Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 64a64b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 審刑院副使程旻、内密院參知黎文徃會。[64a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … Thẩm hình viện phó sứ Trình Mân, Nội mật viện tham tri Lê Văn vãng hội.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 又命下南策府同知黎舌領兵萬二千餘人，會同安󰘊鎮各軍防僃邉事，[64a*1*17] 各賜錢有差。[64a*3*8]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Hựu mệnh hạ Nam Sách phủ đồng tri Lê Thiệt lĩnh binh vạn nhị thiên dư nhân, hội đồng An Bang trấn các quân phòng bị biên sự, các tứ tiền hữu sai.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 并起東道各路鎮縣官及民夫，僃將科歛錢、米、牛、羊、鵝、鴨、鷄、酒等勿，候󰍁北軍。[64a*3*13]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Tịnh khởi Đông đạo các lộ trấn huyện quan cập dân phu, bị tướng khoa liễm, tiền, mễ, ngưu, dương, nga, áp, kê, tửu đẳng vật, hầu khao Bắc quân.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 東方為之騷動。[64a*5*7]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Đông phương vị chi tao động.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 及到邉留旬月，探訪消息，寂然無聞。[64a*5*13]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Cập đáo biên lưu tuần nguyệt, thám phỏng tiêu tức, tịch nhiên vô văn.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 各以財貨至市北物，重載而還，托言明欽差官遇有他事不至。[64a*6*9]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Các dĩ tài hóa chí thị Bắc vật, trọng tải nhi hoàn, thác ngôn Minh khâm sai quan ngộ hữu tha sự bất chí.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 󰱑官何栗等黨此不言，朝廷莫正其罪。[64a*7*15]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Đài quan Hà Lật đẳng đảng thử bất ngôn, triều đình mạc chính kì tội.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 雹。[64a*8*12]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Bạo.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 甲戌，帝幸籃京，太后、諸王皆從行。[64a*8*13]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Giáp tuất, đế hạnh Lam kinh, Thái hậu, chư vương giai tòng hành.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 命大司徒黎慎、都押衙 [64a*9*10] 黎祕留守京師。[64b*1*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Mệnh Đại tư đồ Lê Thận, Đô áp nha Lê Bí lưu thủ Kinh sư.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 清化民覩駕至，男女相率，哩嗹唱歌於行在。[64b*1*7]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thanh Hóa dân đổ giá chí, nam nữ tương suất, rí ren sướng ca ư hành tại.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 其俗哩嗹，半男半女携手𰙔唱，或相交足、交頸、謂𢮿花、結花，甚於𨢄態。[64b*2*6]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Kì tục rí ren, bán nam bán nữ huề thủ ca sướng, hoặc tương giao túc, giao cảnh, vị quải hoa, kết hoa, thậm ư xú thái.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 󰱑官同亨𤼵白太尉可曰：「此滛風惡俗，不可坐瀆駕前，可即禁止之。」[64b*3*15]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Đài quan Đồng Hanh Phát bạch Thái úy Khả viết: “Thử dâm phong ố tục, bất khả tọa độc giá tiền, khả tức cấm chỉ chi”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 壬午，帝至籃京謁陵廟。[64b*5*5]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Nhâm Ngọ, đế chí Lam kinh yết lăng miếu.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 三月，朔，賜百官宴於江津行在。[64b*6*1]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tam nguyệt, sóc, tứ bách quan yến ư Giang Tân hành tại.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 賜扈駕官自二品以上銀各有差，[64b*6*13] 賜三品以下并在籃京官及扈駕諸軍士諸邑人等錢有差。[64b*7*8]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Tứ hộ giá quan tự nhị phẩm dĩ thượng ngân các hữu sai, tứ tam phẩm dĩ hạ tịnh tại Lam Kinh quan cập hộ giá chư quân sĩ chư ấp nhân đẳng tiền hữu sai.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 時帝初行幸，故有是賜。[64b*8*13]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Thời đế sơ hành hạnh, cố hữu thị tứ.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 盆蛮遣人貢犀角、金銀及三牙象 …… [64b*9*4]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Bồn Man khiển nhân cống tê giác, kim ngân cập tam nha tượng …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 … [64a] Thẩm hình viện phó sứ Trình Mân, Nội mật viện tham tri Lê Văn đi hội khám. Lại sai hạ Nam Sách phủ đồng tri Lê Thiệt đem hơn 1 vạn 2 nghìn quân hợp đồng với các quan của trấn An Bang đề phòng biên giới. Ban tiền cho từng người theo thứ bậc khác nhau. Lại bắt các quan lộ, trấn, huyện và dân phu thuộc Đông đạo phải đóng góp đầy đủ tiền gạo, trâu dê, gà vịt ngan ngỗng, rượu thịt các thứ để đợi khao quân phương Bắc. Cả miền đông do vậy đều xao động. Đến lúc tới biên giới, ở lại cả tuần, cả tháng, dò xét tin tức thì im ắng như tờ. Bọn họ liền đem tiền của mua hàng phương Bắc chở nặng mang về, nói thác là quan khâm sai nhà Minh lại có việc khác không đến. Đài quan¹ là bọn Hà Lật thì vào cánh với nhau không nói một câu. Triều đình cũng không có ai hỏi đến tội đó.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Mưa đá.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Ngày Giáp Tuất, vua ngự về Lam Kinh, Thái hậu và các vương đều đi theo. Sai Đại tư đồ Lê Thận và Đô áp nha [64b] Lê Bí ở lại giữ Kinh sư.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Dân Thanh Hóa thấy xa giá đến, trai gái đem nhau đến hát rí ren² ở hành tại. Tục hát rí ren này, một bên con trai, một bên con gái dắt tay nhau ca hát, có lúc tréo chân tréo cổ nhau gọi là cắm hoa, kết hoa, trông rất là xấu. Đài quan Đồng Hanh Phát bẩm với Thái úy Khả rằng:

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 “Đấy là thói dâm tục xấu, không để nhảm nhí trước xa giá”.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Khả lập tức sai cấm hẳn.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ngày Nhâm Ngọ, vua tới Lam Kinh, bái yết lăng miếu.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Tháng 3, ngày mồng 1 ban yến cho các quan ở hành tại bên sông. Ban bạc cho các quan theo hầu từ nhị phẩm trở lên theo thứ bậc khác nhau. Còn các quan từ tam phẩm trở xuống và các quan ở Lam Kinh cùng các loại quân sĩ đi hộ giá thì ban tiền theo thứ bậc khác nhau. Bấy giờ, vua mới ngự đi lần đầu cho nên có việc ban tiền bạc đó.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Bồn Man cho người sang cống sừng tê, vàng bạc và con voi ba ngà.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 1 Đài quan: các quan ở ngự sử đài chuyên việc xét hoặc lỗi lầm của các quan lại.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 2 Rí ren: nguyên văn là chữ Nôm 哩嗹 cũng có thể đọc là “lí len” là một hình thức múa hát dân gian ở vùng Thanh Hóa thời đó.