Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Hoàng Đế [22a22b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 宴禮于崇淵殿。[22a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … yến lễ vu Sùng Uyên điện.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 𥘉作曲柄雨盖。[22a*1*7]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Sơ tác khúc Bính vũ cái.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 壬寅，帝幸龍水海捕象。[22a*1*13]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Nhâm Dần, đế hạnh Long Thủy hải bổ tượng.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 丁未，設慶成奉慈寺會。[22a*2*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đinh Mùi, thiết khánh thành Phụng Từ tự hội.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 丙辰，還京師。[22a*2*14]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Bính Thìn, hoàn kinh sư.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 三月，辛巳，設慶成僊逰廣孝寺會。[22a*3*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tam nguyệt, Tân Tị, thiết khánh thành Tiên Du Quảng Hiếu tự hội.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 追進聖宗及上陽皇太后。[22a*3*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Truy tiến Thánh Tông cập Thượng Dương hoàng thái hậu.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 夏，四月，甲申，真臘國五人來附。[22a*4*6]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Hạ, tứ nguyệt, Giáp Thân, Chân Lạp quốc ngũ nhân lai phụ.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 禁宰牛。[22a*5*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Cấm tể ngưu.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 詔曰：「牛者稼穡之所重，利人不少。[22a*5*4]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Chiếu viết: “Ngưu giả giá sắc chi sở trọng, lợi nhân bất thiểu.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 今後，三家爲一保，不得殺而食之，違者寘之刑憲。」[22a*5*17]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Kim hậu, tam gia vi nhất bảo, bất đắc sát nhi thực chi, vi giả trí chi hình hiến”.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 秋，七月，真臘國來貢。[22a*6*17]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thu, thất nguyệt, Chân Lạp quốc lai cống.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 八月朔，帝御天安殿頒賜群臣秋衣。[22a*7*7]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Bát nguyệt sóc, đế ngự Thiên An điện ban tứ quần thần thu y.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 帝御彾光殿觀兢舟。[22a*8*3]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Đế ngự Linh Quang điện quan cạnh chu.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 是夜，帝御崇淵殿，設金盖宴禮。[22a*8*11]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Thị dạ, đế ngự Sùng Uyên điện, thiết kim cái yến lễ.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 冬，十月，帝幸應豊行宫省歛。[22a*9*5]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Đông, thập nguyệt, đế hạnh Ứng Phong hành cung tỉnh liễm.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 是行，造 [22a*9*16] 𢒎橋過波剌江。[22b*1*1]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Thị hành, tạo phi kiều quá Ba Lạt giang.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 十一月，還京師。[22b*1*7]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Thập nhất nguyệt, hoàn Kinh sư.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 儒、道、釋並献賀詩。[22b*1*13]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Nho, Đạo, Thích tịnh hiến hạ thi.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 築紫霄臺。[22b*2*2]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Trúc Tử Tiêu đài.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 是歲，大熟。[22b*2*6]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Thị tuế, đại thục.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 甲辰，五年（宋宣和六年）。[22b*3*1]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Giáp Thìn, ngũ niên (Tống Tuyên Hòa lục niên).

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 春，正月，姚索献白雀。[22b*3*10]

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Xuân, chính nguyệt, Diêu Sách hiến bạch tước.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 閏月，造祥光舟，其制两腹。[22b*3*19]

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Nhuận nguyệt, tạo Tường Quang chu, kì chế lưỡng phúc.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 帝幸應豊行宮省耕。[22b*4*8]

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Đế hạnh Ứng Phong hành cung tỉnh canh.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 帝御行宫，占城國人具翁及其從弟三人來朝。[22b*4*16]

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Đế ngự Hành Cung, Chiêm Thành quốc nhân Cụ Ông cập kì tòng đệ tam nhân lai triều.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 二月，帝還京師。[22b*5*16]

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Nhị nguyệt, đế hoàn Kinh sư.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 夏，四月，真臘國金丁阿傳及家僮四人來附。[22b*6*4]

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Hạ, tứ nguyệt, Chân Lạp quốc Kim Đinh A Truyền cập gia đồng tứ nhân lai phụ.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 廣原首領楊嗣興献白鹿。[22b*7*3]

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Quảng Nguyên thủ lĩnh Dương Tự Hưng hiến bạch lộc.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 造護聖寺。[22b*7*13]

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 Tạo Hộ Thánh tự.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 五月，占城國人波司蒲陀羅等三十人來附。[22b*8*1]

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 Ngũ nguyệt, Chiêm Thành quốc nhân Ba Tư Bồ Đà La đẳng tam thập nhân lai phụ.

¶ 64 Leave a comment on paragraph 64 0 秋，七月，旱，祈雨。[22b*8*18]

¶ 65 Leave a comment on paragraph 65 0 Thu, thất nguyệt, hạn, kì vũ.

¶ 66 Leave a comment on paragraph 66 0 内作監甲主都蘇翁献六眸龜，胷上 …… [22b*9*6]

¶ 67 Leave a comment on paragraph 67 0 Nội tác giám giáp chủ đô Tô Ông hiến lục mâu quy, hung thượng …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 68 Leave a comment on paragraph 68 0 … [22a] yến tiệc mùa xuân ở điện Sùng Uyên.

