Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 38a38b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 青白玻瓈酒噐賜占城主。[38a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … thanh bạch pha lê tửu khí tứ Chiêm Thành chủ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 令造功城車，修戦噐。[38a*1*11]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Lệnh tạo công thành xa, tu chiến khí.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 賞黎可參絹二十疋，馬十匹。[38a*2*2]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thưởng Lê Khả tham quyến nhị thập sất, mã thập sất.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 令諸路民人就菩提營，選壯者補軍伍。[38a*2*13]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Lệnh chư lộ dân nhân tựu Bồ Đề dinh, tuyển tráng giả bổ quân ngũ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 諭新平、順化将校軍人曰：「昔者占城逆命，侵我邉疆，乃祖乃父䏻輸誠效順，圖報國家，殺敗賊徒，復我疆土，芳名偉績，簡󰀋昭垂。[38a*3*11]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Dụ Tân Bình, Thuận Hóa tướng hiệu quân nhân viết: “Tích giả Chiêm Thành nghịch mệnh, xâm ngã biên cương, nãi tổ nãi phụ năng thâu thành hiệu thuận, đồ báo quốc gia, sát bại tặc đồ, phục ngã cương thổ, phương danh vĩ tích, giản sách chiêu thùy.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 今者明人不道，上逆天心，黷武窮兵，務開土地，生民𡍼炭二十餘年。[38a*6*7]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Kim giả Minh nhân bất đạo, thượng nghịch thiên tâm, độc vũ cùng binh, vụ khai thổ địa, sinh dân đồ thán nhị thập dư niên.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 凣我京路未見有 [38a*7*15] 攄忠效力，樹立功各，而爾等以藩屏之臣，克念前日祖父之力，盡忠王家，先戦有功。[38a*8*4]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Phàm ngã kinh lộ vị kiến hữu sư trung hiệu lực, thụ lập công các, nhi nhĩ đẳng dĩ phiên bình chi thần, khắc niệm tiền nhật tổ phụ chi lực, tận trung vương gia, tiên chiến hữu công.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 若 [38a*9*18] 兹忠誠，良可褒奬，特陛爾爵，爲亞大僚𤤻，爾其朂哉。[38b*1*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nhược tư trung thành, lương khả bao tưởng, đặc bệ nhĩ tước, vi Á đại liêu ban, nhĩ kì húc tai”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 九月八日，太尉陳捍，司馬黎察，少尉黎篆、黎理等攻昌江城，拨之。[38b*2*3]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Cửu nguyệt bát nhật, Thái úy Trần Hãn, Tư mã Lê Sát, Thiếu úy Lê Triện, Lê Lý đẳng công Xương Giang thành, bạt chi.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 時明指揮金胤以城當㱕路，與新授官李任死守。[38b*3*11]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thời Minh chỉ huy Kim Dận dĩ thành đương quy lộ, dữ tân thụ quan Lý Nhậm tử thủ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 閲六月餘與快州、諒江等軍相拒，隨擊隨禦，官軍不䏻登。[38b*4*12]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Duyệt lục nguyệt dư, dữ Khoái Châu, Lạng Giang đẳng quân tương cự, tùy kích tùy ngự, quan quân bất năng đăng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 帝命扞等築地設道，與敵相戰，鈎戟勁努，火箭火砲，四面合攻，城遂陷。[38b*5*16]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đế mệnh Hãn đẳng trúc địa thiết đạo, dữ địch tương chiến, câu kích kính nỗ, hỏa tiễn hỏa pháo, tứ diện hợp công, thành toại hãm.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 胤、任皆自殺。[38b*7*7]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Dận, Nhậm giai tự sát.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 所獲玉白女子，盡以賜士卒。[38b*7*12]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Sở hoạch ngọc bạch nữ tử, tận dĩ tứ sĩ tốt.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 明總兵王通聞之，爲文致祭。[38b*8*5]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Minh Tổng binh Vương Thông văn chi, vi văn trí tế.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 經十日，援兵果至，而城已陷。[38b*8*16]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Kinh thập nhật, viện binh quả chí, nhi thành dĩ hãm.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 帝令諸将築萬春隄爲 …… [38b*9*9]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Đế lệnh chư tướng trúc Vạn Xuân đê vi …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 … [38a] đồ uống rượu bằng pha lê màu xanh trắng ban cho chúa Chiêm Thành.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Ra lệnh chế tạo xe đánh thành và tu sửa chiến khí.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Thưởng cho Lê Khả Tham 20 tấm lụa, 10 con ngựa.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Hạ lệnh cho nhân dân các lộ tới dinh Bồ Đề tuyển chọn người khỏe mạnh bổ sung quân ngũ.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Ban dụ cho các tướng hiệu và quân nhân ở Tân Bình, Thuận Hóa rằng:

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 “Trước kia, nước Chiêm Thành trái mệnh, xâm lấn bờ cõi của ta, cha ông các ngươi đã dốc chí ttrung thành lo báo đền nhà nước, đánh giết bọn giặc lấy lại cõi bờ, tiếng thơm, công lớn còn sáng ngời trong sử sách. Ngày nay, giặc Minh vô đạo, trái mệnh trời, hung hăng hiếu chiến¹, hòng mở rộng mãi đất đai, khiến cho sinh dân lầm than đã hơn hai chục năm rồi. Ngày ở kinh lộ của ta cũng chưa thấy có ai dốc lòng hết sức, lập công nêu danh mà bọn các ngươi là bề tôi ở chốn phên dậu biên cương lại biết nghĩ tới công sức của ông cha ngày trước, hết lòng với vua mà đánh giặc, lập công trước. [38b] Lòng trung thành đó, thực đáng ngợi khen. Vậy đặc biệt thăng cho các ngươi tước Á đại liêu ban, các ngươi hãy cố gắng”.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Tháng 9, ngày mồng 8, bọn Thái úy Trần Hãn, Tư mã Lê Sát, thiếu uý Lê Triện², Lê Lý đánh lấy được thành Xương Giang.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Khi ấy, viên chỉ huy nhà Minh là Kim Dận cho là thành này nằm ngay trên đường về của quân Minh, nên cùng với tên quan mới bổ đến là Lý Nhậm liều chết cố thủ. Trải qua hơn 6 tháng trời cầm cự với các quân Khoái Châu, Lạng Giang, chúng vừa đánh vừa giữ, khiến quan quân không thể lên được thành. Vua sai bọn Hãn đắp đất, mở đường đánh nhau với giặc, dùng câu liêm, giáo dài, nỏ cứng, tên lửa, súng lửa, bốn mặt đánh vào, thành cuối cùng bị hạ. Bọn Dân, Nhậm đều tự sát. Đem ngọc lụa và con gái bắt được của giặc ban hết cho quân sĩ. Tổng binh Vương Thông được tin, làm hai bài văn tế. Được hơn 10 ngày thì viện binh giặc tới nơi, nhưng thành đã bị hạ.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Vua sai các tướng đắp đê Vạn Xuân³ để làm …

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 1 Nguyên văn: “Cùng binh độc vũ”.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 2 Lê Triện đã hy sinh trong trận Cảo Động, huyện Từ Liêm, ngày 7 tháng 2 năm ấy, ở đây hẳn có sự lầm lẫn.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 3 Đê Vạn Xuân: tức đê Thanh Trì ngày nay.