Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 16a16b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 來辨金銀珠香。[16a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … lai biện kim ngân châu hương.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 乙巳（明仁宗高熾洪熙元年）。[16a*2*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Ất Tị (Minh Nhân Tông Cao Xí Hồng Hi nguyên niên).

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 春，正月，帝引兵至乂安土油縣多雷鄕，老少争持牛酒迎勞。[16a*2*13]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Xuân, chính nguyệt, Đế dẫn binh chí Nghệ An Thổ Dầu huyện Đa Lôi hương, lão thiếu tranh trì ngưu tửu nghênh lao.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 曰：「不圖今日復覩故國威儀。」[16a*3*12]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Viết: “Bất đồ kim nhật phục đổ cố quốc uy nghi”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 玉麻州知府琴貴以兵八千餘人，象十餘隻來助順。[16a*4*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Ngọc Ma châu Tri phủ Cầm Quý dĩ binh bát thiên dư nhân, tượng thập dư chích lai trợ thuận.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 帝令諸将曰：「民苦於虐政久矣。[16a*5*7]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đế lệnh chư tướng viết: “Dân khổ ư ngược chính cửu hĩ.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 凡所至州縣，秋毫無犯。[16a*6*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Phàm sở chí châu huyện, thu hào vô phạm.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 非偽官之牛榖，雖甚饑困，不得濫取。」[16a*6*10]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Phi ngụy quan chi ngưu cốc, tuy thậm cơ khốn, bất đắc lạm thủ”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 眾皆聽命。[16a*7*6]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Chúng giai thính mệnh.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 時，軍士三日不得食而無敢犯者。[16a*7*10]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thời, quân sĩ tam nhật bất đắc thực nhi vô cảm phạm giả.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 民見法立令行，盡出明人牛榖以給軍士。[16a*8*5]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Dân kiến pháp lập lệnh hành, tận xuất Minh nhân ngưu cốc dĩ cấp quân sĩ.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 於是，分兵畧地，所至州縣，皆望風㱕附，相 [16a*9*3] 與倂力圍乂安城，賊堅壁不敢復出。[16b*1*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ư thị, phân binh lược địa, sở chí châu huyện, giai vọng phong quy phụ, tương dữ tính lực vi Nghệ An thành, tặc kiên bích bất cảm phục xuất.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 於是乂安之地盡爲我有。[16b*1*15]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ư thị Nghệ An chi địa tận vi ngã hữu.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 帝訓練将士，繕修噐械，未及日，戰具完僃。[16b*2*7]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Đế huấn luyện tướng sĩ, thiện tu khí giới, vị cập nhật, chiến cụ hoàn bị.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 乃閲武藝，教之以坐作擊削之法，指是奇正分合之勢，使知金皷之聲，旌旗之號。[16b*3*6]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Nãi duyệt vũ nghệ, giáo chi dĩ tọa tác kích tước chi pháp, chỉ thị kì chính phân hợp chi thế, sử tri kim cổ chi thanh, tinh kì chi hiệu.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 軍容既整，士噐益增。[16b*5*1]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Quân dung ký chỉnh, sĩ khí ích tăng.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 賞罰以行，勇徃自勵，闔境之 [16b*5*9] 民携挈而來者，有如㱕市。[16b*6*2]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Thưởng phạt dĩ hành, dũng vãng tự lệ, hạp cảnh chi dân huề khiết nhi lai giả, hữu như quy thị.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 帝慰勞撫諭，悉皆欣悅。[16b*6*12]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đế úy lạo phủ dụ, tất giai hân duyệt.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 夏，四月，明参将安平伯李安引水軍自東䦕來救。[16b*7*3]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Hạ, tứ nguyệt, Minh Tham tướng An Bình bá Lý An dẫn thủy quân tự Đông Quan lai cứu.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 帝度陳智等窮蹙日久，援至悉開壁出戰，乃徙屯杜家縣掘江口，伏兵江岸，俟賊至 …… [16b*8*5]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Đế độ Trần Trí đẳng cùng xúc nhật cửu, viện chí tất khai bích xuất chiến, nãi tỉ đồn Đỗ Gia huyện quật giang khẩu, phục binh giang ngạn, sĩ tặc chí …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 … [16a] sang lấy vàng bạc, châu báu và hương liệu.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ất Tỵ, [1425], (Minh Nhân Tông Cao Xí Hồng Hy năm thứ 1).

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mùa xuân, tháng giêng, vua đem quân đến hương Đa Lôi¹, huyện Thổ Du, trấn Nghệ An. Già trẻ tranh nhau đem trầu rượu đến đón và khao quân. Mọi người đều nói: “Không ngờ ngày nay lại được trông thấy uy nghi của nước cũ”.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Tri phủ châu Ngọc Ma là Cầm Quý đem hơn 8.000 quân và hơn 10 con voi đến theo giúp. Vua ra lệnh cho các tướng rằng:

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 “Dân chúng khổ về chính sách bạo ngược của giặc đã lâu rồi. Những châu huyện nào chúng ta đi tới, không được mảy may xâm phạm của dân. Nếu không phải là trâu bò, thóc lúa của bọn ngụy quan, thì dẫu đói khát khốn khó đến đâu cũng không được lấy bậy”.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Mọi người đều tuân lệnh.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Bấy giờ, quân lính đã ba ngày chưa được ăn mà vẫn không có ai vi phạm lệnh đó. Dân thấy pháp lệnh đã được ban ra và thi hành nghiêm ngặt như vậy, liền đem hết trâu bò, thóc lúa của giặc Minh cấp cho quân lính. Bấy giờ, vua chia quân đi lấy lại đất đai các nơi. Đến châu huyện nào, người ta đều nghe tiếng mà quy phụ, cùng [16b] nhau hợp sức vây đánh thành Nghệ An. Giặc cố thủ không dám ra nữa. Thế là đất Nghệ An đều về ta cả.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Vua huấn luyện tướng sĩ, sửa chữa chữa vũ khí, chưa đầy 10 ngày, chiến cụ đã đầy đủ cả. Bèn duyệt võ nghệ, dạy cho binh sĩ phép ngồi, đứng, đánh, đâm, chỉ bảo các thế kỳ, chính, phân, hợp, cho họ biết hiệu chiêng, hiệu trống, hiệu cờ. Kỷ luật quân đội đã nghiêm chỉnh, tinh thần binh sĩ càng tăng thêm. Thưởng phạt thi hành, nên quân lính gan dạ quyết chiến. Nhân dân trong vùng đều dắt díu nhau tới, đông vui như đi chợ. Vua vỗ về phủ dụ, mọi người đều hân hoan vui vẻ.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Mùa hạ, tháng 4, Tham tướng nhà Minh là An Bình bá Lý An đem thủy quân từ thành Đông Quan đến cứu. Vua đoán là Trần Trí bị cùng quẫn lâu ngày, thấy quân cứu viện đến, tất mở cửa thành ra đánh, bèn dời quân tới đóng ở huyện Đỗ Gia, đào cửa sông, phục quân trên bờ sông đợi quân giặc đến …

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 1 Hương Đa Lôi: nay là Nam Kim, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.