Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Hoàng Đế [BK5, 57a57b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 關内侯，以擒烏馬兒時不献於官家，而献于上皇也。[57a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … Quan nội hầu, dĩ cầm Ô Mã Nhi thời bất hiến ư Quan gia, nhi hiến vu Thượng hoàng dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 興智王不許進秩，以有詔元人㱕諸将勿遏，而猶邀擊之也。[57a*2*2]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hưng Trí vương bất hứa tiến trật, dĩ hữu chiếu Nguyên nhân quy chư tướng vật át, nhi do yêu kích chi dã.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 授諒江蠻長梁蔚為㱕化寨主，何畢䏻為冠服侯，以䏻率蠻人討賊故也。[57a*3*6]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thụ Lạng Giang man trưởng Lương Uất vi Quy Hóa trại chủ, Hà Tất Năng vi Quan phục hầu, dĩ Năng suất man nhân thảo tặc cố dã.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 賞爵既行，猶有觖望者。[57a*4*15]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thưởng tước ký hành, do hữu quyết vọng giả.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 上皇諭之曰：「卿等果知胡虜不復入冦，則為朕明言之！𨿽躋極品，朕所不惜。[57a*5*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thượng hoàng dụ chi viết: “Khanh đẳng quả tri Hồ lỗ bất phục nhập khấu, tắc vi trẫm minh ngôn chi! Tuy tê cực phẩm, trẫm sở bất tích.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 如其不然，遽行優賞，萬一胡虜再驚，而卿等又有功效，朕将何以待之，以為天下勸乎？」眾皆悅服。[57a*6*15]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Như kì bất nhiên, cự hành ưu thưởng, vạn nhất Hồ lỗ tái kinh, nhi khanh đẳng hựu hữu công hiệu, trẫm tương hà dĩ đãi chi, dĩ vi thiên hạ khuyến hồ?” Chúng giai duyệt phục.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 〇五月，治降賊皆罪。[57a*8*15]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 〇 Ngũ nguyệt, trị hàng tặc giai tội.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 惟軍民免死，運木石、造宫殿贖罪。[57a*9*3]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Duy quân dân miễn tử, vận mộc thạch, tạo cung điện chuộc tội.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 官員犯者，[57a*9*16] 隨輕重論。[57b*1*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Quan viên phạm giả, tùy khinh trọng luận.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 〇以馮士周為行遣。[57b*1*6]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 〇 Dĩ Phùng Sĩ Chu vi Hành khiển.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 士周茶鄕古了人。初，元人來，帝命士周筮之，占云必有大勝。[57b*1*13]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Sĩ Chu Trà Hương Cổ Liễu nhân. Sơ, Nguyên nhân lai, đế mệnh Sĩ Chu thệ chi, chiêm vân tất hữu đại thắng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 帝喜之。[57b*2*17]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đế hỉ chi.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 果如其言，當有重賞。[57b*3*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quả như kì ngôn, đương hữu trọng thưởng.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 賊平，帝曰：「天子無戲言。」故有是命。[57b*3*9]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tặc bình, đế viết: “Thiên tử vô hí ngôn”. Cố hữu thị mệnh.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 士周為人孝忠，有文藝，官至少傅，號𦮎齋先生〇。[57b*4*3]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Sĩ Chu vi nhân hiếu trung, hữu văn nghệ, quan chí Thiếu phó, hiệu Tốn Trai tiên sinh.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 〇加封阮蒯為列侯。賜湯沐一郡名曰蒯路，後改為快（今快州府是也）。[57b*5*3]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 〇 Gia phong Nguyễn Khoái vi Liệt hầu. Tứ thang mộc nhất quận danh viết Khoái Lộ, hậu cải vi Khoái (kim Khoái châu phủ thị dã).

