Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thần Tông Hoàng Đế [40a40b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 史臣吳士連曰：諸帝之編，未有書皇󰜏卒。而神宗之世两見焉。盖帝之於保姆特加恩賜之厚故，史從而書之歟。[40a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Chư đế chi biên, vị hữu thư Hoàng bà tốt. Nhi Thần Tông chi thế lưỡng kiến yên. Cái đế chi ư bảo mẫu đặc gia ân tứ chi hậu cố, sử tòng nhi thư chi dư.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 皇長子天祚生。[40a*4*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hoàng trưởng tử Thiên Tộ sinh.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 群臣進金銀錢幣上表賀。[40a*4*7]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Quần thần tiến kim ngân tiền tệ thượng biểu hạ.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 六月，以左司郎中李公信爲少師，列明字秩。[40a*4*17]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Lục nguyệt, dĩ Tả ti lang trung Lý Công Tín vi Thiếu sư, liệt Minh tự trật.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 秋，九月，諫議大夫牟俞都󰰾。[40a*5*17]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thu, cửu nguyệt, Gián nghị đại phu Mâu Du Đô bãi.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 冬，十月，太尉楊英珥卒。[40a*6*10]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đông, thập nguyệt, Thái úy Dương Anh Nhĩ tốt.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 十二月，立春日，帝御崇淵殿，群臣上表賀。[40a*7*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thập nhị nguyệt, lập xuân nhật, đế ngự Sùng Uyên điện, quần thần thượng biểu hạ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 其日遇國忌，故復設是禮。[40a*7*17]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Kì nhật ngộ quốc kị, cố phục thiết thị lễ.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 左興聖都火頭蘇武献神龜，胷中有籒文。[40a*8*9]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Tả Hưng Thánh đô hỏa đầu Tô Vũ hiến thần quy, hung trung hữu Trựu văn.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 群臣辨之，成「一天永聖」四字。[40a*9*6]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Quần thần biện chi, thành “Nhất thiên vĩnh thánh” tứ tự.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 帝幸 [40a*9*17] 清化府捕象。[40b*1*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Đế hạnh Thanh Hóa phủ bổ tượng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 丁巳五年（宋紹興一年）。[40b*2*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đinh Tị ngũ niên (Tống Thiệu Hưng nhất niên).

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 春，正月乂安州驛奏真臘将破蘇棱㓂本州。[40b*2*10]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Xuân chính nguyệt, Nghệ An châu dịch tấu Chân Lạp tướng Phá Tô Lăng khấu bản châu.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 詔太尉李公平将兵擊之。[40b*3*6]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Chiếu Thái úy Lý Công Bình tương binh kích chi.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 二月，乂安州地震，江水如血。[40b*3*16]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Nhị nguyệt, Nghệ An châu địa chấn, giang thủy như huyết.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 公平差内人火頭鄧慶鄕還京師以状文。[40b*4*9]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Công Bình sai Nội nhân hỏa đầu Đặng Khánh Hương hoàn Kinh sư dĩ trạng văn.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 公平敗真臘人。[40b*5*6]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Công Bình bại Chân Lạp nhân.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 三月，大僚𤤻阮公陶献白龜。[40b*5*12]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Tam nguyệt, Đại liêu ban Nguyễn Công Đào hiến bạch quy.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 帝幸報天寺禮法雲佛祈雨。是夜，大雨。[40b*6*6]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Đế hạnh Báo Thiên tự lễ Pháp Vân phật kì vũ. Thị dạ, đại vũ.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 夏，四月，皇弟三子（鈌名）生。[40b*7*3]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Hạ, tứ nguyệt, Hoàng đệ tam tử (khuyết danh) sinh.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 五月，少師李公信献生金一塊，重四十七兩。[40b*7*13]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ngũ nguyệt, Thiếu sư Lý Công Tín hiến sinh kim nhất khối, trọng tứ thập thất lượng.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 六月，旱，詔阮公陶詣南雩𡊨祈武。[40b*8*12]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Lục nguyệt, hạn, chiếu Nguyễn Công Đào nghệ nam Vu đàn kì vũ.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 秋，九月，設慶成靈感寺會，赦天 …… [40b*9*7]

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Thu, cửu nguyệt, thiết khánh thành Linh Cảm tự hội, xá thiên …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 [40a] Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Sách chép các đế vương chưa có chỗ nào chép việc hoàng bà chết, mà trong đời Thần Tông thấy chép hai lần, có lẽ là vua đặt cách gia phong ân tứ trọng hậu cho các bảo mẫu, cho nên sử thần theo đó mà chép chăng ?

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Hoàng trưởng tử Thiên Tộ sinh. Các quan dâng vàng bạc tiền lụa và biểu mừng.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Tháng 6, cho Tả ty lang trung Lý Công Tín¹ làm Thiếu sư, tước Minh tự.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Mùa thu, tháng 9, Gián nghị đại phu Mâu Du Đô bị bãi chức.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Mùa đông, tháng 10, Thái úy Dương Anh Nhĩ chết.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Tháng 12, ngày lập xuân, vua ngự điện Sùng Uyên, các quan dâng biểu mừng. Ngày ấy gặp ngày quốc kỵ, cho nên lại đặt biểu này.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Hỏa đầu đô Tả Hưng Thánh là Tô Vũ dâng rùa thần, ở ức có nét chữ Trựu. các quan nhận ra bốn chữ “Nhất thiên vĩnh thánh”.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Vua ngự đến [40b] phủ Thanh Hoá xem bắt voi.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Đinh Tỵ, [Thiên Chương Bảo Tự] năm thứ 5 [1137], (Tống Thiệu Hưng năm thứ 7).

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Mùa xuân, tháng giêng, châu Nghệ An chạy trạm tâu việc tướng nước Chân Lạp là Phá Tô Lăng² cướp châu ấy. Xuống chiếu cho thái úy Lý Công Bình đem quân đi đánh.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Tháng 2, châu Nghệ An động đất, nước sông đỏ như máu. Công Bình sai Nội nhân hỏa đầu Đặng Khánh Hương về Kinh sư đem việc ấy tâu lên.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Công Bình đánh bại người Chân Lạp.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 Tháng 3, Đại liêu ban Nguyễn Công Đào dâng rùa trắng.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 Vua ngự đến chùa Báo Thiên, làm lễ Phật Pháp Vân để cầu mưa. Đêm ấy mưa to.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 Mùa hạ, tháng 4, hoàng tử thứ ba (không rõ tên) sinh.

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 Tháng 5, Thiếu sư Lý Công Tín dâng một khối vàng sống, nặng 47 lạng.

¶ 64 Leave a comment on paragraph 64 0 Tháng 6, hạn, xuống chiếu cho Nguyễn Công Đào đến Vu đàn³ ở phía nam làm lễ cầu mưa.

¶ 65 Leave a comment on paragraph 65 0 Mùa thu, tháng 9, mở hội khánh thành chùa Linh Cảm, tha …

¶ 66 Leave a comment on paragraph 66 0 ^⇡ 1 Lý Công Tín: tức Phí Công Tín, được ban họ Lý (BK3, 34b).

¶ 67 Leave a comment on paragraph 67 0 ^⇡ 2 Việt sử lược chép là Tô Phá Lăng và chép việc vào năm 1136 (q.3, 2a).

¶ 68 Leave a comment on paragraph 68 0 ^⇡ 3 Vu đàn: đàn tế trời để cầu mưa. Theo Công Dương truyện, vua thân đến đàn Nam Giao cầu đảo, cho đồng nam đồng nữ vừa múa vừa hô “Vu! Vu!…”, vì thế gọi là “Vu đàn”.