Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [48a48b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 以致眾論弗諧，民務生弊者，吏科送問治罪。」[48a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … dĩ trí chúng luận phất hài, dân vụ sinh tệ giả, Lại khoa tống vấn trị tội”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 定諸藩使臣朝貢京國令。[48a*2*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Định chư phiên sứ thần triều cống kinh quốc lệnh.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 如占城、老撾、暹羅、爪哇、剌加等國使臣及鎮憲頭目至會同舘，錦衣衛差壮士五城，兵馬郎將司旗軍等，各宜如法監守，嚴謹関防，以至道塗徃來，入朝進見之際，亦宜先後引行，驅斥諸小内人并公私奴婢，並不得接近訪問，交通言語，以至透漏事情，引誘生弊。[48a*2*11]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Như Chiêm Thành, Lão Qua, Tiêm La, Trảo Oa, Lạt gia đẳng quốc sứ thần cập trấn hiến đầu mục chí Hội Đồng quán, Cẩm y vệ sai tráng sĩ ngũ thành, binh mã lang tướng ti kì quân đẳng, các nghi như pháp giám thủ, nghiêm cẩn quan phòng, dĩ chí đạo đồ vãng lai, nhập triều tiến kiến chi tế, diệc nghi tiên hậu dẫn hành, khu xích chư tiểu nội nhân tịnh công tư nô tì, tịnh bất đắc tiếp cận phỏng vấn, giao thông ngôn ngữ, dĩ chí thấu lậu sự tình, dẫn dụ sinh tệ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 該監官不䏻如法嚴訪，徇私容縱，錦衣衛舍人司旗牌壮士具實奏聞，拿來治罪。[48a*8*3]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Cai giám quan bất năng như pháp nghiêm phỏng, tuẫn tư dung túng, Cẩm y vệ xá nhân ti kì bài tráng sĩ cụ thực tấu văn, nã lai trị tội.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 二十六日，定󰦛禮󰒂，課農桑令。[48b*1*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Nhị thập lục nhật, định đôn lễ nghĩa, khóa nông tang lệnh.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 上諭天下各處承憲府縣州官等：「禮󰒂所以淑民心，農桑所以足衣食，二者政之急務，牧守枝攸司也。[48b*1*13]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Thượng dụ thiên hạ các xứ Thừa Hiến phủ huyện châu quan đẳng: “Lễ nghĩa sở dĩ thục dân tâm, nông tang sở dĩ túc y thực, nhị giả chính chi cấp vụ, mục thủ chi du tư dã.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 朕自御極以來，凡化民成俗之方，興便除害之政，莫不刑諸訓諭，責之專行，然民財未至羡餘，民俗未榛丕变。[48b*3*16]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Trẫm tự ngự cực dĩ lai, phàm hóa dân thành tục chi phương, hưng tiện trừ hại chi chính, mạc bất hình chư huấn dụ, trách chi chuyên hành, nhiên dân tài vị chí tiện dư, dân tục vị trăn phỉ biến.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 𡸈非尔軰以簿書為急，而視敎令為虚文，以期會為先，而置民風扵度外以致然󰊹？[48b*6*4]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Khởi phi nhĩ bối dĩ bạ thư vi cấp, nhi thị giáo lệnh vi hư văn, dĩ kì hội vi tiên, nhi trí dân phong ư độ ngoại dĩ trí nhiên dư?

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 󰱥今爾軰尽革前弊，凡朝廷之勅令，一意奉行，百姓之飢寒，多方經理，而府縣，州官者，每年以時，…… [48b*7*18]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Kế kim nhĩ bối tận cách tiền tệ, phàm triều đình chi sắc lệnh, nhất ý phụng hành, bách tính chi cơ hàn, đa phương kinh lí, nhi phủ huyện châu quan giả, mỗi niên dĩ thời, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 … [48a] để đến nỗi dư luận không hay, việc dân sinh tệ thì Lại khoa xét hỏi tội.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Định lệnh cho sứ thần các phiên bang vào triều cống kinh quốc¹ .

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Nếu sứ thần các nước Chiêm Thành, Lão Qua, Xiêm La, Trảo Oa, Lạt Gia² và đầu mục phụ trách các trấn biên giới đến quán Hội Đồng thì vệ Cẩm y sai kỳ quân các ty Tráng sĩ, ngũ thành binh mã và lang tướng đều phải theo đúng phép mà trông giữ, nghiêm ngặt canh phòng, cho những khi đi lại trên đường, vào chầu ra mắt cũng phải dẫn đưa sau trước, xua đuổi bọn tiểu nội³, bọn nô tỳ công tư, không cho chúng được đến gần hỏi han, trao đổi trò chuyện, để xảy ra tiết lộ sự tình, dụ dỗ gây tệ hại. Nếu giám quan phụ trách không biết phòng ngừa nghiêm ngặt, lấy tình riêng mà dung túng, thì các kỳ bài tráng sĩ ty Xá nhân vệ Cẩm y cứ thực tâu lên để bắt về trị tội.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 [48b] Ngày 26, định lệnh tôn trọng lễ nghĩa, khuyến khích nông tang. Vua dụ các quan Thừa, Hiến, các quan phủ, huyện, châu các xứ trong nước rằng:

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 “Lễ nghĩa để sửa tốt lòng dân, nông tang để có đủ cơm áo. Hai điều đó là việc cần kíp của chính sự, là chức trách của các quan nuôi giữ dân. Trẫm từ khi lên ngôi đến giờ tất cả những phép dạy dân nên phong tục tốt, những việc dấy lợi trừ hại cho dân, không điều gì không nói rõ trong các huấn dụ để các ngươi theo thế làm.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Thế mà của cải của dân vẫn chưa được dồi dào, phong tục dân vẫn chưa được sửa tốt, há chẳng phải do bọn các ngươi chỉ lấy sổ sách làm việc gấp mà coi giáo lệnh chỉ là mớ hư văn, xem ước hẹn hội họp là cần trước tiên mà để phong tục của nhân dân ra ngoài suy nghĩ, cho nên đến nỗi như thế? Kể từ nay, bọn các ngươi hãy bỏ hết tệ trước, tất cả sắc lệnh của triều đình, phải một lòng một dạ thi hành. Dân chúng bị đói rét thì phải trăm phương nghĩ cách xoay xở. Quan phủ, huyện, châu hằng năm phải định kỳ …

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 ^⇡ 1 Tức kinh đô.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 ^⇡ 2 Lạt Gia: tức Mã Lạt Gia (Malacca).

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 ^⇡ 3 Tiểu nội: chỉ chung những đầy tớ hầu hạ trong cung.