Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thiếu Đế (Phụ: Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương) [BK8, 48a48b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 季犛責辱晦卿，以所還數多，凡彼所置土官，密令土人以毒鴆之。[48a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … Quý Ly trách nhục Hối Khanh, dĩ sở hoàn số đa, phàm bỉ sở trí thổ quan, mật lệnh thổ nhân dĩ độc chậm chi.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 ○漢蒼令各鎮源頭納樁木，武寧州許取古法陵烏米木，送各軍植諸海口，及大江要處，以防北寇。[48a*2*8]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 ○ Hán Thương lệnh các trấn nguyên đầu nạp trang mộc, Vũ Ninh châu hứa thủ Cổ Pháp lăng ô mễ mộc, tống các quân thực chư hải khẩu, cập Đại giang yếu xử, dĩ phòng Bắc khấu.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 ○歲饑。[48a*4*10]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 ○ Tuế cơ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 ○漢蒼令諸府路州縣官點視富家栗，粟之多少，與民和糴有差。[48a*4*12]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 ○ Hán Thương lệnh chư phủ lộ châu huyện quan điểm thị phú gia lật, túc chi đa thiếu, dữ dân hòa địch hữu sai.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 ○夏，六月，雷震東宮（同乳奴死）。漢蒼命求直言。[48a*6*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 ○ Hạ, lục nguyệt, lôi chấn đông cung (đồng nhũ nô tử). Hán Thương mệnh cầu trực ngôn.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 ○赦。[48a*6*16]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 ○ Xá.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 ○漢蒼議移修東都宮殿於古列洞，時北寇將興，而民久憚遠役，故設此以收人心，然卒不果行。[48a*7*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 ○ Hán Thương nghị di tu Đông Đô cung điện ư Cổ Liệt động, thời Bắc khấu tướng hưng, nhi dân cửu đạn viễn dịch, cố thiết thử dĩ thu nhân tâm, nhiên tốt bất quả hành.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 ○漢蒼置軍器四庫，不問軍民，凡有巧藝者 [48a*9*2] 皆充役。[48b*1*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 ○ Hán Thương trí quân khí tứ khố, bất vấn quân dân, phàm hữu xảo nghệ giả giai sung dịch.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 ○秋，七月，季犛、漢蒼巡省京路山川及諸海口，欲知險易也。八月還。[48b*1*4]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 ○ Thu, thất nguyệt, Quý Ly, Hán Thương tuần tỉnh kinh lộ sơn xuyên cập chư hải khẩu, dục tri hiểm dịch dã. Bát nguyệt hoàn.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 ○漢蒼命禮部試舉人，中選一百七十名，以胡彥臣、黎拱宸充太學生裏行，瞿昌朝等六人充資善堂學生（資善堂本陳朝太子學名）。[48b*2*12]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 ○ Hán Thương mệnh Lễ bộ thí cử nhân, trúng tuyển nhất bách thất thập danh, dĩ Hồ Ngạn Thần, Lê Củng Thần sung thái học sinh lí hành, Cù Xương Triều đẳng lục nhân sung Tư Thiện đường học sinh (Tư Thiện đường bản Trần triều Thái tử học danh).

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 ○明遣內官阮宗道等來。[48b*5*7]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 ○ Minh khiển nội quan Nguyễn Tông Đạo đẳng lai.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 ○九月，漢蒼命試吏員。[48b*5*16]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 ○ Cửu nguyệt, Hán Thương mệnh thí lại viên.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 ○漢蒼定南北班軍，分為十二衛，殿後東西軍分為八衛，每衛十八隊，每隊十八人，大軍三十隊，中軍二十隊，營十五隊，團十隊，禁衛都五隊，大將軍統之。[48b*6*5]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 ○ Hán Thương định Nam Bắc ban quân, phân vi thập nhị vệ, Điện hậu đông tây quân phân vi bát vệ, mỗi vệ thập bát đội, mỗi đội thập bát nhân, đại quân tam thập đội, trung quân nhị thập đội, doanh thập ngũ đội, đoàn thập đội, cấm vệ đô ngũ đội, Đại tướng quân thống chi.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 ○漢蒼遣左刑部郎中 …… [48b*9*11]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 ○ Hán Thương khiển Tả hình bộ lang trung …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 [48a] Quý Ly trách mắng, lăng nhục Hối Khanh vì trả lại đất nhiều quá. Những thổ quan do bên kia đặt, [Quý Ly] đều bí mật sai thổ nhân ở đó đánh thuốc độc giết đi.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Hán Thương lệnh cho những nơi đầu nguồn ở các trấn nộp gỗ làm cọc. Châu Vũ Ninh thì cho phép lấy gỗ ô mễ ở lăng Cổ Pháp đưa đến cho các quân đóng cọc ở các cửa biển và những nơi xung yếu trên sông Cái để phòng giặc phương Bắc.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Năm ấy đói.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Hán Thương lệnh cho các quan phủ, lộ, châu, huyện kiểm tra xem các nhà giàu có bao nhiêu thóc, bảo họ bán cho dân, số lượng nhiều ít khác nhau.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Mùa hạ, tháng 6, sét đánh và Đông cung (tên nô cùng vú nuôi của Đông cung bị chết). Hán Thương có lệnh cầu lời nói thẳng.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Đại xá.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Hán Thương nghị bàn việc dời các cung điện ở Đông Đô tới làm ở động Cổ Liệt¹.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Bấy giờ giặc phương Bắc sắp sang mà dân thì đã lâu ngại đi phục dịch nơi xa, cho nên đặt ra kế ấy để thu phục lòng người. Nhưng rốt cuộc không làm được.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Hán Thương đặt 4 kho quân khí. Không kể là quân hay dân, hễ ai khéo nghề [48b] đều sung vào làm việc.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Mùa thu, tháng 7, Quý Ly và Hán Thương đi tuần tra xem xét núi sông và các cửa biển, ở kinh lộ, vì muốn biết thế hiểm hay dễ của các nơi. Tháng 8 thì trở về.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Hán Thương sai bộ Lễ thi chọn nhân tài, đỗ được 170 người. Lấy Hồ Ngạn, Lê Củng Thần sung làm thái học sinh lý hành²; bọn Cù Xương Triều 6 người sung làm Tư Thiện đường học sinh. (Tư Thiện đường vốn là tên nhà học của thái tử triều Trần).

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Nhà Minh sai bọn nội quan Nguyễn Tông Đạo sang.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tháng 9, Hán Thương sai thi lại viên.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Hán Thương định quân Nam ban và Bắc ban chia thành 12 vệ; quân Điện hậu đông và tây chia thành 8 vệ; mỗi vệ 18 đội, mỗi đội 18 người; đại quân thì 30 đội, trung quân thì 20 đội, mỗi doanh là 15 đội, mỗi đoàn là 10 đội; cấm vệ đô thì 5 đội. Đại tướng quân thống lĩnh cả.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Hán Thương sai tả Hình bộ lang trung …

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 1 Động Cổ Liệt: theo chú thích của bản dịch cũ thì Cổ Liệt có thể là Kẻ Sét, tức xã Thịnh Liệt sau này, ở gần Hoàng Mai, Hà Nội.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 2 Thái học sinh lý hành: thái học sinh chưa chính thức.