Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [26a26b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 考課時不得實聀并陞級，以警尋常民務者。[26a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … khảo khóa thời bất đắc thực chức tịnh thăng cấp, dĩ cảnh tầm thường dân vụ giả.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 六月，旱。[26a*2*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Lục nguyệt, hạn.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 二十日，勑旨刑官及各處承憲府縣勘理獄訟，徇貨者多，從公者寡，或淹滯文案經三四年，或上下衙門互相推轉，变白爲黑，從僞為真，奸詐百端，莫䏻伸理，冤濫愁嘆，馴致旱乾。[26a*2*4]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Nhị thập nhật, sắc chỉ hình quan cập các xứ thừa hiến phủ huyện khám lí ngục tụng, tuẫn hoá giả đa, tòng công giả quả, hoặc yêm đái văn án kinh tam tứ niên, hoặc thượng hạ nha môn hỗ tương suy chuyển, biến bạch vi hắc, tòng ngụy vi chân, gian trá bách đoan, mạc năng thân lí, oan lạm sầu thán, thuần trí hạn càn.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 刑官及各處承憲府縣官朝臣從公選汰，使皆得人，勘理要㱕至當，具本施行。[26a*6*2]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Hình quan cập các xứ thừa hiến phủ huyện quan triều thần tòng công tuyển thải, sử giai đắc nhân, khám lí yếu quy chí đương, cụ bản thi hành.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 二十五日，北平總兵同知陳鏖差列校陶夫涣将旗軍六百名徃敢果地方，開通桄䦕直抵班 [26a*8*1] 動處田，横截樹柵。[26b*1*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Nhị thập ngũ nhật, Bắc Bình Tổng binh đồng tri Trần Ao sai liệt hiệu Đào Phu Hoán tương kì quân lục bách danh vãng Cảm Quả địa phương, khai Thông Quang quan trực để Ban Động xứ điền, hoành tiệt thụ sách.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 化外頭目羅傳等将土兵來攻射。[26b*1*8]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Hóa ngoại đầu mục La Truyền đẳng tương thổ binh lai công xạ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 夫涣退軍還䦕。[26b*2*3]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Phu Hoán thoái quân hoàn quan.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 羅傳再率兵断樹柵處，斥去燒毀。[26b*2*9]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 La Truyền tái suất binh đoạn thụ sách xứ, xích khứ thiêu hủy.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 陳鏖以其事聞。上令司禮官以示朝臣。[26b*3*4]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Trần Ao dĩ kì sự văn. Thượng lệnh ti Lễ quan dĩ thị triều thần.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 黎念曰：「今再立柵，彼必再毀，無益於事。[26b*4*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Lê Niệm viết: “Kim tái lập sách, bỉ tất tái hủy, vô ích ư sự.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 宜差官徃勘，果是我田地，間在彼地，為彼侵占，畫圖詳悉，回奏得實，預作咨文。[26b*4*16]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Nghi sai quan vãng khám, quả thị ngã điền địa, gian tại bỉ địa, vi bỉ xâm chiếm, họa đồ tường tất, hồi tấu đắc thực, dự tác tư văn.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 待令今年遣使付陪臣将去呈廣西都司，辨其曲直，然後修柵。」從之。[26b*6*10]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Đãi lệnh kim niên khiển sứ phó bồi thần tương khứ trình Quảng Tây đô ti, biện kì khúc trực, nhiên hậu tu sách”. Tòng chi.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 勑旨：官員進朝，至端門外，如遇雨日，暫於東西两廊避雨。[26b*8*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Sắc chỉ: Quan viên tiến triều, chí Đoan Môn ngoại, như ngộ vũ nhật, tạm ư Đông Tây lưỡng lang tị vũ.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 … [26a] kỳ khảo khóa sẽ không được thực chức và thăng cấp, để răn những kẻ coi thường việc dân.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Tháng 6, hạn.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Ngày 20, ra sắc chỉ rằng:

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Hình quan và các quan thừa hiến phủ, huyện các xứ xét xử án kiện, lấy của đút thì nhiều, giữ lẽ công thì ít, có trường hợp để ứ đọng văn án đến 3, 4 năm; có trường hợp nha môn trên dưới đùn đẩy lẫn nhau, đổi trắng thay đen, cho trái làm phải, gian trá trăm cách, lý ngay không được tỏ bày, oan trái nhiều, sầu than lắm, đến nỗi hạn hán xảy ra luôn. Triều thần phải công bằng mà lựa chọn hoặc hoặc sa thải hình quan và quan thừa hiến phủ huyện các xứ để đều được người giỏi, xét xử đúng lẽ, phái tâu lên để thi hành.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ngày 25, Tổng binh đồng tri Bắc Bình Trần Ao sai liệt hiệu Đào Phu Hoán đem 600 tên quân cờ đến địa phương Cảm Quả mở cửa ải Thông Quang¹ đến tận ruộng xứ Ban [26b] Động dựng dóng rào chắn ngang. Đầu mục người nước ngoài² là bọn La Truyền đem thổ binh tới đánh bắn. Phu Hoán lui quân về cửa ải. La Truyền lại đem quân nhổ rỡ dóng đem đốt đi. Trần Ao đem việc ấy tâu lên. Vua sai quan Tư lễ đưa tờ tâu cho triều thần xem. Lê Niệm tâu rằng:

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 “Nay nếu dựng lại dóng rào, tất họ lại phá đi, không có ích gì. Nên sai quan đến khám, nếu quả là đất của ta xen vào trong đất của họ và bị họ xâm chiếm thì vẽ địa đồ cho rõ ràng, về tâu đúng sự thực, rồi làm tờ tư sẵn đợi lệnh. Năm này sai sứ sẽ giao cho bồi thần mang đi trình với đô ty tỉnh Quảng Tây, biện bạch phải trái, rồi sau hãy dựng rào”. Vua y theo.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ra sắc chỉ rằng: Các quan vào chầu, khi đến ngoài cửa Đoan Môn, nếu gặp ngày mưa thì tạm tránh mưa ở hai bên hành lang phía đông và phía tây.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 ^⇡ 1 Cửa ải Thông Quan ở xã Quang Lang, châu Ôn, sau đổi là đồn Quang Lang (CMCB 13).

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 ^⇡ 2 La Truyền là một viên thổ tù tỉnh Quảng Tây, Nguyên văn là “hóa ngoại đầu mục“, nghĩa là viên đầu mục ở ngoài vòng giáo hóa của triều đình (Đại Việt).