Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thuận Tông Hoàng Đế [BK8, 27a27b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 武冠服。一品紫色，二品大紅，三品桃紅，四品綠，五、六、七品碧，八、九品青。[27a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … võ quan phục. Nhất phẩm tử sắc, nhị phẩm đại hồng, tam phẩm đào hồng, tứ phẩm lục, ngũ, lục, thất phẩm bích, bát, cửu phẩm thanh.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 惟内侍開裙，皆不用裳。[27a*2*10]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Duy nội thị khai quần, giai bất dụng thường.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 無品及宏奴白色。[27a*3*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Vô phẩm cập hoành nô bạch sắc.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 文從官職爵六品以上用髙山巾，正六品得束󰅾著烏巾，正皂色從青色，[27a*3*8] 宗七皂方勝。[27a*4*18]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Văn tòng quan chức tước lục phẩm dĩ thượng dụng cao sơn cân, chính lục phẩm đắc thúc đái chước ô cân, chính tạo sắc tòng thanh sắc, tông thất tạo phương thắng.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 武爵六品用折衝巾，爵髙無職得朿󰅾戴角頂巾。[27a*5*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Võ tước lục phẩm dụng triết xung cân, tước cao vô chức đắc thúc đái đái giác đỉnh cân.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 七品以下用太古巾，從七品攅花巾。[27a*6*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Thất phẩm dĩ hạ dụng thái cổ cân, tòng thất phẩm toàn hoa cân.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 王侯戴遠逰巾，御史󰱑却非巾。[27a*7*2]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Vương hầu đái viễn du cân, Ngự sử đài khước phi cân.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 鈔法冠服等制皆從少保王汝舟之言也。[27a*7*14]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Sao pháp quan phục đẳng chế giai tòng Thiếu bảo Vương Nhữ Chu chi ngôn dã.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 〇秋，八月，命龍捷軍将陳松伐占城，擒其将布冬而還。[27a*8*13]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 〇 Thu, bát nguyệt, mệnh Long Tiệp quân tướng Trần Tùng phạt Chiêm Thành, cầm kì tướng Bố Đông nhi hoàn.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 賜姓名金 [27a*9*15] 忠烈，将虎賁軍。[27b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tứ tính danh Kim Trung Liệt, tướng Hổ Bôn quân.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 後丙戌年，僃多邦城上策領兵就邊界逆戰，匆使賊人入境内，恃其長兵，通其脉路，[27b*1*7] 諸将不從。[27b*3*3]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hậu Bính Tuất niên, bị Đa Bang thành thượng sách lĩnh binh tựu biên giới nghịch chiến, thông sử tặc nhân nhập cảnh nội, thị kì trường binh, thông kì mạch lộ, chư tướng bất tòng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 布冬病尋卒。[27b*3*7]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Bố Đông bệnh tầm tốt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 冬，十月，以胡綱為演州路大知州，鄧思成判州事。[27b*3*13]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Đông, thập nguyệt, dĩ Hồ Cương vi Diễn Châu lộ Đại tri châu, Đặng Tư Thành Phán châu sự.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 〇冬，十一月，季犛作《國語詩義》并序，令女師教后妃及宫人學習。[27b*4*15]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 〇 Đông, thập nhất nguyệt, Quý Ly tác Quốc ngữ thi nghĩa tịnh tự, lệnh nữ sư giáo hậu phi cập cung nhân học tập.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 序中多出己意，不從朱子集傳。[27b*6*2]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Tự trung đa xuất kỷ ý, bất tòng Chu Tử tập truyện.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 史臣吳士連曰：自孟氏没，師各傳其門士，各私其學，原分而流支，差之毫釐，謬以千里。