Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 43a43b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 正陳（鈌名）以踈狂，多疾白於帝乞謝事出家許之。[43a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … chính Trần (khuyết danh) dĩ sơ cuồng đa tật bạch ư Đế, khất tạ sự xuất gia, hứa chi.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 帝猶慰籍欲󰖶其勞。[43a*2*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Đế do úy tịch dục thù kì lao.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 陳即削髮入謝而去，嘗至青威古覧村寺居，後不知所之。[43a*2*9]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Trần tức tước phát nhập tạ nhi khứ, thường chí Thanh Oai Cổ Lãm thôn tự cư, hậu bất tri sở chi.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 官軍圍城急，明人數戰不利，樵牧皆爲我所獲。[43a*3*13]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Quan quân vi thành cấp, Minh nhân sổ chiến bất lợi, tiều mục giai vi ngã sở hoạch.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 王通雖請和，然猶豫未决。[43a*4*14]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Vương Thông tuy thỉnh hòa, nhiên do dự vị quyết.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 諸軍築壘，王通惧，悉眾出攻。[43a*5*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Chư quân trúc lũy, Vương Thông cụ, tất chúng xuất công.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 官軍設伏佯走，明人追趕，伏兵奪擊，大破之。[43a*5*17]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Quan quân thiết phục dương tẩu, Minh nhân truy cản, phục binh đoạt kích, đại phá chi.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 通墮馬幾獲。[43a*6*16]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Thông đọa mã kỷ hoạch.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 追至城南門，築壘門外以扼之。[43a*7*3]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Truy chí thành Nam môn, trúc lũy môn ngoại dĩ ách chi.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 帝又親率諸将築壘安華坊，直抵北門城，一夕而成。[43a*7*15]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Đế hựu thân suất chư tướng trúc lũy Yên Hoa phường, trực để Bắc môn thành, nhất tịch nhi thành.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 帝既許明人講和，令北江、諒江修橋梁、道路，又令諸 [43a*8*17] 路具船舟，僃帆槳送營，󰈫付還國。[43b*1*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Đế ký hứa Minh nhân giảng hòa, lệnh Bắc Giang, Lạng Giang tu kiều lương, đạo lộ, hựu lệnh chư lộ cụ thuyền chu, bị phàm tưởng tống dinh, bát phó hoàn quốc.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 帝以六條諭将校軍人：「凣爲臣子事軍盡忠莫行欺詐。[43b*2*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đế dĩ lục điều dụ tướng hiệu quân nhân: “Phàm vi thần tử sự quân tận trung, mạc hành khi trá.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 凣在眾人之中宜務正直莫行邪非。[43b*3*4]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Phàm tại chúng nhân chi trung, nghi vụ chính trực, mạc hành tà phi.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 凣臨陣擊賊，執俘斬馘，莫将奪功。[43b*3*18]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Phàm lâm trận kích tặc, chấp phù trảm quắc, mạc tướng đoạt công.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 凣軍民之中，有姦虐非違之人，宜收捕治罪而爾亦以爲監戒，毋令罪及其身。[43b*4*13]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Phàm quân dân chi trung, hữu gian ngược phi vi chi nhân, nghi thu bổ trị tội, nhi nhĩ diệc dĩ vi giám giới, vô lệnh tội cập kì thân.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 凣侍衛之臣，勿恃貴寵，而陵虐諸人。[43b*6*7]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Phàm thị vệ chi thần, vật thị quý sủng, nhi lăng ngược chư nhân.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 凣趍事赴功，以身先之，使其下有所視傚。」[43b*7*3]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Phàm xu sự phó công, dĩ thân tiên chi, sử kì hạ hữu sở thị hiệu”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 二十二日，帝與明總兵官太子太保成山侯王通，參将有都督馬瑛，太監山壽、馬其，榮昌伯陳 …… [43b*8*1]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Nhị thập nhị nhật, Đế dữ Minh Tổng binh quan Thái tử thái bảo Thành Sơn hầu Vương Thông, Tham tướng Hữu đô đốc Mã Anh, Thái giám Sơn Thọ, Mã Kỳ, Vinh Xương bá Trần …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [43a] chính họ Trần (không rõ tên) tâu với vua là vì tính ngông cuồng nhiều bệnh, xin được thôi việc để xuất gia. Vua y cho, nhưng còn an ủi, muốn đền công lao. Trần vội cắt tóc, vào từ tạ mà đi, từng đến ở chùa Cổ Lãm, huyện Thanh Oai, sau không biết là đi đâu.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Quan quân vây thành gấp, quân Minh nhiều lần đánh đều thua. Bọn đi kiếm củi chăn ngựa đều bị ta bắt. Vương Thông tuy xin giảng hòa, nhưng vẫn do dự chưa quyết. Các quân ta đắp lũy, Vương Thông lo sợ, đem hết quân ra đánh. Quan quân đặt mai phục rồi giả vờ thua chạy. Quân Minh đuổi theo, quân phục xông ra đánh, phá tan quân giặc. Thông ngã ngựa suýt nữa bị bắt. Quân ta đuổi đến cửa Nam thành, đắp lũy phía ngoài để chẹn giặc. Vua lại thân đốc suất các tướng dắp lũy từ phường Yên Hoa¹ đến tận cửa Bắc thành, chỉ trong một đêm là xong.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Vua đã cho quân Minh giảng hòa, hạ lệnh cho Bắc Giang, Lạng Giang sửa cầu đắp đường, lại hạ lệnh cho các [43b] lộ chuẩn bị thuyền ghe, buồm chèo đưa tới quân doanh giao cho chúng về nước.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Vua dụ các tướng hiệu, quan nhân 6 điều là:

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 1 – Kẻ làm tôi con phải trung thành thờ vua, không được làm điều dối trá.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 2 – Ở với mọi người phải cho ngay thẳng, không được làm điều gian phi.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 3 – Khi ra trận đánh giặc có bắt được tù binh, chém được giặc không được cướp công của nhau.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 4 – Có kẻ nào gian ác, phi pháp ở trong quân, trong dân thì phải bắt giữ để trị tội, mà các ngươi cũng phải lấy đó làm gương răn, chớ để tội đến thân mình.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 5 – Các quan thị vệ chớ cậy mình được yêu quý mà ngược đãi, bắt nạt mọi người.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 6 – Khi làm việc, lúc lập công, phải tự mình làm gương trước, để mọi người dưới trông vào bắt chước.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Ngày 22, vua cùng với Tổng binh quan nhà Minh Thái tử thái bảo Thành Sơn hầu Vương Thông, Tham tướng hữu đô đốc Mã Anh, Thái giám Sơn Thọ, Mã Kỳ, Vinh Xương bá Trần …

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 1 Tức là Yên Phụ, Hà Nội ngày nay.