Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [27a27b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 勑旨：凣中塲吏除州，縣正官及經歷，首領副使等職。[27a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 Sắc chỉ: Phàm trúng trường lại, trừ châu huyện chính quan cập kinh lịch thủ lĩnh phó sứ đẳng chức.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 若無中塲吏止除首領或州縣官。[27a*2*3]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Nhược vô trúng trường lại, chỉ trừ thủ lĩnh hoặc châu huyện quan.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 秋，八月，色諭云：刑官重任，宜擇所塲。[27a*3*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Thu, bát nguyệt, sắc dụ vân: Hình quan trọng nhiệm, nghi trạch sở trường.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 刑部各司官，不問儒吏。如才識浅陋，不諳刑名者，本部堂上官揀汰僃奏，送吏部改除别職。仍󰱇内外官满任二考以上，中科塲有才識及由吏貟出身，曾歷刑名者大除之。[27a*3*15]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 HÌnh bộ các ti quan, bất vấn nho lại. Như tài thức thiển lậu, bất am hình danh giả, bản bộ đường thượng quan giản thải bị tấu, tống Lại bộ cải trừ biệt chức. Nhưng tuyển nội ngoại quan mãn nhiệm nhị khảo dĩ thượng, trúng khoa trường hữu tài thức cập do lại viên xuất thân, tằng lịch hình danh giả đại trừ chi.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 二十七日，明有勑來云：「近得雲南鎮守總兵等官奏，安南國王無故動調兵馬，攻殺老撾地方，[27a*8*1] 及今上未退，又要征八百媳婦。[27b*1*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Nhị thập thất nhật, Minh hữu sắc lai vân: “Cận đắc Vân Nam trấn thủ tổng binh đẳng quan tấu, An Nam quốc vương vô cố động điều binh mã, công sát Lão Qua địa phương, cập kim thượng vị thoái, hựu yếu chinh Bát Bách Tức Phụ.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 合咨王，如有前失，宜速退兵。如無，王須馳來奏聞，朝廷淄究妄報之人，寘之于法。 」[27b*1*13]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Hợp tư Vương như hữu tiền thất, nghi tốc thoái binh; như vô, Vương tu trì lai tấu văn, triều đình truy cứu vọng báo chi nhân, trí chi vu pháp”.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 是日，上令司禮監將出示朝臣。[27b*3*8]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Thị nhật, thượng lệnh Ti lễ giám tương xuất thị triều thần.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 黎壽域等𬢱奏：「今東䦕十三人，投竄老撾邉地，因差頭目阮報等就境上索取，止得公道車載還，不于攻殺老撾，并要征八百媳婦事，[27b*4*2] 其本裏著空。 」[27b*6*17]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Lê Thọ Vực đẳng nghị tấu: “Kim Đông Quan thập tam nhân, đầu thoán Lão Qua biên địa, nhân sai đầu mục Nguyễn Báo đẳng tựu cảnh thượng sách thủ, chỉ đắc công đạo xa tải hoàn, bất vu công sát Lão Qua, tịnh yếu chinh Bát Bách Tức Phụ sự, kì bản lí trứ không”.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 仍委阮文質賫行。[27b*7*4]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Nhưng ủy Nguyễn Văn Chất tê hành.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 兵部左侍郎陳中立、翰林院檢討黎俊彦、潘貴等，奉命徃使如明國還朝。順賫明帝勑回。[27b*8*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Binh bộ tả thị lang Trần Trung Lập, Hàn lâm viện kiểm thảo Lê Tuấn Ngạn, Phan Quý đẳng, phụng mệnh vãng sứ như Minh quốc hoàn triều. Thuận tê Minh đế sắc hồi.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 上令 …… [27b*9*17]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thượng lệnh …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 [27a] Ra sắc chỉ rằng: Các lại viên thi đỗ thì được bổ làm chánh quan các châu, huyện và các chức kinh lịch, thủ lĩnh, phó sứ; còn các lại viên không thi đỗ thì chỉ bổ làm quan thủ lĩnh hoặc các quan ở châu, huyện.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Mùa thu, tháng 8, có sắc dụ rằng: Hình quan là chức quan trọng, phải chọn người có sở trường. Quan các ty ở Hình bộ, không kể là nho hay là lại, nếu tài năng kiến thức nông cạn, không am hiểu về hình danh, thì đường quan bộ ấy lựa thải ra, làm ban tâu lên, giao cho Lại bộ đổi bổ chức khác, rồi chọn các quan trong kinh ngoài trấn, người nào đã nhận chức đủ hai kỳ khảo khóa trở lên, đã thi đỗ và có tài năng, kiến thức, cùng những người do lại viên xuất thân mà đã từng trải việc hình danh để bổ vào thay.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ngày 27, nhà Minh có sắc văn đưa sang nói rằng:

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 “Gần đây, được các quan trấn thủ và tổng binh Vân Nam, tâu rằng Quốc Vương An Nam vô cớ điều động binh mã đánh giết ở đất Lão Qua [27b] đến nay vẫn chưa lui quân, lại định đánh nước Bát Bách Tức Phụ¹. Vậy tư cho Vương biết, nếu có phạm lỗi nói trên, nên gấp lui quân; nếu không, Vương phải sang báo ngay để triều đình truy xét kẻ báo cáo bậy trị tội theo pháp luật”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ngay hôm ấy, vua sai Tư lễ giám đưa tờ sắc ấy cho triều thần xem. Bọn Lê Thọ Vực bàn nên trả lời là:

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 “Vì hiện nay có 13 người ở thành Đông Quan chạy trốn sang biên giới nước Lão Qua, nên sai bọn đầu mục Nguyễn Báo đến địa giới để đòi lại, chỉ bắt được xe buôn bán chở về, không liên quan gì đến việc đánh Lão Qua và việc muốn đánh Bát Bách Tức Phụ cả. Điều ấy là nói bịa”. Bèn giao cho Nguyễn Văn Chất mang tờ tâu đi.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Bọn Binh bộ tả thị lang Trần Trung Lập, Hàn lâm kiểm thảo Lê Tuấn Ngạn, Phan Quý vâng mệnh đi sứ nhà Minh trở về, nhân tiện mang theo sắc văn của vua Minh về. Vua sai …

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 ^⇡ 1 Bát Bách Tức Phụ: có nghĩa là “Tám trăm vợ”. Theo sách Thiên hạ quận quốc lợi bệnh thư thì đó là tên một bộ lạc người Man vùng biên giới Vân Nam – Miến Điện. Tương truyền tù trưởng bộ lạc này có 800 vợ, mỗi vợ quản lý một trại, vì thế mới gọi là nước Bát Bách Tức Phụ.