Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [24a24b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 夏，四月，禁轉任官不得折取公𪠘噐用等物件。[24a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 Hạ, tứ nguyệt, cấm chuyển nhiệm quan bất đắc triết thủ công giải khí dụng đẳng vật kiện.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 初置五府、六部。[24a*2*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Sơ trí ngũ phủ, lục bộ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 改六院置六寺，改欽刑院為刑部並為吏、户、禮、兵、刑、工等部尚書。[24a*2*7]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Cải lục viện trí lục tự, cải Khâm hình viện vi Hình bộ tịnh vi Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công đẳng bộ Thượng thư.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 五月，太僕寺少卿行尚寶寺少卿黎廷俊奏：「於五月六月當農務，其常班役軍人聽留宿直并守門、廊店、草屋、草象等役；其省院局百作諸邑留半在役，餘皆放回農務。」從之。[24a*3*13]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Ngũ nguyệt, Thái bộc tự thiếu khanh hành Thượng bảo tự thiếu khanh Lê Đình Tuấn tấu: “Ư ngũ nguyệt lục nguyệt đương nông vụ, kì thường ban dịch quân nhân thính lưu túc trực tịnh thủ môn, lang điếm, thảo ốc, thảo tượng đẳng dịch; kì sảnh viện cục Bách tác chư ấp lưu bán tại dịch, dư giai phóng hồi nông vụ”. Tòng chi.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 賜左都督黎壽域銀二十兩。[24a*7*4]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Tứ Tả đô đốc Lê Thọ Vực ngân nhị thập lượng.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 諭云：「尔为吾臣，七年于兹矣，但能建明本聀當爲之事，未嘗言及吾勤靜不中之節。[24a*7*15]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Dụ vân: “Nhĩ vi ngô thần, thất niên vu tư hĩ, đán năng kiến minh bản chức đương vi chi sự, vị thường ngôn cập ngô cần tĩnh bất trung chi tiết.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 因得此奏，吾甚褒之，特賜 [24a*9*10] 銀二十兩，以為他日之期，𡸈有此一小事而賞哉。」[24b*1*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Nhân đắc thử tấu, ngô thậm bao chi, đặc tứ ngân nhị thập lượng, dĩ vi tha nhật chi kì, khởi hữu thử nhất tiểu sự nhi thưởng tai”.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 時壽域奏：「一、文武官員不時宣召，並如傳宣中官引入。[24b*2*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thời Thọ Vực tấu: “Nhất, văn võ quan viên bất thời tuyên triệu, tịnh như truyền tuyên trung quan dẫn nhập.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 若尋常出入禁門，如六科學士等聀即許入。[24b*3*3]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Nhược tầm thường xuất nhập cấm môn, như lục khoa học sĩ đẳng chức tức hứa nhập.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 一、四方進象馬等，物並蚓入端明門外。」帝覽請旨奏本，令即開此兩條，特賞之。[24b*4*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Nhất, tứ phương tiến tượng mã đẳng, vật tịnh dẫn nhập Đoan Minh môn ngoại”. Đế lãm thỉnh chỉ tấu bản, lệnh tức khai thử lưỡng điều, đặc thưởng chi.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 考試各府訓導。勑旨：訓導鈌員，責令該司選各堂監生及各衛門吏。會試中一、二、三塲，有行檢學問，自三十五歲以上，依前年例，考試肆長，合格方許。[24b*5*12]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Khảo thí các phủ huấn đạo. Sắc chỉ: Huấn đạo khuyết viên, trách lệnh cai ti tuyển các đường giám sinh cập các vệ môn lại. Hội thí trung nhất, nhị, tam trường, hữu hành kiểm học vấn, tự tam thập ngũ tuế dĩ thượng, y tiền niên lệ, khảo thí tứ trường, hợp cách phương hứa.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 六月，定文武服色：自一品至三品著紅衣，四五品著綠衣，餘著青 …… [24b*8*13]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Lục nguyệt, định văn võ phục sắc: Tự nhất phẩm chí tam phẩm trước hồng y, tứ ngũ phẩm trước lục y, dư trước thanh …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 [24a] Mùa hạ, tháng 4, cấm các quan chuyên đổi đi nơi khác không được dỡ lấy các thứ đồ dùng ở công sở.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Bắt đầu đặt năm phủ¹ sáu bộ². Đổi đặt sáu viện thành sáu tự³, đổi Khâm hình viện thành Hình bộ, đều đặt chức Thượng thư ở các bộ Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tháng 5, Thái bộc tự thiếu khanh hành Thượng bảo tự thiếu khanh Lê Đình Tuấn tâu rằng:

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 “Vào tháng 5, tháng 6, đương mùa làm ruộng, những quân nhân ứng dịch ở thường ban thì cho ở lại túc trực và làm các việc giữ cửa, coi nhà, canh điếm, lợp nhà, cắt cỏ, nuôi voi, còn các sắc quân ở các sảnh, viện và những thợ ở cục Bách tác thì giữ lại một nữa làm việc, còn thì cho về làm ruộng”.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Vua y theo.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Ban cho Tả đô đốc Lê Thọ Vực 20 lạng bạc.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Vua dụ rằng:

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 “Ngươi làm bề tôi cho ta đã 7 năm rồi, chỉ biết nêu rõ những việc làm trong chức trách của mình mà chưa bao giờ nói đến những điều không đúng trong các việc của ta. Nhân nhận được tờ tâu này của ngươi, ta rất khen ngợi, đặc cách ban cho ngươi [24b] 20 lạng bạc để còn mong đợi về sau nữa, chứ có phải vì việc nhỏ này mà thưởng đâu”.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Bây giờ, Thọ Vực tâu:

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 1. Các quan viên văn võ nếu bất thần cho triệu vào thì đều truyền cho trung quan dẫn vào. Nếu bình thường ra vào cửa cấm, như các chức học sĩ của sáu khoa thì cứ cho vào.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 2. Các nơi có dâng voi, ngựa hoặc những thứ khác thì đều dẫn vào ngoài cửa Đoan Minh để vua xem bản tâu rồi đợi xin lệnh chỉ.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Vua hạ lệnh ban bố ngay hai điều đó và đặc cách ban thưởng cho.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Khảo thi chức huấn đạo ở các phủ.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Ra sắc chỉ rằng: Nếu khuyết viên huấn đạo nào thì sai quan sở tại chọn giám sinh các đường và lại viên các nha môn, người nào thi hội trúng các kỳ đệ nhất, đệ nhị, đệ tam, lại có hạnh kiểm, học vấn, từ 35 tuổi trở lên, theo như lệ năm trước, khảo thi 4 kỳ đều đỗ thì mới cho làm.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Tháng 6, quy định màu sắc y phục của các quan văn võ: Từ nhất phẩm đến tam phẩm mặc áo màu hồng; tứ, ngũ phẩm mặc áo màu lục, còn thì đều mặc áo màu xanh.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 ^⇡ 1 Năm phủ (Ngũ phủ): gồm Trung quân phủ, Đông quân phủ, Tây quân phủ, Nam quân phủ, Bắc quân phủ.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 2 Sáu bộ (Lục bộ): gồm Lại bộ, Hộ bộ, Lễ bộ, Hình bộ, Binh bộ, Công bộ.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 3 Sáu tự (Lục tự): gồm Đại lý, Thái thường, Quang lộc, Thái bộc, Hồng lô, Thượng bảo.