Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 61a61b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 勢家，人民絶嗣田土并僞官迯軍田土時物等項，各具數明白，限明年四月上納，若隐匿并以官爲私，變易有無者，以徒流貶罷論。[61a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … thế gia, nhân dân tuyệt tự điền thổ tịnh ngụy quan đào quân điền thổ thời vật đẳng hạng, các cụ số minh bạch, hạn minh niên tứ nguyệt thượng nạp, nhược ẩn nặc tịnh dĩ quan vi tư, biến dị hữu vô giả, dĩ đồ lưu biếm bãi luận.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 旨揮改火頭爲正副伍長。[61a*3*15]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Chỉ huy cải hỏa đầu vi chánh phó ngũ trưởng.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 二十日，明有勑書，放還交趾級田土吏人等回本國。[61a*4*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Nhị thập nhật, Minh hữu sắc thư, phóng hoàn Giao Chỉ cấp điền thổ lại nhân đẳng hồi bản quốc.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 九月二十一日，明遣羅汝敬、徐永達等復賫勑書來諭帝，以陳氏世得國人，令帝悉訪求陳氏子孫奏來，用頒継絶之命。[61a*6*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Cửu nguyệt nhị thập nhất nhật, Minh khiển La Nhữ Kính, Từ Vĩnh Đạt đẳng phục tê sắc thư lai dụ Đế, dĩ Trần thị thế đắc quốc nhân, lệnh Đế tất phỏng cầu Trần thị tử tôn tấu lai, dụng ban kế tuyệt chi mệnh.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 且謂此必頭目、耆老未及徧訪，其有存者不敢自言。[61a*8*11]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thả vị thử tất đầu mục, kì lão vị cập biến phỏng, kì hữu tồn giả bất cảm tự ngôn.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 又諭以所留 [61a*9*14] 官吏、軍人，悉皆遣還，所留軍噐，亦悉送納。[61b*1*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Hựu dụ dĩ sở lưu quan lại, quân nhân, tất giai khiển hoàn, sở lưu quân khí, diệc tất tống nạp.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 賜汝敬等鈔道里費，并四我國使黎國噐等鈔及文綺襲衣，命與汝敬等同行。[61b*1*17]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tứ Nhữ Kính đẳng sao đạo lí phí, tịnh tứ ngã quốc sứ Lê Quốc Khí đẳng sao cập văn ỷ tập y, mệnh dữ Nhữ Kính đẳng đồng hành.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 定文武官職品爵，[61b*3*11] 賜功臣國姓。[61b*4*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Định văn vũ quan chức phẩm tước, tứ công thần quốc tính.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 出老軍，定五伍。[61b*4*6]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Xuất lão quân, định ngũ ngũ.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 冬，十月，十一日，旨揮阮字停不諱。[61b*5*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Đông, thập nguyệt, thập nhất nhật, chỉ huy Nguyễn tự đình bất húy.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 十二日，旨揮衛軍並置火首爲正副伍長。[61b*5*14]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thập nhị nhật, chỉ huy vệ quân tịnh trí hỏa thủ vi chính phó ngũ trưởng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 十九日，明使汝敬等還。帝遣何栗等如明謝恩，并貢方物代身金人，且奏訪求陳氏子孫無有遺者，及官軍出首者亦以陸續送回。[61b*6*13]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thập cửu nhật, Minh sứ Nhữ Kính đẳng hoàn. Đế khiển Hà Lật đẳng như Minh tạ ân, tịnh cống phương vật đại thân kim nhân, thả tấu phỏng cầu Trần thị tử tôn vô hữu di giả, cập quan quân xuất thủ giả diệc dĩ lục tục tống hồi.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 … [61a] của những người tuyệt tự, cùng ruộng đất và sản vật từng mùa của các ngụy quan, của lính trốn, hạn đến tháng 4 sang năm thì nộp lên. Nếu ai giấu giếm, hoặc chiếm của công làm của tư, biến không thành có, thì xử tội đồ hoặc lưu, biếm chức hoặc bãi chức.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ra lệnh chỉ đổi chức hỏa đầu thành chánh phó ngũ trưởng.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Ngày 20, nhà Minh có sắc thư [yêu cầu] trả bọn lại nhân mà Giao Chỉ đã cấp ruộng đất cho ở để họ trở về nước.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tháng 9, ngày 21, nhà Minh sai bọn La Nhữ Kính, Từ Vĩnh Đạt lại mang sắc thư sang dụ vua rằng họ Trần nhiều đời vẫn được lòng người, bảo vua phải dò tìm cho được con cháu họ Trần mà tâu lên để ban cho mệnh lệnh nối dòng đã tuyệt. Lại bảo rằng đó¹ hẳn là do các đầu mục bô lão chưa hỏi khắp, có thể vẫn còn người, nhưng họ chưa dám nói ra.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Lại dụ rằng [61b] những quan lại và quân nhân còn giữ lại hãy đưa trả cho hết, các đồ quân khí còn lưu lại cũng nộp trả cho hết.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ban tiền giấy và chi phí dọc đường cho bọn Nhữ Kính, đồng thời ban tiền giấy và áo lót vóc hoa cho sứ nước ta là bọn Lê Quốc Khí, sai họ cùng đi với bọn Nhữ Kính.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Quy định phẩm tước của quan chức văn võ. Ban quốc tính cho các công thần. Thải quân già yếu, quy định biên chế quân ngũ².

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Mùa đông, tháng 10, ngày 11, có lệnh thôi kiêng húy chữ “Nguyễn”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Ngày 12, ra lệnh cho các vệ quân đều đặt hỏa thủ làm chánh phó ngũ trưởng.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Ngày 19, sứ nhà Minh là bọn Nhữ Kính về nước. Vua sai bọn Hà Lật sang tạ ơn nhà Minh và nộp lễ cống, tượng người vàng thế thân, và tâu rằng đã tìm hỏi con cháu họ Trần nhưng không còn người nào, các quan quân ra thú cũng đã lục tục đưa về rồi.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 ^⇡ 1 Chỉ việc không tìm được người họ Trần. Trong biểu cầu phong, Lê Lợi nói là đã tìm khắp mọi nơi, nhưng không còn một người họ Trần nào để lập.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 ^⇡ 2 Nguyên văn là “định ngũ ngũ”¹, hẳn là do khắc in sai.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 ^⇡ 1 Nguyên văn 定五伍 định ngũ ngũ. Chữ 伍 ngũ theo ngữ cảnh có nghĩa là quân ngũ. BK10, 65b có ghi 五道諸衛軍 ngũ đạo chư vệ quân, dịch quốc ngữ là “các vệ quân năm đạo”.