Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 56a56b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 始𤼵䘮。[56a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … thủy phát tang.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 人皆言阮氏路弑帝。[56a*1*4]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nhân giai ngôn Nguyễn Thị Lộ thí Đế.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 十二日，大臣鄭可、阮熾、黎受等受遺命，𭁈黎列、黎盃等奉皇太子󰘊基即位。[56a*1*12]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thập nhị nhật, đại thần Trịnh Khả, Nguyễn Xí, Lê Thụ đẳng thụ di mệnh, dữ Lê Liệt, Lê Bôi đẳng phụng Hoàng thái tử Bang Cơ tức vị.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 年方二歲，以明年為大和元年。[56a*3*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Niên phương nhị tuế, dĩ minh niên vi Đại Hòa nguyên niên.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 十六日，殺行遣阮廌并妻阮氏路，罪及三族。[56a*3*17]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thập lục nhật, sát Hành khiển Nguyễn Trãi tịnh thê Nguyễn Thị Lộ, tội cập tam tộc.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 先是，阮氏路出入宫禁，太宗見而悅之，因𭁈狎昵。[56a*4*17]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tiên thị, Nguyễn Thị Lộ xuất nhập cung cấm, Thái Tông kiến nhi duyệt chi, nhân dữ hiệp nật.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 至是，東巡幸廌家，因得虎疾崩，故有是罪。[56a*5*18]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Chí thị, Đông tuần hạnh Trãi gia, nhân đắc hổ tật băng, cố hữu thị tội.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 論曰：「女色之為人害也甚矣。」[56a*7*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Luận viết: “Nữ sắc chi vị nhân hại dã thậm hĩ”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 阮氏路一婦人耳，太宗嬖之而身崩，阮廌娶之而族滅，可不戒哉？[56a*7*12]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Nguyễn Thị Lộ nhất phụ nhân nhĩ, Thái Tông bế chi nhi thân băng, Nguyễn Trãi thú chi nhi tộc diệt, khả bất giới tai?

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 九月，九日，殺宦者丁福、丁勝等，以阮廌臨刑之 [56a*9*1] 曰，悔不用勝、福之言故也。[56b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Cửu nguyệt, cửu nhật, sát hoạn giả Đinh Phúc, Đinh Thắng đẳng, dĩ Nguyễn Trãi lâm hình chi viết, hối bất dụng Thắng, Phúc chi ngôn cố dã.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 東，十月，遣使如明：海西道同知阮叔惠、審刑院僉知杜時曄謝賜冠服。[56b*2*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Đông, thập nguyệt, khiển sứ như Minh: Hải Tây đạo Đồng tri Nguyễn Thúc Huệ, Thẩm hình viện Thiêm tri Đỗ Thì Việp tạ tứ quan phục.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 侍御史趙泰奏欽州地方事。[56b*3*10]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thị ngự sử Triệu Thái tấu Khâm châu địa phương sự.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 參知阮廷歷、范瑜等告哀。[56b*4*3]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tham tri Nguyễn Đình Lịch, Phạm Du đẳng cáo ai.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 參知黎傳、都事阮文傑、御前學生局長阮有孚求封。[56b*4*13]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tham tri Lê Truyền, Đô sự Nguyễn Văn Kiệt, Ngự tiền học sinh cục trưởng Nguyễn Hữu Phu cầu phong.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 命翰林院侍讀學士兼知御前學生局近侍祗候阮天錫撰祐陵碑文。[56b*5*15]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Mệnh Hàn lâm viện thị độc học sĩ kiêm Tri ngự tiền học sinh cục cận thị chi hầu Nguyễn Thiên Tích soạn Hựu Lăng bi văn.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 十六日，塟大行皇帝于籃山永陵之左，曰祐陵。[56b*7*7]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Thập lục nhật, táng Đại Hành Hoàng Đế vu Lam Sơn Vĩnh Lăng chi tả, viết Hựu Lăng.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 上尊號曰：繼天體道顯德聖功欽明文思英睿仁哲昭顯建中文皇帝，廟號 …… [56b*8*8]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Thượng tôn hiệu viết: Kế Thiên Thể Đạo Hiển Đức Thánh Công Khâm Minh Văn Tư Anh Duệ Nhân Triết Chiêu Hiển Kiến Trung Văn Hoàng Đế, miếu hiệu …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 … [56a] rồi mới phát tang. Mọi người đều nói là Nguyễn Thị Lộ giết vua.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Ngày 12, đại thần là bọn Trịnh Khả, Nguyễn Xí, Lê Thụ nhận di mệnh cùng với bọn Lê Liệt, Lê Bôi tôn Hoàng thái tử Bang Cơ lên ngôi. Lúc ấy, vua mới 2 tuổi. Lấy năm sau làm Thái Hòa năm thứ 1.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Ngày 16, giết Hành khiển Nguyễn Trãi và vợ là Nguyên Thị Lộ, bắt tội đến ba họ.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Trước đây, Nguyễn Thị Lộ ra vào cung cấm, Thái Tông trông thấy rất ưa, liền cợt nhả với thị. Đến đây, vua đi tuần về miền đông, đến chơi nhà Trãi rồi bị bạo bệnh mà mất, cho nên Trãi bị tội ấy.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Lời bàn: Nữ sắc làm hại người ta quá lắm. Thị Lộ chỉ là một nười đàn bà thôi, Thái Tông yêu nó mà thân phải chết, Nguyễn Trãi lấy nó mà cả họ bị diệt, không đề phòng mà được ư?

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tháng 9, ngày 9, giết bọn hoạn quan Đinh Phúc, Đinh Thắng, vì khi Nguyễn Trãi sắp bị hành hình [56b] có nói là hối không nghe lời của Thắng và Phúc.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Mùa đông, tháng 10, sai sứ sang nhà Minh: Hải Tây đạo đồng tri Nguyễn Thúc Huệ và Thẩm hình viện thiêm tri Đỗ Thì Việp sang tạ ơn cho áo mũ. Thị ngự sử Triệu Thái tâu việc địa phương Khâm Châu. Bọn Tham tri Nguyễn Đình Lịch, Phạm Du sang báo tang. Tham tri Lê Truyền, Đô sự Nguyễn Văn Kiệt, Ngự tiền học sinh cục trưởng Nguyễn Hữu Phu sang cầu phong.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Sai hàn Lâm viện thị độc học sĩ kiêm tri ngự tiền học sinh cục cận thị chi hậu Nguyễn Thiên Tích soạn bài văn bia Hựu Lăng¹.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Ngày 16, táng Đại Hành Hoàng đế phía bên tả Vĩnh Lăng ở Lam Sơn gọi là Hựu Lăng. Dâng tôn hiệu là Kế Thiên Thể Đạo Hiển Đức Thánh Công Khâm Minh Văn Tư Anh Duệ Nhân Triết Chiêu Hiến Kiến Trung Văn Hoàng Đế, miếu hiệu …

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 1 Bài văn khắc rên bia đá đặt ở Hựu Lăng, nơi an táng Lê Thái Tông.