Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 71a71b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 子孫，并令還明國人口、戰噐等物，并賜何栗等衣鈔，遣隨琦等行。[71a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … tử tôn, tịnh lệnh hoàn Minh quốc nhân khẩu, chiến khí đẳng vật, tịnh tứ Hà Lật đẳng y sao, khiển tùy Kỳ đẳng hành.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 十八日，旨揮大臣總管行遣以下等：「古人有言曰：『君不擇将，以其國與敵也。』朕常念此，日夜不忘，是以軍國大事委之公等。而公等恬然坐視，不加之意，上負朝廷任使，下不恤軍民，何其怠於職事之甚也。今出此詔告戒，若不能改過自新，再如是者，國有常法，勿謂朕終有負於臣下勳舊之間也。」[71a*2*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thập bát nhật, chỉ huy đại thần tổng quản hành khiển dĩ hạ đẳng: “Cổ nhân hữu ngôn viết: “Quân bất trạch tương, dĩ kì quốc dữ địch dã”. Trẫm thường niệm thử, nhật dạ bất vong, thị dĩ quân quốc đại sự ủy chi công đẳng. Nhi công đẳng điềm nhiên tọa thị, bất gia chi ý, thượng phụ triều đình nhậm sử, hạ bất tuất quân dân, hà kì đãi ư chức sự chi thậm dã. Kim xuất thử chiếu cáo, giới nhược bất năng cải quá tự tân, tái như thị giả, quốc hữu thường pháp, vật vị trẫm chung hữu phụ ư thần hạ huân cựu chi gian dã”.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 二十九日，明使李琦等還。帝遣頭目陶公僎、黎德揮、范克 [71a*8*14] 復等貢金銀噐皿及方物，往求封于明，并觧諭還人口戦噐及求陳氏子孫等事。[71b*1*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Nhị thập cửu nhật, Minh sứ Lý Kỳ đẳng hoàn. Đế khiển Đầu mục Đào Công Soạn, Lê Đức Huy, Phạm Khắc Phục đẳng cống kim ngân khí mãnh cập phương vật, vãng cầu phong vu Minh, tịnh giải dụ hoàn nhân khẩu chiến khí cập cầu Trần thị tử tôn đẳng sự.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 其求封辝畧曰：「國人徧行尋覔陳氏子孫，並無見存。臣等思惟本國大頭目黎利，爲人謙恭謹厚，撫綏有方，甚得民心，有堪𬋩攝。」[71b*2*14]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Kì cầu phong từ lược viết: “Quốc nhân biến hành tầm mịch Trần thị tử tôn, tịnh vô kiến tồn. Thần đẳng tư duy bản quốc Đại đầu mục Lê Lợi, vi nhân khiêm cung cẩn hậu, phủ tuy hữu phương, thậm đắc dân tâm, hữu kham quản nhiếp”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 明帝󰔻畢，謂侍臣曰：「此詞未可遽信，更當索之。」[71b*5*9]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Minh đế lãm tất, vị thị thần viết: “Thử từ vị khả cự tín, cánh đương sách chi”.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 仍詔禮部賜公僎等文綺衣，遣賫勑還，諭帝及頭目耆老更詢陳氏，如果無後，連名奏來處置，并賜公僎等鈔有差。[71b*6*8]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Nhưng chiếu Lễ bộ tứ Công Soạn đẳng văn ỷ y, khiển tê sắc hoàn, dụ Đế cập đầu mục kì lão cánh tuân Trần thị, như quả vô hậu, liên danh tấu lai xử trí, tịnh tứ Công Soạn đẳng sao hữu sai.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 十一月，帝幸西都，拜謁山陵，賞扈徔将校軍人 …… [71b*9*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thập nhất nguyệt, Đế hạnh Tây Đô, bái yết sơn lăng, thưởng hỗ tòng tướng hiệu quân nhân …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 … [71a] con cháu họ Trần và trả lại số người và chiến khí của nhà Minh còn bị giữ lại. Lại cho bọn Hà Lật y phục, tiền nong, cho cùng đi với bọn Kỳ.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Ngày 18, ra lệnh chỉ cho các đại thần, Tổng quản, Hành khiển trở xuống rằng:

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 “Người xưa có câu: Vua không chọn tướng thì khác gì dâng nước mình cho giặc. Trẫm luôn suy nghĩ điều đó, ngày đêm không quên, nên đem việc quân, việc nước quan trọng trao cho các ông. Thế mà các ông cứ điềm nhiên ngồi nhìn, không để ý tới, nên phụ lòng tin dùng của triều đình, dưới chẳng đoái thương tới quân dân, sao lại trễ biếng chức sự quá thế? Nay ra chiếu này để răn bảo, nếu không biết sửa lỗi đổi mới, vẫn lại như thế nữa, thì nhà nước còn luật pháp đó, chớ bảo là trẫm phụ bề tôi cũ có công đấy!”.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Ngày 29, sứ nhà Minh là bọn Lý Kỳ về nước. Vua sai bọn đầu mục là Đào Công Soạn, Lê Đức Huy, Phạm Khắc [71b] Phục mang vàng bạc và sản vật địa phương sang nhà Minh cầu phong, đồng thời giải đáp về việc đòi trả người và khí giới, cùng việc tìm con cháu họ Trần.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Lời cầu phong đại ý là: Người nước chúng tôi đã tìm khắp nơi, nhưng con cháu họ Trần đều không thấy còn ai. Bọn thần nghĩ rằng người đại đầu mục nước chúng tôi là Lê Lợi, là người khiêm tốn, cung kính, cẩn thận, trung hậu, biết cách trị dân, rất được lòng người, có thể trông coi được đất nước. Vua Minh xem xong bảo các thị thần:

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 “Những lời này chưa thể vội tin được, phải cho đòi nữa đã”.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Rồi xuống chiếu cho Lễ bộ ban áo vóc hoa cho bọn Công Soạn, rồi sai họ mang sắc về dụ vua và các đầu mục, bô lão tìm hỏi con cháu họ Trần lần nữa, nếu quả thực không còn ai thì làm biểu liên danh tâu sang để xử trí. Lại ban tiền giấy cho bọn Công Soạn theo thứ bậc khác nhau.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Tháng 11, vua ngự về Tây Đô bái yết sơn lăng, thưởng cho các tướng hiệu và quân nhân theo hầu, …