Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Huệ Tông Hoàng Đế [30a30b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 丁丑，七年（宋嘉定十年）。[30a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Đinh Sửu, thất niên (Tống Gia Định thập niên).

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 春，三月，帝漸𭛁狂，或稱天将降，即持干楯𢮿小旗於髻上戲舞，自早至晡，不即或罷，復𭛁汗燥渴，飲酒長睡，后日乃醒。[30a*1*10]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Xuân, tam nguyệt, đế tiềm phát cuồng, hoặc xưng thiên tướng giáng, tức trì can thuẫn quải tiểu kì ư kế thượng hí vũ, tự tảo chí bô, bất tức hoặc bãi, phục phát hãn táo khát, ẩm tửu trường thụy, hậu nhật nãi tỉnh.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 政事不决，委任陳慶嗣天下，大權漸移焉。[30a*3*15]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Chính sự bất quyết, ủy nhiệm Trần Khánh tự thiên hạ, đại quyền tiềm di yên.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 戊寅，八年（宋嘉定十一年）。[30a*5*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Mậu Dần, bát niên (Tống Gia Định thập nhất niên).

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 春，三月，地震。[30a*5*11]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Xuân, tam nguyệt, địa chấn.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 彗星見西南。[30a*5*16]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tuệ tinh hiện tây nam.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 秋，八月，照捕扶董寺居士阮嫩，以得金璧不進故也。[30a*6*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thu, bát nguyệt, chiếu bổ Phù Đổng tự cư sĩ Nguyễn Nộn, dĩ đắc kim bích bất tiến cố dã.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 九月，皇次女生，後封昭聖公主。[30a*7*2]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Cửu nguyệt, Hoàng thứ nữ sinh, hậu phong Chiêu Thánh công chúa.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 冬，十月，陳嗣慶討廣威蠻，不克。[30a*7*14]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Đông, thập nguyệt, Trần Tự Khánh thảo Quảng Oai man, bất khắc.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 占城、真臘㓂乂安，李不染敗之，陞侯秩，賜食邑七十五百户，實封一千五百 [30a*8*9] 户。[30b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Chiêm Thành, Chân Lạp khấu Nghệ An, Lý Bất Nhiễm bại chi, thăng hầu trật, tứ thực ấp thất thập ngũ bách hộ, thực phong nhất thiên ngũ bách hộ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 己卯，九年（宋嘉定十二年）。[30b*2*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Kỉ Mão, cửu niên (Tống Gia Định thập nhị niên).

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 春，二月，陳嗣慶奏乞放阮嫩，從軍擊賊以贖罪。[30b*2*11]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Xuân, nhị nguyệt, Trần Tự Khánh tấu khất phóng Nguyễn Nộn, tòng quân kích tặc dĩ thục tội.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 許之。[30b*3*7]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Hứa chi.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 冬，十月，遣阮嫩帥師討廣蠻。[30b*3*9]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Đông, thập nguyệt, khiển Nguyễn Nộn soái sư thảo Quảng man.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 庚辰，十年（宋嘉定十三年）。[30b*4*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Canh Thìn, thập niên (Tống Gia Định thập tam niên).

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 春，三月，阮嫩㨿扶董鄕，稱懷道王，奉表稱臣，乞平禍亂贖罪。[30b*4*11]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Xuân, tam nguyệt, Nguyễn Nộn cứ Phù Đổng hương, xưng Hoài Đạo vương, phụng biểu xưng thần, khất bình họa loạn thục tội.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 帝遣人賫勑宣諭，[30b*5*12] 然以封疾不能制。[30b*5*19]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Đế khiển nhân tê sắc tuyên dụ, nhiên dĩ phong tật bất năng chế.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 辛巳，十一年（宋嘉定十四年）。[30b*7*1]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Tân Tị, thập nhất niên (Tống Gia Định thập tứ niên).

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 春，正月，徧求天下醫士，調治帝疾，不效，帝深居宫中，盗賊怒行城外，生民流離甚矣。[30b*7*11]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Xuân, chính nguyệt, biến cầu thiên hạ y sĩ, điều trị đế tật, bất hiệu, đế thâm cư cung trung, đạo tặc nộ hành thành ngoại, sinh dân lưu li thậm hĩ.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 [30a] Đinh Sửu, [Kiến Gia] năm thứ 7 [1217], (Tống Gia Định năm thứ 10).

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Mùa xuân, tháng 3, vua dần dần phát điên, có khi tự xưng là Thiên tướng giáng, tay cầm giáo và mộc, cắm cờ nhỏ vào búi tóc, đùa múa từ sớm đến chiều không nghỉ, khi thôi đùa nghịch thì đổ mồ hôi, nóng bức khát nước, uống rượu ngủ li bì đến hôm sau mới tỉnh. Chính sự không quyết đoán, giao phó cả cho Trần Tự Khánh. Quyền lớn trong nước dần dần về tay kẻ khác.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Mậu Dần, [Kiến Gia] năm thứ 8 [1218], (Tống Gia Định năm thứ 11).

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Mùa xuân, tháng 3, động đất.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Sao chổi mọc ở phương tây nam.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Mùa thu, tháng 8, xuống chiếu bắt cư sĩ ở chùa Phù Đổng là Nguyễn Nộn, vì bắt được vàng ngọc mà không đem dâng.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Tháng 9, hoàng thứ nữ sinh, sau phong làm công chúa Chiêu Thánh.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Mùa đông, tháng 10, Trần Tự Khánh đi đánh người Man ở Quảng Oai¹ không được.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Chiêm Thành và Chân Lạp đến cướp châu Nghệ An, Lý Bất Nhiễm đánh tan được, thăng tước hầu, ban thực ấp 7.500 hộ, thực phong 1.500 [30b] hộ.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Kỷ Mão, [Kiến Gia] năm thứ 9 [1219], (Tống Gia Định năm thứ 12).

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Mùa xuân, tháng 2, Trần Tự Khánh tâu xin tha cho Nguyễn Nộn, cho đi theo quân đánh giặc để chuộc tội. Vua y cho. Mùa đông, tháng 10, sai Nguyễn Nộn đem quân đi đánh người Man ở Quảng Oai.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Canh Thìn, [Kiến Gia] năm thứ 10 [1220], (Tống Gia Định năm thứ 13).

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Mùa xuân, tháng 3, Nguyễn Nộn giữ hương Phù Đổng, tự xưng là Hoài Đạo Vương, dâng biểu xưng thần, xin đi dẹp loạn để chuộc tội. Vua sai người đem sắc thư đến tuyên dụ. Song vì vua có bệnh phong, không thể chế ngự được.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Tân Tỵ, [Kiến Gia] năm thứ 11 [1221], (Tống Gia Định năm thứ 14).

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Mùa xuân, tháng giêng, tìm khắp thầy thuốc trong nước để chữa bệnh cho vua, nhưng không hiệu nghiệm gì. Vua thì ở tít trong cung, giặc cướp bừa bãi, nhân dân ở ngoài thành lưu ly cực khổ lắm.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 ^⇡ 1 Quảng Oai: vùng đất ở huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây ngày nay.