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 〇定前後諸功臣，有先登破陣奇功者，著在《中興實録》，仍命圖形焉。[57b*6*11]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 〇 Định tiền hậu chư công thần, hữu tiên đăng phá trận kì công giả, trước tại Trung Hưng thực lục, những mệnh đồ hình yên .

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 〇徒巴點、旁河两鄕軍民為湯沐兵，不得入仕，除賜宰臣為差使宏。[57b*7*15]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 〇 Đồ Ba Điểm, Bàng Hà lưỡng hương quân dân vi thang mộc binh, bất đắc nhập sĩ, trừ tứ tể thần vi sai sử hoàng.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 〇初，元人入冦，王侯臣僚多送欵虜營。及賊敗，…… [57b*9*3]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 〇 Sơ, Nguyên nhân nhập khấu, vương hầu thần liêu đa tống khoản lỗ doanh. Cập tặc bại, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 … [57a] Quan nội hầu, vì khi bắt được Ô Mã Nhi không dâng lên Quan gia¹, lại dâng lên Thượng hoàng. Hưng Trí Vương không được thăng trật, vì đã có chiếu cho người Nguyên về nước, các tướng không được cản trở, mà lại còn đón đánh chúng. Cho Man trưởng Lạng Giang Lương Uất làm trại chủ Quy Hóa. Hà Tất Năng làm Quan phục hầu vì đã chỉ huy người Man đánh giặc.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Việc thưởng tước đã xong, vẫn còn có người chưa bằng lòng. Thượng hoàng dụ rằng:

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 “Nếu các khanh biết chắc là giặc Hồ không vào cướp nữa thì nói rõ cho trẫm biết, dù có thăng đến cực phẩm trẫm cũng không tiếc. Nếu không thế mà đã vội thưởng hậu, vạn nhất giặc Hồ trở lại, và các khanh lại lập công nữa thì trẫm lấy gì mà thưởng để khuyến khích thiên hạ”.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Mọi người đều vui vẻ phục tùng.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Tháng 5, trị tội những kẻ đã hàng giặc. Chỉ quân lính và dân thường được miễn tội chết, nhưng bắt chở gỗ đá, xây cung điện để chuộc tội, quan viên phạm tội [hàng giặc] [57b] thì tùy tội nặng nhẹ mà xét xử.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Lấy Phùng Sĩ Chu làm Hành khiển.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Sĩ Chu người [xã] Cổ Liễu, Trà Hương. Khi người Nguyên sang, vua sai Sĩ Chu bói. Sĩ Chu đoán rằng: “Thế nào cũng đại thắng”.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Vua mừng bảo: “Nếu đúng như lời đoán, sẽ có trọng thưởng”.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Giặc yên, vua nói: “Thiên tử không có nói đùa”. Do đấy, có lệnh này. Sĩ Chu là người trung hiếu, có tài văn nghệ, làm quan đến Thiếu phó, hiệu là Tốn Trai tiên sinh.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Gia phong Nguyễn Khoái làm liệt hầu, ban cho một quận thang mộc, gọi là Khoái Lộ [ 蒯 路 ], sau đổi thành Khoái Lộ [ 快 路 ] (nay là phủ Khoái Châu).

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Định các công thần [đánh Nguyên] lần trước và lần sau. Người nào xông lên trước phá trận giặc, lập kỳ công thì chép vào tập Trung hưng thực lục lại sai vẽ hình.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Xử tội đồ quân dân hai hương Ba Điểm và Bàng Hà, làm thang mộc binh², không được làm quan, ban cho tể thần làm sai sử hoành³.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Trước kia, người Nguyên vào cướp, vương hầu, quan lại nhiều người đến doanh trại giặc xin hàng. Đến khi giặc thua …

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 1 Thời Trần gọi vua là Quan gia.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 ^⇡ 2 Thang mộc binh: Lính hầu trong các ấp thang mộc, tức đất phong của vương hầu.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 ^⇡ 3 Sai sử hoành: nô tỳ dùng để sai khiến.