẫu Đỗ thị vi Hoàng thái hậu, cư Động Nhân cung.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 黎文休曰：「神宗以宗室之子，仁宗育爲子，使繼大統，義當以仁宗爲父。而稱所生父崇賢侯爲皇叔，封生母杜氏爲王夫人，如宋孝宗之於秀安僖王及夫人張氏，以一其本可也。[32b*4*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Lê Văn Hưu viết: “Thần Tông dĩ tông thất chi tử, Nhân Tông dục vi tử, sử kế đại thống, nghĩa đương dĩ Nhân Tông vi phụ. Nhi xưng sở sinh phụ Sùng Hiền hầu vi Hoàng thúc, phong sinh mẫu Đỗ thị vi Vương phu nhân, như Tống Hiếu Tông chi ư Tú An Hi Vương cập phu nhân Trương thị, dĩ nhất kì bản khả dã.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 今乃封崇賢侯爲太上皇，杜氏爲皇太后，無乃二其本乎？盖神宗時方幼冲，而在朝公卿如黎伯玉、牟俞 …… [32b*7*15]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Kim nãi phong Sùng Hiền hầu vi Thái thượng hoàng, Đỗ thị vi Hoàng thái hậu, vô nãi nhị kì bản hồ? Cái Thần Tông thời phương ấu xung, nhi tại triều công khanh như Lê Bá Ngọc, Mâu Du …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 … [32a] bồn cầu siêu cho Nhân Tông nên không đặt lễ yến.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tháng 8, xuống chiếu cho Lưu Khánh Đàm và Mâu Du Đô chọn các quan chức đô.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Ngày Giáp Tuất, đưa di chiếu của Nhân Tông cho các quan xem (chiếu này đã chép ở trên).

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Người Chân Lạp vào cướp hương Đỗ Gia¹ ở châu Nghệ An, có đến hơn 700 chiếc thuyền. Xuống chiếu sai bọn Nguyễn Hà Viêm ở Thanh Hóa và Dương Ổ ở châu ấy đem quân đánh, phá được.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Mùa đông, tháng 11, lấy Thái úy Lê Bá Ngọc làm Thái sư, đổi làm họ Trương.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Đày nguời [phạm tội] ở châu Quảng Nguyên đến phủ Thanh Hóa.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Châu Nghệ An đệ tâu một phong quốc thư của nước Chân Lạp, xin sai người sang sứ nước ấy. Vua không trả lời.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Kỷ Dậu, [Thiên Thuận] năm thứ 2 [1129], (Tống Kến Viêm năm thứ 3).

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Mùa xuân, tháng giêng, nhập nội điện trung là Lý An Dậu dâng hươu trắng. Cho An Dậu tước Đại liêu ban.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Thái úy Dương Anh Nhĩ dâng hươu trắng.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mở [32b] hội khánh thành 8 vạn 4 nghìn bảo tháp ở gác Thiên Phù².

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Ngày Giáp Ngọ, tôn thân phụ là Sùng Hiền hầu làm Thái thượng hoàng và thân mẫu Đỗ thị làm Hoàng thái hậu, ở tại cung Động Nhân.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Lê Văn Hưu nói: Thần Tông là con người tông thất, Nhân Tông nuôi làm con, cho nối đại thống, đáng lẽ phải coi Nhân Tông làm cha mà gọi cha sinh là Sùng Hiền hầu làm hoàng thúc, phong mẹ đẻ là Đô thị làm Vương phu nhân, như Tống Hiếu Tông đối với Tú An Hy Vương và phu nhân Trương thị, để tỏ ra một gốc mới phải. nay lại phong Sùng Hiền hầu làm Thái thượng hoàng, Đỗ thị làm Hoàng thái hậu, chả hoá ra hai gốc ư? Bởi Thần Tông bấy giờ còn trẻ thơ mà các công khanh trong triều như Lê Bá Ngọc, Mâu Du …

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 1 Đỗ Gia: tên hương thời Lý, nay là huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tỉnh

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 2 Đây là những cái tháp nhỏ bằng đất nung cao 20 – 50 cm, thường tìm được trong các di tích thời Lý