Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Anh Tông Hoàng Đế [BK6, 13a13b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 汝等坐視主辱曾不為憂，身嘗國恥曾不為愧，為中國之将侍立夷酋而無忍心，聽太常之樂宴饗偽使而無怒色，或鬪鷄以為樂，或賭博以為娱，或事田園以養其家，或戀妻子以私於己，脩生產之業而忘軍國之務，恣畋獵之遊而怠攻守之習，或甘美酒，或嗜滛聲。[13a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Nhữ đẳng tọa thị chủ nhục tằng bất vi ưu, thân thường quốc sỉ tằng bất vi quý, vi trung quốc chi tướng thị lập di tù nhi vô nhẫn tâm, thính thái thường chi lạc yến hưởng ngụy sứ nhi vô nộ sắc, hoặc đấu kê dĩ vi lạc, hoặc đổ bạc dĩ vi ngu, hoặc sự điền viên dĩ dưỡng kì gia, hoặc luyến thê tử dĩ tư ư kỷ, tu sinh sản chi nghiệp nhi vong quân quốc chi vụ, tứ điền liệp chi du nhi đãi công thủ chi tập, hoặc cam mĩ tửu, hoặc thị dâm thanh.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 脱有𫎇韃之㓂來，䧺鷄之距不足以穿虜甲，賭博之術不足以施軍謀，田園之富不足以贖千金之軀，妻孥之累不足以充軍國之用，生産之多不足以購虜首，獵犬之力不足以驅 [13a*6*8] 賊眾，美酒不足以鴆虜軍，滛聲不足以聾虜耳。[13b*1*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thoát hữu Mông Thát chi khấu lai, hùng kê chi cự bất túc dĩ xuyên lỗ giáp, đổ bạc chi thuật bất túc dĩ thi quân mưu, điền viên chi phú bất túc dĩ chuộc thiên kim chi khu, thê nô chi lụy bất túc dĩ sung quân quốc chi dụng, sinh sản chi đa bất túc dĩ cấu lỗ thủ, liệp khuyển chi lực bất túc dĩ khu tặc chúng, mĩ tửu bất túc dĩ chậm lỗ quân, dâm thanh bất túc dĩ tủng lỗ nhĩ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 當此之時，我家臣主就縛，甚可痛哉。[13b*1*19]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đương thử chi thời, ngã gia thần chủ tựu phước, thậm khả thống tai.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 不惟余之采邑被削，而汝等之俸禄亦為他人之所有；不惟余之家小被驅，而汝等之妻孥亦為他人之所虜；不惟余之祖宗社則為他人之所踐侵，而爾等之父母墳墓亦為他人之所𭛁掘；不惟余之今生受辱，𨿽百世之下，臭名難洗，惡謚長存，而爾等之家聲，亦不免名為敗将矣。[13b*2*14]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Bất duy dư chi thái ấp bị tước, nhi nhữ đẳng chi bổng lộc diệc vi tha nhân chi sở hữu; bất duy dư chi gia tiểu bị khu, nhi nhữ đẳng chi thê nô diệc vi tha nhân chi sở lỗ; bất duy dư chi tổ tông xã tắc vi tha nhân chi sở tiễn xâm, nhi nhĩ đẳng chi phụ mẫu phần mộ diệc vi tha nhân chi sở phát quật; bất duy dư chi kim sinh thụ nhục, tuy bách thế chi hạ, xú danh nan tẩy, ác thụy trường tồn, nhi nhĩ đẳng chi gia thanh, diệc bất miễn danh vi bại tướng hĩ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 當此之時，汝等雖欲恣其娛樂得乎？[13b*8*8]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đương thử chi thời, nhữ đẳng tuy dục tứ kì ngu lạc đắc hồ?

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 今余明吿汝等，當以「厝火積薪」為危，當以「懲 …… [13b*9*3]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Kim dư minh cáo nhữ đẳng, đương dĩ “thố hỏa tích tân” vi nguy, đương dĩ “trừng …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 [13a] Nay các ngươi ngồi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thân chịu quốc sỉ mà không biết thẹn, làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức, nghe nhạc thái thường thết yến sứ ngụy mà không biết căm, hoặc lấy chọi gà làm vui, hoặc lấy đánh bạc làm thú, hoặc chăm chút vườn ruộng để nuôi gia đình, hoặc quyến luyến vợ con chỉ vì ích kỷ, hoặc lo làm giàu mà quên việc quân việc nước, hoặc ham săn bắn mà bỏ việc đánh việc phòng, hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát. Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh, vườn ruộng giàu không thể chuộc được tấm thân ngàn vàng, vợ con bận không ích gì cho việc quân quốc. Tiền của dẫu nhiều, khôn mua được đầu giặc; chó săn tuy khỏe, khôn đuổi được [13b] quân thù. Chén rượu ngon không đầu độc được quân thù, tiếng hát hay không chọc thủng được tai giặc. Lúc bấy giờ, chúa tôi nhà ta đều bị bắt, đau xót biết dường nào! Chẳng những thái ấp của ta bị tước, mà bổng lộc các ngươi cũng về tay kẻ khác, chẳng những gia quyến ta bị đuổi, mà vợ con các ngươi cũng bị người khác bắt đi, chẳng những xã tắc tổ tông của ta bị người khác bới đào, chẳng những thân ta kiếp này bị nhục, dẫu trăm đời sau, tiếng nhơ khôn rửa, tên xấu mãi còn, mà đến gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang tiếng là viên bại tướng. Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi có muốn thỏa lòng vui thú, phỏng có được không?

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Nay ta bảo rõ các ngươi: Nên nhớ chuyện “đặt mồi lửa vào dưới đống củi”¹ làm nguy cơ, nên lấy điều “kiềng …

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 ^⇡ 1 Câu trong sách Hán thư: “Ôm mồi lửa đặt dưới đống củi rồi nằm lên trên, lửa chưa kịp cháy vẫn cho là yên”.