Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 14a14b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 草昧云始科目未置。[14a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … thảo muội vân thủy khoa mục vị trí.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 朕纂承先志，思得賢才之士，以副側席之求。[14a*1*9]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Trẫm toản thừa tiên chí, tư đắc hiền tài chi sĩ, dĩ phó trắc tịch chi cầu.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 今定為試塲科目，期以紹平五年各道鄕試，六年會試都督堂。[14a*2*8]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Kim định vi thí trường khoa mục, kì dĩ Thiệu Bình ngũ niên các đạo hương thí, lục niên hội thí đô đốc đường.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 自此以後三年一大此，率以爲常，中󰱇者並賜進士出身。[14a*3*14]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Tự thử dĩ hậu tam niên nhất đại thử, suất dĩ vi thường, trúng tuyển giả tịnh tứ tiến sĩ xuất thân.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 所有試塲科目具列于後：第一塲經義一道，四書各一道，並限三百字以上。[14a*4*18]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Sở hữu thí trường khoa mục cụ liệt vu hậu: Đệ nhất trường kinh nghĩa nhất đạo, tứ thư các nhất đạo, tịnh hạn tam bách tự dĩ thượng.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 第二塲制詔表。[14a*6*10]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Đệ nhị trường chế chiếu biểu.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 第三塲詩賦。[14a*6*16]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Đệ tam trường thi phú.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 第四塲策一道，一千字以上。[14a*7*3]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Đệ tứ trường sách nhất đạo, nhất thiên tự dĩ thượng.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 試吏員考暗寫。[14a*7*14]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thí lại viên khảo ám tả.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 一等補國子監，二等補生徒及文属。」[14a*8*3]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Nhất đẳng bổ Quốc tử giám, nhị đẳng bổ sinh đồ cập văn thuộc”.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 十八日，南道司馬黎列軍還。[14a*8*17]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thập bát nhật, Nam đạo Tư mã Lê Liệt quân hoàn.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 布提聞中國無事，先 [14a*9*11] 已引退。[14b*1*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Bố Đề văn trung quốc vô sự, tiên dĩ dẫn thoái.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 列到化州，欲還會化州蛮道成為道論所擊，來求援。[14b*1*4]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Liệt đáo Hóa châu dục hoàn, hội Hóa châu Man Đạo Thành vị Đạo Luận sở kích, lai cầu viện.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 列乃引兵助擊之，得人口千餘，象數十隻以㱕。[14b*2*6]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Liệt nãi dẫn binh trợ kích chi, đắc nhân khẩu thiên dư, tượng sổ thập chích dĩ quy.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 十九日，命管轄黎伴使哀牢。[14b*3*6]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Thập cửu nhật, mệnh quản hạt Lê Bạn sứ Ai Lao.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 哀牢盤茹昆孤為叛臣杻在所功，力不能制，遣使來乞援。[14b*3*17]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Ai Lao Bàn nhà Côn Cô vị phản thần Nữu Tại sở công, lực bất năng chế, khiển sứ lai khất viện.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 帝命伴先徃諭，觧之。[14b*5*2]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Đế mệnh Bạn tiên vãng dụ, giải chi.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 旨揮五道行遣及各鎮總管、宣慰等：其路鎮縣各官功績付本道行遣考覈；各鎮將校付本道總管、宣慰考覈；其省院局官即少保右弼考覈；左右𤤻内殿各官即押衙右𤤻内密院考覈。[14b*5*10]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Chỉ huy ngũ đạo Hành khiển cập các trấn Tổng quản, Tuyên úy đẳng: Kì lộ trấn huyện các quan công tích phó bản đạo hành khiển khảo hạch; các trấn tướng hiệu phó bản đạo Tổng quản, Tuyên úy khảo hạch; kì sảnh viện cục quan tức Thiếu bảo Hữu bật khảo hạch; Tả hữu ban nội điện các quan tức Áp nha hữu ban Nội mật viện khảo hạch.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 各分爲三等，務要明當，…… [14b*9*10]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Các phân vi tam đẳng, vụ yếu minh đương, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 … [14a] vì nước mới dựng nên chưa kịp đặt khoa thi. Trẫm nối theo chí hướng người xưa, lo được nhân tài để thoả lòng mong đợi.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Nay định rõ thể lệ khoa thi, kỳ thi: Bắt đầu từ năm Thiệu Bình thứ 5 [1438], thi hương ở các đạo, năm thứ 6, thi hội ở sảnh đường tại kinh đô. Từ đấy về sau, cứ 3 năm một lần thi lớn, coi đó làm quy định lâu dài, người nào thi đổ, đều được ban danh hiệu tiến sĩ xuất thân.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tất cả khoa mục của các kỳ thi quy định như sau: Kỳ thứ nhất: 1 bài kinh nghĩa, Tứ thư mỗi sách một bài, mỗi bài đều 300 chữ trở lên. Kỳ thứ hai: Chế, biếu, biểu. Kỳ thứ 3: thi, phú. Kỳ thứ 4: 1 bài văn sách từ 1000 chữ trở lên.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Thư lại viên, hỏi về ám tả. Những người đỗ hạng nhất được bổ vào Quốc tử giám, hạng nhì bổ làm sinh đồ và thuộc lại bên văn.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ngày 18, Tư mã Nam đạo Lê Liệt đem quân về.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Bố Đề thấy nước ta không có sự biến gì [14b] đã rút quân từ trước. Liệt đến châu Hóa, định trở về, gặp lúc nguời Man ở châu Hóa là Đạo Thành bị Đạo Luận đánh, đến xin cứu viện. Liệt bèn đem quân đánh giúp, bắt được hơn nghìn người và vài chục con voi mang về.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Ngày 19, sai quản hạt Lê Bạn sang sứ nước Ai Lao.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Bàn nh๠Côn Cô nước Ai Lao bị kẻ bề tôi phản nghịch là Nữu Tại tấn công, sức chống không nổi, sai sứ sang xin cứu viện. Vua sai Bạn sang trước dụ bảo, giải hòa.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Ra lệnh chỉ cho Hành khiển năm đạo và Tổng quản, Tuyên úy các trấn rằng:

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Công trạng của các quan ở lộ, trấn, huyện thì giao cho Hành khiển đạo đó xét duyệt; của tướng hiệu các trấn thì giao cho Tổng quản và Tuyên úy đạo đó xét duyệt; của các quan ở sảnh, viện, cục thì Thiếu bảo, Hữu bật xét duyệt; của các quan ở tả hữu ban và ở nội điện thì Áp nha² hữu ban, Nội mật viện xét duyệt. Mỗi loại đều chia làm ba bậc, cần phải công bằng, thẳng thắn …

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 1 Bàn nhà: tức là “ vua” phiên âm tiếng Lào “pha nha”.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ^⇡ 2 Áp nha: người đứng đầu một nha.