Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [29a29b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 矣，奈奸人反覆何？」[29a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … hĩ, nại gian nhân phản phúc hà?”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 都御史阮居道曰：「人臣所諭雖有同異，在人主断之何如耳。」[29a*1*8]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Đô ngự sử Nguyễn Cư Đạo viết: “Nhân thần sở dụ tuy hữu đồng dị, tại nhân chủ đoạn chi hà như nhĩ”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 竟留明人不還。[29a*2*12]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Cánh lưu Minh nhân bất hoàn.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 二十日，集中虚陣于魯江。[29a*2*18]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Nhị thập nhật, tập Trung hư trận vu Lỗ Giang.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 帝幸天長承宣治所，問承宣官犯瑜等民奸疾苦，仍賜瑜及知府阮似等錢各有差。[29a*3*10]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Đế hạnh Thiên Trường Thừa tuyên trị sở, vấn Thừa tuyên quan Phạm Du đẳng dân gian tật khổ, nhưng tứ Du cập Tri phủ Nguyễn Tự đẳng tiền các hữu sai.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 命寧朔衛權總知陶院為督將，代屈打征哀牢。[29a*5*5]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Mệnh Ninh Sóc vệ quyền tổng tri Đào Viện vi Đốc tướng, đại Khuất Đả chinh Ai Lao.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 打等至，哀牢先以遁走。[29a*6*4]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Đả đẳng chí, Ai Lao tiên dĩ thuẫn tẩu.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 打等𢒎奏，言哀牢乞伏其地，請班師。[29a*6*13]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Đả đẳng phi tấu, ngôn Ai Lao khất phục kì địa, thỉnh ban sư.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 帝諭屈打，以陶院代領其眾及賜錢十貫。[29a*7*8]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Đế dụ Khuất Đả, dĩ Đào Viện đại lĩnh kì chúng cập tứ tiền thập quán.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 是月，二十三日，集三才、 七門陣于韋江。[29a*8*5]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thị nguyệt, nhị thập tam nhật, tập Tam tài, Thất môn trận vu Vi giang.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 西軍都督黎舌等違令，靣縛詣營門，尋放之。[29a*9*2]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Tây quân đô đốc Lê Thiệt đẳng vi lệnh, diện phọc nghệ doanh môn, tầm phóng chi.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 罷鎮殿副將軍黎漢庭等官職。[29b*1*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Bãi Trấn điện phó tướng quân Lê Hán Đình đẳng quan chức.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 初漢庭为轉運，在職貪汚，恐民告訴，奏乞養病。[29b*1*13]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Sơ Hán Đình vi Chuyển vận, tại chức tham ô, khủng dân cáo tố, tấu khất dưỡng bệnh.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 指揮使陶保薦之于朝，言轉運漢庭𭁈太祝丞阮德素習兵法。[29b*2*11]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Chỉ huy sứ Đào Bảo tiến chi vu triều, ngôn Chuyển vận Hán Đình dữ Thái chúc thừa Nguyễn Đức Tố tập binh pháp.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 漢庭等進陣圖：一曰中虚，二曰满天星，三曰常山󰲫。[29b*3*17]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Hán Đình đẳng tiến trận đồ: Nhất viết Trung hư, nhị viết Mãn thiên tinh, tam viết Thường sơn xà.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 帝嘉納之，乃拜二人為鎮殿副將軍，令五府軍以陣圖習之，再三不成。[29b*4*18]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Đế gia nạp chi, nãi bái nhị nhân vi Trấn điện phó tướng quân, lệnh ngũ phủ quân dĩ trận đồ tập chi, tái tam bất thành.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 帝命二人敎之，又不成。[29b*6*7]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Đế mệnh nhị nhân giáo chi, hựu bất thành.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 帝恕，拿杖罷回本貫。[29b*6*16]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Đế thứ, nã trượng bãi hồi bản quán.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 二十六日，習魚隊、 鴈行陣于安吒江，習常山陣于白鶴三岐江。[29b*7*5]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Nhị thập lục nhật, tập Ngư đội, Nhạn hàng trận vu An Cha giang, tập Thường Sơn trận vu Bạch Hạc tam kì giang.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 二十九日，大駕還京。[29b*8*11]

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Nhị thập cửu nhật, đại giá hoàn kinh.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 三月，吏部奏考近侍𭓇生除各縣縣丞，國子監 …… [29b*9*1]

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Tam nguyệt, Lại bộ tấu khảo cận thị học sinh trừ các huyện huyện thừa, Quốc tử giám …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 … [29a] nhưng lỡ kẻ gian phản phúc thì sao?”.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Đô ngự sử Nguyễn Cư Đạo nói:

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 “Lời bàn của các quan tuy có dị đồng mà quyết định như thế nào là ở nhà vua thôi”.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Rốt cuộc giữ người Minh không cho về.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Ngày 20, diễn tập trận đồ Trung hư ở Lỗ Giang¹.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Vua ngự đến trị sở của thừa tuyên Thiên Trường, hỏi quan Thừa tuyên là bọn Phạm Du về những khó khăn của dân và ban tiền cho bọn Du và Tri phủ Nguyễn Tự theo thứ bậc khác nhau.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Sai Quyền tổng tri vệ Ninh Sóc² là Đào Viện làm Đốc tướng thay Khuất Đả đi đánh Ai Lao. Bọn Đả đến thì Ai Lao đã chạy trốn trước rồi. Bọn Đả phi báo rằng Ai Lao xin trả lại đất chiếm, vậy xin đem quân về. Vua bảo Khuất Đả để Đào Viện thay coi quân và ban cho 10 quan tiền.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Tháng ấy, ngày 23, tập đồ trận Tam tài và Thất môn ở sông Vi³. Bọn Tây quân Đô đốc Lê Thiệt trái lệnh, bị trói đưa đến cửa doanh, rồi sau lại được tha.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 [29b] Bãi quan chức của bọn Trấn điện phó tướng quân Lê Hán Đình.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Trước kia, Hán Đình làm Chuyển vận, khi tại chức tham ô, sợ dân kiện, tâu xin nghỉ dưỡng bệnh. Chỉ huy sứ Đào Bảo tiến cử Hán Đình lên triều đình, nói Chuyển vận Hán Đình và Thái chúc thừa Nguyễn Đức vốn giỏi binh pháp. Bọn Hán Đình dâng các trận đồ: 1) Trung hư; 2) Mãn thiên tinh, 3) Thường sơn xà… Vua khen ngợi, phong hai người làm Trấn điện phó tướng quân, sai quân 5 phủ tập theo trận đồ, hai ba lần đều không được. Vua sai hai người ra dạy cũng không được. Vua nổi giận sai bắt đánh trượng rồi bãi chức đuổi về bản quán.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Ngày 26, tập trận đồ Ngư đội, Nhạn hàng ở sông An Cha, tập trận đồ Thường sơn⁴ ở ngã ba sông Bạch Hạc.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Ngày 29, đại giá về kinh sư.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Tháng 3, Lại bộ tâu về việc khảo thi các cận thị học sinh để bổ làm giám sinh các huyện, khảo thi Quốc tử giám …

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 ^⇡ 1 Lỗ Giang: khúc sông Hồng chảy qua huyện Lý Nhân, tỉnh Nam Hà.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 ^⇡ 2 Ninh Sóc: tên một thừa tuyên thời Lê trong khoảng 1469 – 1490 sau đổi lại là Thái Nguyên.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 3 Sông Vi: tức sông Ông Vi, tại huyện Vũ Tiên, nay là huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 ^⇡ 4 Thường sơn: tức là trận đồ Thường Sơn xà (rắn núi Thường Sơn).