Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thiếu Đế (Phụ: Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương) [BK8, 47a47b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 着舄，惟許着生麻鞋。前代故事，正六品以上，方得着忌。[47a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… hồ tích, duy hứa hồ sinh ma hài. Tiền đại cố sự, chính lục phẩm dĩ thượng, phương đắc hồ kị.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 ○漢蒼舍諸路蒸熟米，給升華等州，從黄晦卿之言也。[47a*2*4]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 ○ Hán Thương xá chư lộ chưng thục mễ, cấp Thăng Hoa đẳng châu, tòng Hoàng Hối Khanh chi ngôn dã.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 ○漢蒼令諸路編艇田者為窮人隊。[47a*3*7]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 ○ Hán Thương lệnh chư lộ biên đĩnh điền giả vi cùng nhân đội.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 ○漢蒼禁天下諸人，不得用熟搗絹為衣，止許畧搗。[47a*4*2]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 ○ Hán Thương cấm thiên hạ chư nhân, bất đắc dụng thục đảo quyên vi y, chỉ hứa lược đảo.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 乙酉漢蒼開大三年。明永樂三年春二月，季犛殺士人阮翁喬、黎頔。[47a*6*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Ất Dậu (Hán Thương Khai Đại tam niên, Minh Vĩnh Lạc tam niên). Xuân, nhị nguyệt, Quý Ly sát sĩ nhân Nguyễn Ông Kiều, Lê Địch.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 初，季犛嘗作詩戒漢蒼及元澄，其略曰：「天也覆，地也載，兄弟二人如何不相愛。嗚呼哀哉兮歌慷慨。」[47a*7*3]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Sơ, Quý Ly thường tác thi giới Hán Thương cập Nguyên Trừng, kì lược viết: “Thiên dã phúc, địa dã tải, huynh đệ nhị nhân như hà bất tương ái. Ô hô ai tai hề ca khảng khái.”

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 翁喬妻嘗出入宮中，以語翁喬，翁喬 [47a*9*5] 傳誦於華蓋橋。[47b*1*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Ông Kiều thê thường xuất nhập cung trung, dĩ ngữ Ông Kiều, Ông Kiều truyền tụng ư Hoa Cái kiều.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 澄府學生阮錦、阮汝明具以告澄，澄白季犛，季犛密令中都尹杜子徹捕之。[47b*1*7]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Trừng phủ học sinh Nguyễn Cẩm, Nguyễn Nhữ Minh cụ dĩ cáo Trừng, Trừng bạch Quý Ly, Quý Ly mật lệnh Trung đô doãn Đỗ Tử Triệt bộ chi.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 子徹為設盤飱誘翁喬，致下獄，翁喬失措，辭連黎頔、杜蕞等，蕞逃得免，翁喬、頔皆被殺。[47b*2*18]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Tử Triệt vi thiết bàn san dụ Ông Kiều, trí hạ ngục, Ông Kiều thất thố, từ liên Lê Địch, Đỗ Toái đẳng, Toái đào đắc miễn, Ông Kiều, Địch giai bị sát.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 其何日宣等流遠州，阮汝明等坐聽徒九真州。[47b*4*15]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Kì Hà Nhật Tuyên đẳng lưu viễn châu, Nguyễn Nhữ Minh đẳng tọa thính đồ Cửu Chân châu.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 後數月，子徹忽暴病，索筆曰：「我與汝相訟。」須叟乃死，後日宣又以黨死。[47b*5*16]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Hậu số nguyệt, Tử Triệt hốt bạo bệnh, sách bút viết: “Ngã dữ nhữ tương tụng”. Tu tẩu nãi tử, hậu Nhật Tuyên hựu dĩ đảng tử.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 ○明遣使求割諒山祿州之地（時，廣西思明土官黄廣成告謂祿州係本府故地也）。[47b*7*6]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 ○ Minh khiển sứ cầu cát Lạng Sơn Lộc Châu chi địa (thời, Quảng Tây Tư Minh thổ quan Hoàng Quảng Thành cáo vị Lộc Châu hệ bản phủ cố địa dã).

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 季犛命行遣黄晦卿為割地使，晦卿以古樓等村凡五十九村還之，…… [47b*8*19]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Quý Ly mệnh Hành khiển Hoàng Hối Khanh vi Cát địa sứ, Hối Khanh dĩ Cổ Lâu đẳng thôn phàm ngũ thập cửu thôn hoàn chi, ……

Dịch Quốc Ngữ

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 … [47a] đi hia, chỉ cho đi giày tơ gai sống. Lệ cũ đời trước: quan từ lục phẩm trở lên mới được đi hia.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Hán Thương lệnh cho các lộ đồ gạo chín cấp cho các châu ở Thăng Hoa theo lời của Hoàng Hối Khanh.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Hán Thương lệnh cho các biên chế những người không có ruộng làm đội cùng nhân¹.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Hán Thương cấm mọi người trong nước không được dùng lụa phiếu kỹ may áo, chỉ cho nện qua thôi.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ất Dậu, [1405], (Hán Thương Khai Đại năm thứ 3, Minh Vĩnh Lạc năm thứ 3).

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Mùa xuân, tháng 2 Quý Ly giết kẻ sĩ là Nguyễn Ông Kiều và Lê Địch.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Trước kia Quý Ly có làm bài thơ răn dạy Hán Thương và Nguyên Trừng đại khái nói:

Thiên dã phú, địa dã tái.

Huynh đệ nhị nhân, nhự hà bất tương ái?

Ô hô ai tai hề ca khảng khái!

(Trời thì che, đất thì chở,

Anh em hai người, sao nỡ chẳng thương nhau?

Hỡi ôi! Tiếng ca khảng khái làm sao!)

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Vợ Ông Kiều thường ra vào trong cung, đem thơ ấy nói với Ông Kiều. Ông Kiều [47b] đem thơ ấy truyền tụng ở cầu Hoa Cái. Học sinh trong phủ của Trừng là Nguyễn Cẩm và Nguyễn Nhữ Minh đem chuyện ấy báo hết với Trừng. Trừng tâu với Quý Ly, Quý Ly mật sai Trung đô doãn là Đỗ Tử Triệt bắt Kiều. Tử Triệt làm cỗ mời, dụ Ông Kiều bắt đem bỏ ngục. Ông Kiều thất thế cung xưng lây cả đến bọ Lê Địch, Đỗ Loát. Loát trốn thoát được. Ông Kiều và Lê Địch đều bị giết, còn bọn Hà Nhật Tuyên bị đày ra châu xa. Bọn Nguyễn Nhữ Minh có tội nghe đọc bài thơ ấy, phải đồ ra châu Cửu Chân. Vài tháng sau, Tử Triệt bỗng mắc bạo bệnh, đòi lấy bút viết rằng: “Ta kiện nhau với mày”, lát sau chết. Sau Nhật Tuyên cũng bị chết vì tội bè đảng.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Nhà Minh sai sứ sang đòi cắt đất Lộc Châu ở Lạng Sơn.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 (Bấy giờ thổ quan phủ Tư Minh, Quảng Tây là Hoàng Quảng Thành báo lên rằng Lộc Châu là đất cũ của phủ ấy).

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Quý Ly sai hành khiển Hoàng Hối Khanh làm cát địa sứ. Hối Khanh đem các thôn như Cổ Lâu, gồm cả thảy 59 thôn trả cho nhà Minh.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 1 Nghĩa là đội những người cùng khổ.