Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 39a39b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 旌旗、旌節、幛扇、五方盖。[39a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … tinh kì, tinh tiết, trướng phiến, ngũ phương cái.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 駕馬隊伍皆有多少之數，臣不勝尽錄。」[39a*1*10]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Giá mã đội ngũ giai hữu đa thiểu chi sổ, thần bất thắng tận lục”.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 書奏，帝又命登定之，登因進冠服、制樂噐。[39a*2*7]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thư tấu, Đế hựu mệnh Đăng định chi, Đăng nhân tiến quan phục, chế nhạc khí.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 大抵登𭁈廌所定多不合，其𬢱樂噐輕重，大小多相違，奏不同，故廌辝其事。[39a*3*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đại để Đăng dữ Trãi sở định đa bất hợp, kì nghị nhạc khí khinh trọng, đại tiểu đa tương vi, tấu bất đồng, cố Trãi từ kì sự.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 帝從登議，卒行之。[39a*4*16]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đế tòng Đăng nghị, tốt hành chi.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 帝謁太廟，罷倡優戲，不奏滛樂。[39a*5*5]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đế yết Thái miếu, bãi xướng ưu hí, bất tấu dâm nhạc.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 命侍御史阮永錫復職。[39a*5*17]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Mệnh Thị ngự sử Nguyễn Vĩnh Tích phục chức.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 時有同軍管領黎忠赤私役軍人及所行非違等事，[39a*6*9] 阮永錫劾奏當貶。[39a*7*11]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Thời hữu Đồng quân quản lĩnh Lê Trung Xích tư dịch quân nhân cập sở hành phi vi đẳng sự, Nguyễn Vĩnh Tích hặc tấu đương biếm.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 知詞訟鄭克復為忠赤營觧。[39a*7*18]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Tri từ tụng Trịnh Khắc Phục vi Trung Xích dinh giải.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 永錫乞併問之。[39a*8*11]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Vĩnh Tích khất tính vấn chi.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 帝不許。[39a*8*17]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Đế bất hứa.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 後日，永錫上章辝職，[39a*9*2] 未得旨，不肯就列。[39a*9*10]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Hậu nhật, Vĩnh Tích thượng chương từ chức, vị đắc chỉ, bất khẳng tựu liệt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 丁景 [39a*9*17] 安、馮榮奏曰：「永錫何如不使復職？」[39b*1*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Đinh Cảnh An, Phùng Vinh tấu viết: “Vĩnh Tích hà như bất sử phục chức?”.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 帝乃命復之。[39b*1*14]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Đế nãi mệnh phục chi.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 上書令參知政事知北道軍民簿籍事亭侯阮󰔻卒，贈入内太保，諡忠靖。[39b*2*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Thượng thư lệnh Tham tri chính sự tri Bắc đạo quân dân bạ tịch sự Đình hầu Nguyễn Lãm tốt, tặng Nhập nội thái bảo, thụy Trung Tĩnh.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 󰔻身黑而長，有才辨。[39b*3*12]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Lãm thân hắc nhi trường, hữu tài biện.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 六月，旱，虫復傷稼。[39b*4*2]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Lục nguyệt, hạn, trùng phục thương giá.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 令諸路鎮祈雨。[39b*4*9]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Lệnh chư lộ trấn kì vũ.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 以入内少尉參知西道諸衛軍事黎慎為參知北道諸衛軍事；入内少尉上南策衛總管黎朗為參知西道諸衛軍事；天關衛同總管黎論為南策上衛同總管；判大宗正寺鄭克復知北道軍民簿籍；清化路都總管黎理為北江下路同總管；…… [39b*4*15]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Dĩ Nhập nội thiếu úy Tham tri Tây đạo chư vệ quân sự Lê Thận vi Tham tri Bắc đạo chư vệ quân sự; Nhập nội thiếu úy Thượng Nam Sách vệ tổng quản Lê Lãng vi Tham tri Tây đạo chư vệ quân sự; Thiên quan vệ đồng tổng quản Lê Luận vi Nam Sách Thượng vệ đồng tổng quản; Phán đại tông chính tự Trịnh Khắc Phục tri Bắc đạo quân dân bạ tịch; Thanh Hóa lộ Đô tổng Quản Lê Lý vi Bắc Giang Hạ lộ Đồng tổng quản; …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 … [39a] tinh kỳ, mao tiết, chương phiến¹, long ngũ phượng. Số ngựa đóng vào xe và số đội ngũ theo hầu cũng đều có quy định cả, thần không thể chép hết được”.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Thư ấy dâng lên, vua sai Lương Đăng định ra các quy chế. Đăng nhân đó dâng lên quy chế về mũ áo và nhạc khí. Đại để, quy chế do Đăng và Trãi định ra phần nhiều không hợp nhau, những chổ bàn về số lượng, trọng lượng các nhạc khí có nhiều điều trái nhau, mà trình bày cũng khác nhau, cho nên Trãi xin thôi việc đó.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Vua theo lời bàn của Đăng, rồi làm theo. Vua yết Thái miếu bãi trò hát chèo, không tấu nhạc dâm nữa².

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Cho Thị ngữ sử Nguyễn Vĩnh Tích được phục chức.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Bấy giờ có viên Đồng quản lĩnh³ Lê Trung Xích sai lính làm việc riêng và làm nhiều điều sai trái. Nguyễn Vĩnh Tích hặc tội, cho là đáng phải biếm chức. Tri từ tụng Trịnh Khắc Phục cứu gỡ cho Trung Xích. Vĩnh Tích xin xét tội luôn cả Khắc Phục. Vua không nghe. Ngày hôm sau, Vĩnh Tích dâng sớ từ chức. Chưa được lệnh, Vĩnh Tích không chịu đến ban nữa. Đinh Cảnh [39b] An và Phùng Vinh tâu vua: “Vĩnh Tích làm gì mà không cho phục chức?”. Vua bèn cho phục chức.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Thượng thư lệnh tham tri chính sự, tri Bắc đạo quân dân bạ tịch sự Đình hầu Nguyễn Lãm⁴ chết, được truy tặng Nhập nội thái bảo, tên thụy là Trung Tĩnh. Lãm người đen mà cao, có tài biện bác.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Tháng 6, hạn hán, có sâu hại lúa. Hạ lệnh cho các lộ, trấn làm lễ cầu mưa.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Lấy Nhập nội thiếu úy Tam tri Tây đạo chư vệ quân sự là Lê Thận làm Tham tri Bắc đạo chư vệ quân sự; Nhập nội thiếu úy Thượng Nam Sách vệ⁵ tổng quản là Lê Lãng làm Tham tri Tây đạo chư vệ quân sự; Thiên Quan vệ đồng tổng quản là Lê Luận làm Nam Sách Thượng vệ đồng tổng quản; Phán đại tông chính tự là Trịnh Khắc Phục làm tri Bắc đạo quân dân bạ tịch; Thanh Hóa lộ đô tổng quản là Lê Lý làm Bắc Giang Hạ lộ đồng tổng quản; …

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 1 Tinh kỳ, mao tiết: là các loại cờ. Chương phiến: loại quạt lớn làm bằng lông chim.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 2 Nguyên văn là dâm nhạc, đối lập với nhã nhạc, ở đây chỉ các làn điệu dân gian.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ^⇡ 3 Nguyên văn: “Quan đồng quân quan lĩnh …” hẳn là in lầm, ở đây chúng tôi dựa vào bản dịch cũ.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 4 Sửa lại theo bản dịch cũ.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 5 Nên sửa lại là Nam Sách thượng vệ như ở dưới.