Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 51a51b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 朕德不修，而庶政荒怠󰊹！将宰輔非才，而爕理失宜󰊹？[51a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … trẫm đức bất tu, nhi thứ chính hoăng đãi dư! Tương tể phụ phi tài, nhi nhiếp lí thất nghi dư?

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 抑任用非人，而賢否混淆歟？抑賄賂公行，而獄訟冤濫餘？抑土木屡興，而民力疲困餘？將賦歛繁重，而民財匱乏󰊹？引𠧨自責，大赦天下。[51a*2*4]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Ức nhiệm dụng phi nhân, nhi hiền phủ hỗn hào dư? Ức hối lộ công hành, nhi ngục tụng oan lạm dư? Ức thổ mộc lũ hưng, nhi dân lực bì khốn dư? Tương phú liễm phồn trọng, nhi dân tài quỹ phạp dư? Dẫn cữu tự trách, đại xá thiên hạ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 凡尔大臣、文武庶官等，宜各旨其過失，直言無所隐諱。[51a*5*2]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Phàm nhĩ đại thần, văn võ thứ quan đẳng, nghi các chỉ kì quá thất, trực ngôn vô sở ẩn húy.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 如有可釆，必顯加榮擢，雖有愚㦉戇疏，亦不之罪。[51a*6*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Như hữu khả thái, tất hiển gia vinh trạc, tuy hữu ngu ý tráng sớ, diệc bất chi tội.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 庶可以回天心，弭灾變，使國家永享無󰠃之福矣。」[51a*7*6]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thứ khả dĩ hồi thiên tâm, nhĩ tai biến, sử quốc gia vĩnh hưởng vô cùng chi phúc hĩ”.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 六月，補官男自六品至三品為親隋各局二 [51a*9*1] 品至一品為正監、副監。[51b*1*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Lục nguyệt, bổ quan nam tự lục phẩm chí tam phẩm vi thân tùy các cục, nhị phẩm chí nhất phẩm vi chánh giám, phó giám.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 冬，十月，十三日，遣審刑院副使阮廷歷、僉知内密院事程顯、侍御史阮天錫如明歲貢。[51b*2*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Đông, thập nguyệt, thập tam nhật, khiển Thẩm hình viện phó sứ Nguyễn Đình Lịch, Thiêm tri Nội mật viện sự Trình Hiển, Thị ngự sử Nguyễn Thiên Tích như Minh tuế cống.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 十二月，明使給事中湯鼎、行人高寅來言地方事。[51b*4*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Thập nhị nguyệt, Minh sử Cấp sự trung Thang Đỉnh, Hành nhân Cao Dần lai ngôn địa phương sự.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 二十日，遣中軍同知黎伯琦、中丞裴擒虎如明，奏太平地方事。[51b*5*2]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Nhị thập nhật, khiển Trung quân đồng tri Lê Bá Kỳ, Trung thừa Bùi Cầm Hổ như Minh, tấu Thái Bình địa phương sự.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 己未六年（明正統四年）。[51b*7*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Kỉ Mùi lục niên (Minh Chính Thống tứ niên).

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 春，正月，帝親征復禮等州。[51b*7*11]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Xuân, chính nguyệt, Đế thân chinh Phục Lễ đẳng châu.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 時琴蛮擾害邊民，帝命將問罪。[51b*7*21]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thời Cầm Man nhiễu hại biên dân, Đế mệnh tướng vấn tội.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 哀牢咱琴蛮剛娘等，遣其杻花出兵象三萬餘來援，侵掠復禮等州。[51b*8*11]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ai Lao thính Cầm Man Cương Nương đẳng, khiển kì Nữu Hoa xuất binh tượng tam vạn dư lai viện, xâm lược Phục Lễ đẳng châu.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 [51a] Có phải do trẫm không lo sửa đức để mọi việc bê trễ hay là do quan tể phụ bất tài xếp đặt không điều hoà? Hay là dùng người không đúng, để người tốt kẻ xấu lẫn lộn? Hay là hối lộ công khai mà việc hình ngục có nhiều oan trái? Hay là làm nhiều công trình thổ mộc để sức dân mỏi mệt? Hay là thuế khóa nặng nề mà dân túng thiếu? Trẫm tự trách tội mình, đại xá cho thiên hạ. Tất cả các đại thần, các quan văn võ các ngươi nên chỉ ra những lầm lỗi kể trên, cứ thẳng thắn nói hết, đừng kiêng nể gì. Nếu có điều gì tiếp thu được, nhất định sẽ khen thưởng cất nhắc, dẫu có ngu đần vu khoát, cũng không bắt tội. Ngõ hầu có thể lay chuyển lòng trời, chấm dứt được tai biến, để nước nhà mãi mãi hưởng phúc lớn vô cùng vậy”.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tháng 6, bổ con trai các quan từ lục phẩm đến tam phẩm làm các cục thân tùy, từ nhị [51b] phẩm đến nhất phẩm làm chánh giám, phó giám.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Mùa đông, tháng 10, ngày 13, sai Thẩm hình viện phó sứ Nguyễn Đình Lịch, Thiêm tri Nội mật viện sự Trình Hiển, Thị ngự sử Nguyên Thiên Tích sang nhà Minh nộp cống hàng năm.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Tháng 12, nhà Minh sai Cấp Sư trung Thang Đỉnh¹, hành nhân Cao Dần sang nói về việc địa phương.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Ngày 20, sai Trung quân đồng tri Lê Bá Kỳ và Trung thừa Bùi Cầm Hổ sang Minh tâu việc địa phương Thái Bình².

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Kỷ Mùi, [Thiệu Bình] năm thứ 6 [1439], (Minh Chính Thống năm thứ 4). Mùa xuân, tháng giêng, vua thân đi đánh các châu Phục Lễ.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Bọn man họ Cầm nhiễu hại dân biên giới, vua sai tướng đi hỏi tội chúng. Ai Lao tin nghe bọn man họ Cầm là Cương Nương, sai tên Nữu Hoa của chúng dẫn hơn 3 vạn binh tương sang giúp, lấn cướp các châu Phục Lễ.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 ^⇡ 1 Minh sử q.321, CMCB 17 ghi là Thang Nại.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 ^⇡ 2 Đoàn sứ bộ Đại Việt tố cáo thổ quân châu Tư Lang, phủ Thái Bình, tỉnh Quảng Tây lấn cướp đất biên giới cửa ta.