Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [17a17b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 恐失原祖之姓，有乖教人以孝之導。[17a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … khủng thất nguyên tổ chi tính, hữu quai giáo nhân dĩ hiếu chi đạo.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 今後功臣特賜國姓止及其身，若子孫並依原姓。」[17a*1*15]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Kim hậu công thần đặc tứ quốc tính, chỉ cập kì thân, nhược tử tôn tịnh y nguyên tính”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 太尉阮熾病。[17a*2*15]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Thái úy Nguyễn Xí bệnh.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 帝諭曰：「昔朕藩邸朱鴟逍遙，非心黄屋。[17a*3*2]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Đế dụ viết: “Tích trẫm phiên để chu si tiêu dao, phi tâm hoàng ốc.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 卿等同心推載，殄滅逆徒。朕躬御乾元，至兹五載。[17a*3*17]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Khanh đẳng đồng tâm suy tải, điển diệt nghịch đồ. Trẫm cung ngự càn nguyên, chí tư ngũ tải.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 歌兒舞女，卿未及於宋石、高；勞心焦思卿愈切於唐房、杜。[17a*4*17]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Ca nhi vũ nữ, khanh vị cập ư Tống Thạch, Cao; lao tâm tiêu tư khanh dũ thiết ư Đường Phòng, Đỗ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 厥功朕未酬報，彌病卿何連綿？卿當以國為念，則饘粥不可不調頤，卿當以朕為憂則，藥石不可不瞑眩。[17a*6*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Quyết công trẫm vị thù báo, di bệnh khanh hà liên miên? Khanh đương dĩ quốc vi niệm, tắc chiên chúc bất khả bất điều di, khanh đương dĩ trẫm vi ưu tắc, dược thạch bất khả bất minh huyễn.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 爾師回乎非親父哉？當盡爾之誠，竭爾之敬。[17a*8*3]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Nhĩ Sư Hồi hồ phi thân phụ tai? Đương tận nhĩ chi thành, kiệt nhĩ chi kính.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 古人之祈天祭鬼，可以逭其災，卿其思之。」[17a*9*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Cổ nhân chi kì thiên tế quỷ, khả dĩ hoán kì tai, khanh kì tư chi”.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 諭僉 [17a*9*17] 都御史阮善云：「太和、延寧之間，上則宰將，下則百執，交相征利，賂遺多行。[17b*1*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Dụ Thiêm đô ngự sử Nguyễn Thiện vân: “Thái Hòa, Diên Ninh chi gian, thượng tắc tể tướng, hạ tắc bách chấp, giao tương chinh lợi, lộ di đa hành.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 爾謂阮廷羙小人，不可信任。[17b*2*10]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Nhĩ vị Nguyễn Đình Mỹ tiểu nhân, bất khả tín nhiệm.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 予登大寶五年于兹，廷羙奔走服勤罄竭心力，前則憸小，後則良善，果何傷乎？厲德侯時好奇貴異，阮如堵、陳封之北行也，鬻買千計開闔百端假令阮如堵、陳封之忠誰所知乎？爾其思而師之。」[17b*3*2]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Dư đăng đại bảo ngũ niên vu tư, Đình Mỹ bôn tẩu phục cần, khánh kiệt tâm lực, tiền tắc tiêm tiểu, hậu tắc lương thiện, quả hà thương hồ? Lệ Đức hầu thời hiếu kì quý dị, Nguyễn Như Đổ, Trần Phong chi Bắc hành dã, chúc mãi thiên kể, khai hạp bách đoan, giả lệnh Nguyễn Như Đổ, Trần Phong chi trung thùy sở tri hồ? Nhĩ kì tư nhi sư chi”.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 又諭阮善曰：「爾為吾臣，盡誠於國，悋勤厥任，屡進嘉言。[17b*7*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Hựu dụ Nguyễn Thiện viết: “Nhĩ vi ngô thần, tận thành ư quốc, lận cần quyết nhiệm, lũ tiến gia ngôn.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 朕或震之以威，未嘗頓挫。[17b*8*3]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Trẫm hoặc chấn chi dĩ uy, vị thường đồn tỏa.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 雖事務未建明，奸回不彈劾拨，其梗槩亦足褒嘉。[17b*8*13]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tuy sự vụ vị kiến minh, gian hồi bất đàn hặc bạt, kì ngạnh khái diệc túc bao gia.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 特遣司禮監賫勑 …… [17b*9*13]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Đặc khiển tư lễ giám tê sắc …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 … [17a] e rằng họ cũ của tổ tiên, trái với đạo dạy người ta hiếu thảo. Từ nay về sau, công thần được đặc ân ban quốc tính thì chỉ một đời người ấy thôi, còn con cháu thì đều theo họ cũ”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Thái úy Nguyễn Xí ốm. Vua dụ rằng:

