Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [66a66b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 頽墻敬天殿，水溢二尺二寸。[66a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … đồi tường Kính Thiên điện, thủy ải nhị xích nhị thốn.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 若青威等縣平田，水溢四尺。[66a*1*12]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Nhược Thanh Oai đẳng huyện, Bình Điền thủy ải tứ xích.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 二十九日，差錦衣、金吾二衛指揮、校尉、百户徃近處承宣，䟽决壅塞水害禾榖。[66a*3*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Nhị thập cửu nhật, sai Cẩm y, Kim ngô nhị vệ Chỉ huy, Hiệu úy, Bách hộ vãng cận xứ Thừa tuyên, sơ quyết ung tắc thủy hại hòa cốc.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 上諭宰臣、五府、六部、六寺、六科、御史󰱑等官曰：「政治闕失，天示灾变。[66a*4*13]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Thượng dụ Tể thần, Ngũ phủ, Lục bộ, Lục tự, Lục khoa, Ngự sử đài đẳng quan viết: “Chính trị khuyết thất, thiên thị tai biến.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 朕之過舉，所以召之，百姓何辜㢤？今朕信不洽于民，誠未格乎天，以𦤶然歟？朕不知卿等於家居之日，以國事惓惓在念，未嘗少懈，以匡不逮󰊹？將逍遙養性，謀利徇私，旅進旅退，以固 [66a*6*3] 權位󰊹？ [66b*1*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Trẫm chi quá cử, sở dĩ triệu chi, bách tính hà cô tai? Kim trẫm tín bất hiệp vu dân, thành vị cách hồ thiên, dĩ trí nhiên dư? Trẫm bất tri khanh đẳng ư gia cư chi nhật, dĩ quốc sự quyền quyền tại niệm, vị thường thiếu giải, dĩ khuông bất đãi dư? Tương tiêu dao dưỡng tính, mưu lợi tuẫn tư, lữ tiến lữ thoái, dĩ cố quyền vị dư?

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 文臣寡於忠󰒂，多於狡猾，賣直鈞名，似忠以信，若陳封、[66b*1*4] 陶雋之徒何以移㢤。[66b*2*7]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Văn thần quả ư trung nghĩa, đa ư giảo hoạt, mại trực quân danh, tự trung dĩ tín, nhược Trần Phong, Đào Tuấn chi đồ hà dĩ di tai.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 昔我太宗皇帝，君臣一心，明良喜起，和氣𦤶詳，󰒂何乏㢤？[66b*2*15]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Tích ngã Thái Tông hoàng đế, quân thần nhất tâm, minh lương hỉ khởi, hòa khí trí tường, nghĩa hà phạp tai?

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 太和延寧，政治周旋帷幄之中，爕理操持威福之柄。[66b*4*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thái Hòa Diên Ninh, chính trị chu toàn duy ốc chi trung, nhiếp lí thao trì uy phúc chi bính.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 椓伐國勢者，克服、夢荀之徒；雕墻残民者，杜秘、杜丈之黨。[66b*5*3]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Trạc phạt quốc thế giả, Khắc Phục, Mộng Tuân chi đồ; điêu tường tàn dân giả, Đỗ Bí, Đỗ Trượng chi đảng.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 以致变起蕭墻，禍生󰥺席。[66b*6*7]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Dĩ trí biến khởi tiêu tường, họa sinh chẩm tịch.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 秘、丈子孫，尽歸一綱。[66b*6*17]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Bí, Trượng tử tôn, tận quy nhất cương.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 堂太宗曰：『君既失國，臣𡸈䏻獨全』，亶其然乎。[66b*7*7]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Đường Thái Tông viết: “Quân ký thất quốc, thần khởi năng độc toàn”, đàn kì nhiên hồ.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 自今而後，或尚狃𦾔汚，旅進旅退，圖欲固權位，朕為卿顯戮之。[66b*8*6]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Tự kim nhi hậu, hoặc thượng nữu cựu ô, lữ tiến lữ thoái, đồ dục cố quyền vị, trẫm vị khanh hiển lục chi.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 或向化革非，忠信 …… [66b*9*12]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Hoặc hướng hóa cách phi, trung tín …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 … [66a] đổ tường điện Kính Thiên, nước dâng lên 4 thước.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Ngày 29, sai các Chỉ huy, Hiệu úy, Bách hộ của vệ Cẩm y và Kim ngô tới các xứ thừa tuyên gần, khơi tháo nước úng làm hại lúa mạ. Vua dụ các quan tể thần, Ngũ phủ, lục bộ, Lục tự, Lục khoa và Ngự sử đài rằng:

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 “Bởi chính trị có thiếu sót, nên trời chỉ cho bằng tai biến. Đó là do lỗi lầm của trẫm mà chuốc lấy họa, chứ trăm họ có tội gì đâu? Có phải vì trẫm đức tin chưa đến dân, lòng thành chưa thấu tới trời mà đến nỗi như thế chăng? Trẫm không rõ các khanh ngày thường ở nhà có băn khoăn lo lắng tới việc nước, không chút lơ là để uốn sửa chỗ thiếu sót của trẫm không, hay chỉ tiêu dao dưỡng tính, mưu kiếm lợi riêng, theo người đời mà tiến mà lui, để giữ bền [66b] quyền vị chăng? Các văn thần thì ít người trung nghĩa, nhiều kẻ gian ngoan, bán cương trực để cầu danh, cứ làm như là trung là tín, như lũ Trần Phong, Đào Tuấn thì làm thế nào mà đổi dạ được. Ngày xưa, Thái Tông Hoàng Đế ta, vua tôi một lòng, vua sáng tôi hiền mừng gặp gỡ, dân hòa khí vượng dẫn điềm lành, nào có thiếu nhân nghĩa đâu? Khoảng đời Thái Hòa, Diên Ninh, việc chính trị chỉ quanh quẩn trong chốn màn the, người giúp đỡ thì nắm quyền y phúc. Làm hại thế nước là bọn Khắc Phục, Mộng Tuân; chạm tường giết dân là lũ Đỗ Bí, Đỗ Trượng. Đến nỗi biến cố sinh ra trong tường nhà, tai họa xảy ra nơi gối nệm, con cháu của Bí, Trương cùng một mẻ lưới bị chết hết. Đường Thái Tông nói rằng: “Vua đã mất nước, bề tôi vẹn toàn một mình thế nào được!” thực là đúng lắm.
Từ nay về sau, kẻ nào còn quen thói nhơ bẩn như cũ, theo người ta mà tiến lui, mưu giữ bền quyền vị, thì trẫm sẽ vì các khanh mà giết nó đi. Kẻ nào theo lời dạy bảo, mà sửa bỏ lỗi trước đi, hết lòng trung tín, …