Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [9a9b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 護衛壮士屯店謹嚴，根從上京。特論鄕等知之。」 [9a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … hộ vệ tráng sĩ đồn điếm cẩn nghiêm, căn tòng Thượng Kinh. Đặc luận hương đẳng tri chi”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 三月，十六日，大赦凣四十九條。[9a*2*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Tam nguyệt, thập lục nhật, đại xá phàm tứ thập cửu điều.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 夏，四月，旱。二十三日，祈于昊天上帝，以自冬迄夏嗇雨固也。按祈雨表畧云：「否德人臣黎某，敢竭至誠上請于太上開天執符御曆含真體道昊天至尊玉皇上帝陛下，兹以自冬迄夏嗇雨恒暘，民事󰠡难，工商無聊，農桑失望。無以臣之否德，遽令百姓以受殃，茧蠢嗷嗷，殆無生理。此臣敢不叩閽，以伸哀念，以𥸤祗情。伏願赦過宥 [9a*3*1] 罪，轉災爲祥，大雨甘露，遠覃率土，臣謹願奏祈以聞。」[9b*1*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Hạ, tứ nguyệt, hạn. Nhị thập tam nhật, kì vu Hạo Thiên Thượng đế, dĩ tự đông ngật hạ sắc vũ cố dã. Án kì vũ biểu lược vân: “Phủ đức nhân thần Lê mỗ, cảm kiệt chí thành thượng thỉnh vu thái thượng khai thiên chấp phù ngự lịch hàm chân thể đạo Hạo Thiên chí tôn ngọc hoàng thượng đế bệ hạ, tư dĩ tự đông ngật hạ sắc vũ hằng dương, dân sự gian nan, công thương vô liêu, nông tang thất vọng. Vô dĩ thần chi phủ đức, cự lệnh bách tính dĩ thụ ương, kiển xuẩn ngao ngao, đãi vô sinh lí. Thử thần cảm bất khấu hôn, dĩ thân ai niệm, dĩ dự chi tình. Phục nguyện xá quá hựu tội, chuyển tai vi tường, đại vũ cam lộ, viễn đàm suất thổ, thần cẩn nguyện tấu kì dĩ văn”.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 六月，初七日，勑諭二十條。[9b*3*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Lục nguyệt, sơ thất nhật, sắc dụ nhị thập điều.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 十日，勑旨：󰲛人女丁所生男女，每六歲一遭閲󰱇充入，率以爲常。[9b*4*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thập nhật, sắc chỉ: Dư nhân nữ đinh sở sinh nam nữ, mỗi lục tuế nhất tao duyệt tuyển sung nhập, suất dĩ vi thường.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 以翰林院侍書陶󰁮為東閣校書。[9b*6*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Dĩ Hàn lâm viện thị thư Đào Cử vi Đông các hiệu thư.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 十六日，詔捕茶王克昌。以克昌潜謀大逆固也。（至八月，初六日，克昌病死）。[9b*7*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Thập lục nhật, chiếu bổ Trà vương Khắc Xương. Dĩ Khắc Xương tiềm mưu đại nghịch cố dã. (Chí bát nguyệt, sơ lục nhật, Khắc Xương bệnh tử).

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 秋，七月，二十七日，明遣正使禮部郎中樂章，副 …… [9b*8*11]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thu, thất nguyệt, nhị thập thất nhật, Minh khiển chính sứ Lễ bộ lang trung Nhạc Chương, phó …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 … [9a] thì các tráng sĩ hộ vệ phải giữ đồn điếm cho nghiêm ngặt. Thượng Kinh¹ là đất căn bản, nên đặc biệt dụ bọn khanh được biết”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Tháng 3, ngày 16, ra lệnh đại xá gồm 49 điều.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Mùa hạ, tháng 4, hạn hán. Ngày 23, vua cầu đảo Hạo Thiên Thượng Đế là vì từ mùa đông tới mùa hạ ít mưa. Xét bài biểu cầu mưa đại lược viết:

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Kẻ không có đức, thần Lê mỗ xin dốc hết lòng chí thành, dâng lời kêu với đức Thái thượng khai thiên chấp phù ngự lịch hàm chân thể đạo hạo thiên chí tôn ngọc hoàng thượng đế bệ hạ: Nay từ mùa đông đến mùa hạ ít mưa, nắng suốt, việc dân vất vả. Người làm thợ, đi buôn không chỗ nương nhờ, kẻ cày ruộng chăn tằm hết bề trông ngóng. Chỉ vì thần không có đức, để đến nỗi trâm họ chịu tai ương. Bọn dân ngu nhớn nhác kêu thương, cơ hồ đến hết phương sinh sống. Vì thế, thần dám đâu không gõ cửa Đế đình để giãi tỏ lòng xót thương, để tâu bày niềm kinh sợ. Cúi xin ngài tha thứ cho tội lỗi, [9b] đổi tai họa thành điềm lành, ban cho mưa móc lớn, thấu khắp đến mọi nơi. Thần kính cẩn xin tâu lời cầu khẩn.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tháng 6, ngày mồng 7, ban sắc dụ 20 điều.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Ngày mồng 10, ra sắc chỉ rằng: Con trai, con gái của các nữ đinh khiêng kiệu sinh ra, cứ 6 năm một lần duyệt tuyển sung vào, coi đó làm lệ thường.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Lấy Hàn lâm viện thị thư Đào Cử làm Đông các hiệu thư.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Ngày 16, xuống chiếu bắt Cung Vương Khắc Xương, vì Khắc Xương ngầm mưu việc đại nghịch.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 (Đến ngày mồng 6, tháng 8, Khắc Xương ốm chết).

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Mùa thu, tháng 7, ngày 27, nhà Minh sai chánh sứ Lễ bộ lang trung Nhạc Chương, phó …

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 ^⇡ 1 Thượng Kinh: chỉ kinh đô Thăng Long.