¶ 69 Leave a comment on paragraph 69 0 Lần đầu làm chiếc lọng che mưa cán cong.

¶ 70 Leave a comment on paragraph 70 0 Ngày Nhâm Dần, vua ngự đến Long Thủy¹ để bắt voi.

¶ 71 Leave a comment on paragraph 71 0 Ngày Đinh Mùi, mở hội khánh thành chùa Phụng Từ. Ngày Bính Thìn, vua về đến Kinh sư.

¶ 72 Leave a comment on paragraph 72 0 Tháng 3, ngày Tân Tỵ, mở hội khánh thành chùa Quảng Hiếu ở Tiên Du. Truy dâng lễ cúng Thánh Tông và Thượng Dương hoàng thái hậu.

¶ 73 Leave a comment on paragraph 73 0 Mùa hạ, tháng 4, ngày Giáp Thân, 5 người nước Chân Lạp quy phụ.

¶ 74 Leave a comment on paragraph 74 0 Cấm giết trâu. Xuống chiếu rằng: “Trâu là vật quan trọng cho việc cày cấy, làm lợi cho người không ít. Từ nay về sau ba nhà làm một bảo, không được giết trâu ăn thịt, ai làm trái thì trị tội theo hình luật”.

¶ 75 Leave a comment on paragraph 75 0 Mùa thu, tháng 7, nước Chân Lạp sang cống.

¶ 76 Leave a comment on paragraph 76 0 Tháng 8, ngày mồng 1, vua ngự điện Thiên An, ban áo mùa thu cho các quan.

¶ 77 Leave a comment on paragraph 77 0 Vua ngự điện Linh Quang xem đua thuyền. Đêm ấy vua ngự điện Sùng Uyên, đặt lễ yến mừng chiếc lọng vàng.

¶ 78 Leave a comment on paragraph 78 0 Mùa đông, tháng 10, vua ngự đến hành cung Ứng Phong xem gặt lúa. Chuyến đi này bắc [22b] cầu vồng qua sông Ba Lạt².

¶ 79 Leave a comment on paragraph 79 0 Tháng 11, vua đến kinh sư. Các nhà nho, đạo, thích đều dâng thơ mừng.

¶ 80 Leave a comment on paragraph 80 0 Xây đài Tử Tiêu³.

¶ 81 Leave a comment on paragraph 81 0 Năm ấy được mùa to.

¶ 82 Leave a comment on paragraph 82 0 Giáp Thìn, [Thiên Phù Duệ Vũ] năm thứ 5 [1124], (Tống Tuyên Hoà năm thứ 6).

¶ 83 Leave a comment on paragraph 83 0 Mùa xuân, tháng giêng, Diêu Sách dâng chim sẻ trắng.

¶ 84 Leave a comment on paragraph 84 0 Tháng giêng nhuận, đóng thuyền Tường Quang, kiểu thuyền hai lòng.

¶ 85 Leave a comment on paragraph 85 0 Vua ngự đến hành cung ở Ứng Phong xem cày ruộng. Khi vua ngự ở hành cung, người nước Chiêm Thành là Cụ Ông và ba người em họ đến chầu.

¶ 86 Leave a comment on paragraph 86 0 Tháng 2, vua về Kinh sư.

¶ 87 Leave a comment on paragraph 87 0 Mùa hạ, tháng 4, người nước Chân Lạp là Kim Đinh A Truyền cùng 4 người gia đồng sang quy phụ.

¶ 88 Leave a comment on paragraph 88 0 Thủ lĩnh châu Quảng Nguyên là Dương Tự Hưng dâng hươu trắng.

¶ 89 Leave a comment on paragraph 89 0 Dựng chùa Hộ Thánh.

¶ 90 Leave a comment on paragraph 90 0 Tháng 5, người nước Chiêm Thành là bọn Ba Tư Bồ Đà La 30 người sang quy phụ.

¶ 91 Leave a comment on paragraph 91 0 Mùa thu, tháng 7, hạn, làm lễ cầu mưa.

¶ 92 Leave a comment on paragraph 92 0 Chủ đô giáp Nội tác giám là Tô Ông dâng con rùa mắt có 6 con ngươi, trên ức …

¶ 93 Leave a comment on paragraph 93 0 ^⇡ 1 Nguyên bản in là “Long Thủy hải”, có thể ở đây vẫn chỉ địa điểm Long Thủy hiệp (Thác Bờ) là nơi Lý Nhân Tông đã dừng thuyền khi đi đánh động Ma Sa ba năm trước để bắt voi.

¶ 94 Leave a comment on paragraph 94 0 ^⇡ 2 Sông Ba Lạt: là khúc sông Hồng chảy ra biển ở cửa Ba Lạt ngày nay.

¶ 95 Leave a comment on paragraph 95 0 ^⇡ 3 Việt sử lược chép là đài Thông Tiêu (q2,23a).