[27b*7*1]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Tự Mạnh thị một, sư các truyền kì môn sĩ, các tư kì học, nguyên phân nhi lưu chi, sai chi hào li, mậu dĩ thiên lí.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 或流而為他岐，或倒戈而相攻，莫能歸一。其可 …… [27b*8*17]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Hoặc lưu nhi vi tha kì, hoặc đảo qua nhi tương công, mạc năng quy nhất. Kì khả …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 … [27a] kiểu mũ áo các quan văn võ: Quan nhất phẩm (áo) màu tía; nhị phẩm màu đỏ thẫm; tam phẩm màu hồng nhạt; tứ phẩm màu xanh lục; ngũ phẩm, lục phẩm, thất phẩm màu xanh biếc; bát phẩm, cửu phẩm màu xanh. Duy nội thị thì dùng quần hai ống, không dùng xiêm. Người không có phần hàm và hạng hoàng nô thì dùng màu trắng. Các tụng quan chức tước từ lục phẩm trở lên dùng mũ cao sơn¹, chánh lục phẩm được thắt đai, đi hia. Về sắc mũ, chánh thì sắc đen, tòng thì sắc xanh. Người tôn thất thì đội mũ phương thắng màu đen. Võ quan tước lục phẩm đội mũ chiết xung, tước cao mà không có chức thì thắt đai, đội mũ giác đính, tứ thất phẩm trở xuống đội mũ thái cổ²; tòng thất phẩm đội mũ toàn hoa. Vương hầu đội mũ viễn du³; ngự sử đài đội mũ khước phi⁴. Những quy chế về tiền giấy, về mũ áo trên đây đều làm theo lời của thiếu bảo Vương Nhữ Chu cả.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Mùa thu, tháng 8, sai tướng chỉ huy quân Long Tiệp là Trần Tùng đi đánh Chiêm Thành, bắt được tướng nước ấy là Bố Đông đem về, ban cho họ tên là Kim [27b] Trung Liệt, chỉ huy quân Hổ Bôn.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Sau này, vào năm Bính Tuất, khi phòng ngự thành Đa Bang, [Trung Liệt] dâng kế sách đưa quân lên biên giới đón đánh, không cho quân giặc tiến vào đất ta, không để chúng ỷ vào trường binh và thông được đường tiến quân. Nhưng các tướng không theo kế ấy. Bố Đông bị bệnh rồi chết.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Mùa đông, tháng 10, lấy Hồ Cương làm Đại trị châu lộ Diễn Châu, Đặng Tư Thành làm Phán châu sự.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Tháng 11, Quý Ly làm sách Quốc ngữ Thi nghĩa⁵ và bài tựa, sai nữ sư dạy hậu phi và cung nhân học tập. Bài tựa phần nhiều theo ý mình, không theo tập truyện của Chu Tử.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Từ sau khi Mạnh Tử mất, người làm thầy đều chỉ chuyên dạy môn của mình, người đi học cũng chỉ học riêng theo một học thuyết. Nguồn chia, dòng tách, sai một ly đi một dặm! Có khi thì chảy tách thành một dòng khác, có khi lại quay giáo mà đánh lẫn nhau, không sao quay về một mối được! Những học giả đáng …

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 1 Mũ cao sơn: cũng chế như kiểu mũ viễn du, nhưng không lõm xuống, đứng thẳng, không có ống suốt tháo ra lắp vào.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 ^⇡ 2 Mũ thái cổ: theo Lễ ký, là mũ của người mới gia quan, mũ vải thảm.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 3 Mũ viễn du: theo Dư phục chí trong Hậu Hán thư thì kiểu mũ này cũng như mũ thông thiên, cao 9 tấc, thân mũ thẳng, đính mũ hơi lõm, thẳng chỗ lõm xuống ấy làm một vòng sắt (cầu mũ), nằm ngang trước vòng sắt có cái ống suốt ngang để tháo hoặc lắp vòng sắt ấy.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 4 Mũ khước phi: chế như kiểu mũ trường quan, cao 7 tấc, rộng 5 tấc, làm bằng cật tre, nhưng bên dưới co lại.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 5 Quốc ngữ Thi nghĩa: giải thích Kinh Thi bằng quốc ngữ hay dịch Kinh Thi ra quốc ngữ (chữ Nôm).