Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 73a73b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 詞聯對，宜下仄字，反用《横》字平聲。[73a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … từ liên đối, nghi hạ trắc tự, phản dụng “hoành” tự bình thanh.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 初考批失律不取。[73a*1*14]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Sơ khảo phê thất luật bất thủ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 覆考官再搜取，謂其能文之士，批官是塲妄謂《横》字古人協作仄聲，人目爲《魯考官》。[73a*2*3]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Phúc khảo quan tái sưu thủ, vị kì năng văn chi sĩ, phê quan thị trường vọng vị “hoành” tự cổ nhân hiệp tác trắc thanh, nhân mục vi “lỗ khảo quan”.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 時考官傓聽左納言阮夢荀，匿不𭛁。[73a*3*17]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Thời khảo quan thiên thính Tả nạp ngôn Nguyễn Mộng Tuân, nặc bất phát.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 監考同亨𭛁以夢荀之門人，知而不言。[73a*4*13]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Giám khảo Đồng Hanh Phát dĩ Mộng Tuân chi môn nhân, tri nhi bất ngôn.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 同考阮天錫揚言納言偏私，夢荀𭛁憤，詆辱於殿廷，抗言不服，而偏私之聲益沸騰矣。[73a*5*10]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Đồng khảo Nguyễn Thiên Tích dương ngôn Nạp ngôn thiên tư, Mộng Tuân phát phẫn, để nhục ư điện đình, kháng ngôn bất phục, nhi thiên tư chi thanh ích phí đằng hĩ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 土星犯太陰。[73a*8*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Thổ tinh phạm Thái âm.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 九月，詔太尉黎可督百作諸局造籃京廟殿。[73a*9*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Cửu nguyệt, chiếu Thái úy Lê Khả đốc bách tác chư cục tạo Lam Kinh miếu điện.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 以上洪安撫使潘仁為同知審刑院事；中書舍人阮覧為黄門是郎；翰林院待制黄莘夫為知制誥，咱󰰻官阮文典、武期爲左右刑院大夫；親隨舍人阮士興為竹木司都監；北道属程德良为太元中伴敎授。[73b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Dĩ Thượng Hồng An phủ sứ Phan Nhân vi Đồng tri thẩm hình viện sự; Trung thư xá nhân Nguyễn Lãm vi Hoàng môn thị lang; Hàn lâm viện đãi chế Hoàng Sằn Phu vi Tri chế cáo, Thính bát quan Nguyễn Văn Điển, Vũ Kì vi Tả hữu hình viện đại phu; Thân tùy xá nhân Nguyễn Sĩ Hưng vi Trúc mộc ti đô giám; Bắc đạo thuộc Trình Đức Lương vi Thái Nguyên Trung bạn giáo thụ.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 以黎銀子黎儒宗為保應軍大隊長。[73b*5*8]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Dĩ Lê Ngân tử Lê Nho Tông vi Bảo ứng quân đại đội trưởng.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 銀以開國元勳，死非其罪，子黎儒宗久淪軍伍，諸大臣憐之，故有是命。[73b*6*5]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Ngân dĩ khai quốc nguyên huân, tử phi kì tội, tử Lê Nho Tông cửu luân quân ngũ, chư đại thần lân chi, cố hữu thị mệnh.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 以知制誥陶天福爲建興路安撫副使。[73b*7*14]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Dĩ tri chế cáo Đào thiên Phúc vi Kiến Hưng lộ An phủ phó sứ.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 冬十月，以古恒縣轉運副使程璟路、教授程磐 …… [73b*9*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Đông thập nguyệt, dĩ Cổ Hằng huyện chuyển vận phó sứ Trình Cảnh lộ, giáo thụ Trình Bàn …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 … [73a] văn, đến hai câu đối nhau, đáng lẽ phải dùng chữ có vần trắc, lại dùng ngay chữ “hoành” là thanh bằng. Quan sơ khảo phê là thất luật không lấy. Quan phúc khảo lại chọn lấy, bảo là học trò hay chữ, phê cho đứng đầu cả trường thi, nói bậy là chữ “hoành” người xưa đọc theo thanh trắc, bị người đương thời diễu là “khảo quan ngu”¹. Bấy giờ khảo quan chỉ nghe lời Tả nạp ngôn Nguyễn Mộng Tuân, ỉm chuyện ấy đi không nói ra. Giám khảo Đồng Hanh Phát vì là học trò Nguyễn Mộng Tuân nên biết mà không nói. Đồng khảo Nguyễn Thiên Tích rêu rao là Nạp ngôn thiên vị, bị Mộng Tuân nổi giận sỉ nhục giữa điện đình. Thiên Tích cãi lại không chịu, rồi tăm tiếng thiên vị lại càng sôi động.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Sao Thổ phạm vào Thái âm.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tháng 9, xuống chiếu sai Thái úy Lê Khả đốc suất các cục Bách tác xây dựng miếu điện ở Lam Kinh.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 [73b] Lấy An phủ sứ Thượng Hồng là Phan Nhân làm Đồng tri Thẩm hình viện sự; Trung thư xá nhân Nguyễn Lãm làm Hoàng môn thị lang, Hàn lâm viện đãi chế Hoàng Sằn Phu làm Tri chế cáo, Thính bát quan Nguyễn Văn Điển và Vũ Kỳ làm Tả hữu hình viện đại phu; Thân tùy xá nhân Nguyễn Sĩ Hưng làm Trúc mộc ty đô giám; Bắc đạo thuộc Trình Đức Lương làm Thái Nguyên trung bạn giáo thụ.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Lấy Lê Nho Tông, con Lê Ngân, làm Đại đội trưởng Bảo ứng quân. Ngân vì có công to khai quốc, chết không đáng tội, con là Lê Nho Tông bị vùi dập trong quân ngũ đã lâu, các đại thần thương xót, cho nên có lệnh này.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Lấy Tri chế cáo Đào Thiên Phúc làm An phủ phó sứ lộ Kiến Hưng.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Mùa đông, tháng 10, lấy Chuyển vận phó sứ huyện Cổ Hằng Trình Cảnh và lộ giáo thụ Trình Bàn cùng …

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 ^⇡ 1 Nguyên văn “lỗ khảo quan” tức khảo quan thô lỗ, ngu dốt.