Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [64a64b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 之曰：「太占、古壘二州舊爲我境，近代淪於占國，今盡復之，特命汝等鎮守。[64a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … chi viết: “Thái Chiêm, Cổ Lũy nhị châu cựu vi ngã cảnh, cận đại luân ư Chiêm quốc, kim tận phục chi, đặc mệnh nhữ đẳng trấn thủ.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 敢有不從，殺然後奏。」[64a*2*10]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Cảm hữu bất tòng, sát nhiên hậu tấu”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 十一日，命杜子㱕爲同知州知太占軍民事，黎倚陀為古壘州知州知軍民。[64a*2*18]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Thập nhất nhật, mệnh Đỗ Tử Quy vi Đồng tri châu tri Thái Chiêm quân dân sự, Lê Ỷ Đà vi Cổ Lũy châu tri châu tri quân dân.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 占人敢有悖亂，殺然後奏。[64a*4*9]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Chiêm nhân cảm hữu bội loạn, sát nhiên hậu tấu.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 哀牢遣使來朝。[64a*5*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Ai Lao khiển sứ lai triều.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 先是，哀牢遣使朝于京，適大駕啓行，乃自京行至思客行殿。[64a*5*7]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Tiên thị, Ai Lao khiển sứ triều vu kinh, thích đại giá khải hành, nãi tự kinh hành chí Tư Khách hành điện.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 大駕凱還，方得進見。[64a*6*11]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Đại giá khải hoàn, phương đắc tiến kiến.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 鎮寧府土官琴公差頭目來朝貢。[64a*7*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Trấn Ninh phủ thổ quan Cầm Công sai đầu mục lai triều cống.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 順平州土官道貳等來朝。[64a*7*14]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thuận Bình châu thổ quan đạo nhị đẳng lai triều.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 時駕回至順化，知州道貳及其弟道童與部黨百餘人將象五隻來貢。[64a*8*5]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thời giá hồi chí Thuận Hóa, Tri châu Đạo Nhị cập kì đệ Đạo Đồng dữ bộ đảng bách dư nhân tương tượng ngũ chích lai cống.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 攸樸峒知州道 [64a*9*13] 慮亦將象牙土物來貢。[64b*1*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Du Phác động Tri châu Đạo Lự diệc tương tượng nha thổ vật lai cống.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 盖上既平占城，威振絶域，故西方藩國皆奔走先後，争來朝貢。[64b*1*10]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Cái thượng ký bình Chiêm Thành, uy chấn tuyệt vực, cố Tây phương phiên quốc giai bôn tẩu tiên hậu, tranh lai triều cống.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 上令杜環指黎壽域謂茶全曰：「殿前都督擊闍槃時，先登破城乃此人也！」[64b*2*15]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Thượng lệnh Đỗ Hoàn chỉ Lê Thọ Vực vị Trà Toàn viết: “Điện tiền đô đốc kích Chà Bàn thời, tiên đăng phá thành nãi thử nhân dã!”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 茶全目之久焉。[64b*4*6]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Trà Toàn mục chi cửu yên.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 付順化營軍貯粮。[64b*4*12]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Phó Thuận Hóa doanh quân trữ lương.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 時阮文質所漕粮皆熟米。[64b*5*1]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Thời Nguyễn Văn Chất sở tao lương giai thục mễ.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 上問曰：「熟米可十年抒乎？」[64b*5*11]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Thượng vấn viết: “Thục mễ khả thập niên trữ hồ?”.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 文質對曰：「太¹和年間，征占熟米，迄征盆蛮時，經二十六年，尚可食也。」[64b*6*2]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Văn Chất đối viết: “Thái Hòa niên gian, chinh Chiêm thục mễ, ngật chinh Bồn Man thời, kinh nhị thập lục niên, thượng khả thực dã”.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 上曰：「好者乃爾，𡸈無紅腐耶？槩其近久則十年全好矣。」[64b*7*9]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Thượng viết: “Hảo giả nãi nhĩ, khởi vô hồng hủ da? Khái kì cận cửu tắc thập niên toàn hảo hĩ”.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 十五日，上既平占城，生致茶全，乃親制捷詔，命官賫致經師，布告天下。[64b*8*11]

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Thập ngũ nhật, thượng ký bình Chiêm Thành, sinh trí Trà Toàn, nãi thân chế tiệp chiếu, mệnh quan tê trí kinh sư, bố cáo thiên hạ.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 … [64a] họ rằng:

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 “Hai châu Thái Chiêm và Cổ Lũy trước là đất của ta, đời gần đây bị mất về nước Chiêm, nay lấy lại được hết, đặc cách sai bọn các ngươi trấn giữ. Có kẻ nào không chịu theo, cho giết trước rồi tâu sau”.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ngày 11, lấy Đỗ Tử Quy làm Đồng tri châu tri Thái Chiêm quân dân sự, Lê Ỷ Đà làm Cổ Lũy châu tri châu tri quân dân. Người Chiêm nào dám chống lại hay làm loạn thì cho giết rồi tâu sau.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Ai Lao sai sứ sang chầu. Trước đó, Ai Lao đã sai sứ sang chầu ở kinh sư, gặp khi đại giá khởi hành, bèn từ kinh sư đi tới hành điện ở cửa Tư Dung. Đến khi đại giá khải hoàn mới được vào chầu.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Thổ quan phủ Trấn Ninh là Cầm Công sai đầu mục sang triều cống.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Thổ quan châu Thuận Bình là bọn Đạo Nhị tới chầu.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Bấy giờ đại giá về tới Thuận Hóa, tri châu là Đạo Nhị và em là Đạo Đồng cùng hơn 100 bộ đảng đem 5 con voi đến cống.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Tri châu động Du Phác là Đạo Lự [64b] cũng đem ngà voi và thổ sản đến cống.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Vì vua đã dẹp được Chiêm Thành, uy thanh chấn động khắp chốn, cho nên các nước phiên thuộc ở phía tây đều lật đật kẻ trước người sau tranh nhau đến cống.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Vua sai Đỗ Hoàn, chỉ vào Lê Thọ Vực mà bảo Trà Toàn rằng:

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 “Đây là Điện tiền đô đốc; khi phá thành Chà Bàn, trèo lên đánh thành trước tiên là người này đây!”. Trà Toàn nhìn Thọ Vực một hồi lâu.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Trả lại lương kho cho quân doanh Thuận Hóa.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Bấy giờ số lương của Nguyễn Văn Chất chở đến đều là gạo đun chín. Vua hỏi Chất:

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 “Gạo nấu chín có thể để tới 10 năm không?”.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Văn Chất trả lời: “Khoảng năm Thái Hòa, số gạo nấu chín khi đi đánh Chiêm Thành mãi đến khi đi đánh Bồn Man, trải qua 26 năm vẫn còn ăn được”.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Vua nói: “Hạng tốt thì mới được thế, chả lẽ lại không có mốc, mục hay sao? Đại khái để lâu vừa thì 10 năm vẫn tốt nguyên”.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Ngày 15, vua đã dẹp đươc Chiêm Thành, bắt sống Trà Toàn, bèn tự mình viết bài chiếu báo tin thắng trận, sai quan mang về kinh sư bố cáo thiên hạ biết.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 1 Văn bản in khắc nhầm chữ 大 Đại.