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 “Ngày xưa trẫm làm phiên vương, nhởn nhơ chốn cửa son, không có ý lên ngôi báu. Vì bọn khanh đồng lòng suy tôn, diệt bọn phản nghịch, đưa trẫm lên ngôi báu, đến nay đã 5 năm. Thú vui con hát, vũ nữ thì khanh không bằng họ Thạch họ Cao nhà Tống¹, mà lo lắng đến héo ruột khô tim thì khanh hơn hẳn họ Phòng, họ Đỗ đời Đường². Công lao đó trẫm chưa báo đền, bệnh khanh sao đã trầm trọng thế? Nếu khanh nghĩ đến nước, thì cơm cháo phải cố mà ăn, nếu khanh lo cho trẫm thì thuốc thang phải cố mà uống. Đối với Sư Hồi, khanh chẳng phải là thân phụ đó sao? Hãy nên dốc hết lòng thành kính của mình. Người xưa cúng trời tế quỷ để trừ tai ách, khanh thử nghĩ xem!”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Dụ Thiêm [17b] đô ngự sử Nguyễn Thiện rằng:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Khoảng năm Thái Hòa, Diên Ninh, trên thì Tể tướng, dưới đến trăm quan, tranh nhau bòn lợi, hối lộ bừa bãi. Ngươi bảo Nguyễn Đình Mỹ là kẻ tiểu nhân, không thể tin dùng. Ta lên ngôi báu đến nay đã năm năm, Đinh Mỹ bôn tẩu phục vụ rất chăm, dốc lòng hết sức, trước thì xiểm nịnh là thế, sau lại lương thiện là thế, thực có gì là hại đâu? Hồi Lệ Đức hầu ưa thích của quý vật lạ, Nguyễn Như Đổ và Trần Phong đi sứ sang Bắc mua sắm kể hàng ngàn, xoay xở đủ trăm cách. Còn như lòng trung của hai người đó thì ai biết? Ngươi hãy nghĩ cách học tập họ”.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Lại dụ Nguyễn Thiện rằng:

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 “Ngươi làm bề tôi của ta, hết lòng trung thành lo việc nước, kính cẩn chăm nom chức nhiệm, nhiều lần dâng lời hay. Trẫm có lúc dùng quyền oai, ngươi chưa thấy bao giờ chịu nhụt bớt. Tuy công việc chưa có gì nổi bật, kẻ xấu chưa đàn hặc hết được, nhưng đại khái cũng đáng khen thưởng. Đặc sai tư lễ giám đem sắc …

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 ^⇡ 1 Họ Thạch: là Thạch Thủ Tín, họ Cao: là Cao Hoài Đức, hai công thần nhà Tống đều cố nắm binh quyền không chịu bỏ. Trong một bữa tiệc, Tống Thái Tổ bảo hai người nên bỏ binh quyền mà vui thú với con hát, gái múa cho thỏa thích.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 2 Họ Phòng, họ Đỗ: tức Phòng Huyền Linh và Đỗ Như Hối đời Đường Thái Tông.