Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 54a54b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 忌憚。[54a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … kị đạn.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 帝以楊氏賁用心如此，所生之子未必賢，降為庶婦，詔天下使明知太子之位未定。[54a*1*3]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Đế dĩ Dương Thị Bí dụng tâm như thử, sở sinh chi tử vị tất hiền, giáng vi thứ phụ, chiếu thiên hạ sử minh tri Thái tử chi vị vị định.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 夏，六月，九日，甲戌，皇子󰘊基生。[54a*3*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hạ, lục nguyệt, cửu nhật, Giáp Tuất, Hoàng tử Bang Cơ sinh.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 旨揮󰱇秀女於各縣。[54a*3*13]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Chỉ huy tuyển tú nữ ư các huyện.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 置御前侍衛隨次出身。[54a*4*4]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Trí ngự tiền thị vệ tùy thứ xuất thân.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 秋，八月，隽秀女於殿庭。[54a*4*13]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Thu, bát nguyệt, tuyển tú nữ ư điện đình.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 囚逆女，從阮氏路之計也 [54a*5*6]（氏路即阮廌之妻也。）

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tù nghịch nữ, tòng Nguyễn Thị Lộ chi kế dã (Thị Lộ tức Nguyễn Trãi chi thê dã).

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 冬，十月，遣使如明：内密院副使阮日、僉知内密院副使阮有光、僉知密刑院陶孟珙歲貢。[54a*7*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Đông, thập nguyệt, khiển sứ như Minh: Nội mật viện phó sứ Nguyễn Nhật, Thiêm tri nội mật viện phó sứ Nguyễn Hữu Quang, Thiêm tri mật hình viện Đào Mạnh Cung tuế cống.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 黎齊（古慎字）求冠服。[54a*8*17]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Lê Thận (cổ thận tự) cầu quan phục.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 十一月，十六日，立皇子󰘊基為皇太子。[54b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thập nhất nguyệt, thập lục nhật, lập Hoàng tử Bang Cơ vi Hoàng thái tử.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 詔曰：「建儲所以固本，立嫡所以正名。[54b*1*16]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Chiếu viết: “Kiến trữ sở dĩ cố bản, lập đích sở dĩ chính danh.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 此社稷遠圖，國家大計也。[54b*2*12]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thử xã tắc viễn đồ, quốc gia đại kế dã.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 皇子󰘊基玉裕金相，英姿秀𤼵，既有宜君宜王之望，當正以嫡以貴之名。[54b*3*4]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Hoàng tử Bang Cơ ngọc dụ kim tương, anh tư tú phát, ký hữu nghi quân nghi vương chi vọng, đáng chính dĩ đích dĩ quý chi danh.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 其令入内大都督黎列賫勑立為皇太子。」[54b*4*14]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Kì lệnh Nhập nội đại đô đốc Lê Liệt tê sắc lập vi Hoàng thái tử”.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 皇太子宜民可封諒山王，皇子克昌可封新平王。[54b*5*12]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Hoàng thái tử Nghi Dân khả phong Lạng Sơn vương, Hoàng tử Khắc Xương khả phong Tân Bình vương.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 賜太妃范氏堯死。[54b*6*13]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Tứ Thái phi Phạm Thị Nghiêu tử.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 范氏堯初為明内官馬騏所󰱐，[54b*7*3] 及還，不能守節，誑誘惡黨，欲圖廢立。[54b*7*15]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Phạm Thị Nghiêu sơ vi Minh Nội quan Mã Kì sở hoạch, cập hoàn, bất năng thủ tiết, cuống dụ ác đảng, dục đồ phế lập.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 帝以年老，使入籃京侍永陵。[54b*8*11]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đế dĩ niên lão, sử nhập Lam Kinh thị Vĩnh Lăng.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 范氏堯以此益深怨望，罪極已著，因從 …… [54b*9*4]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Phạm Thị Nghiêu dĩ thử ích thâm oán vọng, tội cực dĩ trứ, nhân tòng …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 … [54a] kiêng nể gì nữa. Vua cho là Dương Thị Bí đã cố tình như vậy, thì con thị đẻ ra chưa chắc đã là người khá, mới giáng xuống làm người đàn bà thường, rồi xuống chiếu nói cho thiên hạ biết là ngôi Thái tử chưa định.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Mùa hạ, tháng 5, ngày Giáp Tuất mồng 9, hoàng tử Bang Cơ sinh.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Ra lệnh chỉ tuyển con gái đẹp ở các huyện.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Đặt ngự tiền thị vệ, theo thứ bậc mà cho làm quan.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mùa thu, tháng 8, tuyển chọn con gái đẹp ở sân điện.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Bắt giam hạng đàn bà ngỗ nghịch, đó là làm theo kế của Nguyễn Thị Lộ (Thị Lộ là vợ của Nguyễn Trãi).

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Mùa đông, tháng10, sai sứ sang nhà Minh: Nội mật viện phó sứ Nguyễn Nhật Thiêm, Tri nội mật viện phó sứ Nguyễn Hữu Quang, Thiêm tri Thẩm hình viện Đào Mạnh Cung sang nộp cống hằng năm. Lê Thận sang xin mũ áo.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 [54b] Tháng 11, 16, lập Hoàng tử Bang Cơ làm Hoàng thái tử.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Xuống chiếu rằng: “Đặt Thái tử để vững gốc rễ, lập con đích để chính danh phận. Đó là mưu xa của xã tắc, kế lớn của quốn gia. Hoàng tử Bang Cơ thể chất vàng ngọc, tư thái anh minh, vừa có uy vọng của một bậc quân vương, lại đúng danh phận là con đích tôn quý. Vậy sai Nhập nội đại đô đốc Lê Liệt mang sắc mệnh lập làm Hoàng thái tử”.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Hoàng thái tử Nghi Dân phong làm Lạng Sơn Vương, hoàng tử Khắc Xương phong làm Tân Bình Vương.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Cho Thái phi Phạm Thị Nghiêu tự tử.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Phạm Thị Nghiêu trước kia bị viên nội quan nhà Minh là Mã Kỳ bắt đi. Đến khi trở về, không chịu giữ tiết, lập mưu dụ dỗ bọn gian ác, định mưu phế lập. Vua thấy Thị Nghiêu tuổi đã già, cho vào Lam Kinh hầu Vĩnh Lăng. Phạm Thị Nghiêu vì vậy lại càng oán hận, tội ác đã rõ rệt, theo …