Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thiếu Đế (Phụ: Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương) [BK8, 52a52b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 天綱軍，內人吳免為行遣尚書令右參知政事兼知天昌府諸陵。[52a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… Thiên Cương quân, Nội nhân Ngô Miễn vi Hành khiển thượng thư lệnh hữu tham tri chính sự kiêm Tri Thiên Xương phủ chư lăng.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 ○六月，報天塔頂落，東都安撫使黎凱不報，貶一資。[52a*2*8]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 ○ Lục nguyệt, Báo Thiên tháp đính lạc, Đông Đô An phủ sứ Lê Khải bất báo, biếm nhất tư.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 行遣門下右司郎中陳彥昭罷為戶部尚書，以簽知內密兼知審刑院事阮謹為行遣門下右司郎中。[52a*3*10]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Hành khiển môn hạ hữu ty lang trung Trần Ngạn Chiêu bãi vi Hộ bộ thượng thư, dĩ Thiêm tri nội mật kiêm Tri thẩm hình viện sự Nguyễn Cẩn vi Hành khiển môn hạ hữu ty lang trung.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 ○漢蒼增補鄉軍，以有爵者權押，募亡命人為勇悍軍，置千百戶以管之。[52a*5*13]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 ○ Hán Thương tăng bổ hương quân, dĩ hữu tước giả quyền áp, mộ vong mệnh nhân vi dũng hãn quân, trí thiên bách hộ dĩ quản chi.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 ○季犛夢神人誦詩云：「二月在家，四月亂華，五月風波，八月山河，十月龍車。」[52a*7*5]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 ○ Quý Ly mộng thần nhân tụng thi vân: “Nhị nguyệt tại gia, tứ nguyệt loạn hoa, ngũ nguyệt phong ba, bát nguyệt sơn hà, thập nguyệt long xa”.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 ○秋，七月，漢蒼命諸路樹柵大江南岸，自多邦城至嚕江，[52a*8*16] 諒州至住江，以為守備之計。[52b*1*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 ○ Thu, thất nguyệt, Hán Thương mệnh chư lộ thụ sách Đại giang nam ngạn, tự Đa Bang thành chí Lỗ Giang, Lạng Châu chí Trú Giang, dĩ vi thủ bị chi kế.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 ○漢蒼令三带、北江之民儲蓄過江，於荒閑處營房室，將徙居焉。[52b*1*13]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 ○ Hán Thương lệnh Tam Đái, Bắc Giang chi dân trữ súc quá giang, ư hoang nhàn xử doanh phòng thất, tướng tỉ cư yên.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 ○漢蒼徽舊官，聽候儲用。[52b*3*3]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 ○ Hán Thương huy cựu quan, thính hậu trừ dụng.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 ○九月，明遣征夷右副將軍掛征夷副將軍印新成侯張輔，參將荧陽伯陳旭領兵四十萬犯坡壘關， 一伏一行，更番相濟。[52b*3*12]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 ○ Cửu nguyệt, Minh khiển Chinh di hữu phó tướng quân quải Chinh di phó tướng quân ấn Tân Thành hầu Trương Phụ, tham tướng Huỳnh Dương bá Trần Húc lĩnh binh tứ thập vạn phạm Pha Lũy quan, nhất phục nhất hành, canh phiên tương tế.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 征夷左副將軍西平侯沐晟，参將右軍都督同知豐城侯李彬亦領兵四十萬犯富令關，鑿山伐木，開道進兵，二道兵總八十萬。[52b*6*6]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Chinh di tả phó tướng quân Tây Bình hầu Mộc Thạnh, Tham tướng hữu quân đô đốc đồng tri Phong Thành hầu Lý Bân diệc lĩnh binh tứ thập vạn phạm Phú Lệnh quan, tạc sơn phạt mộc, khai đạo tiến binh, nhị đạo binh tổng bát thập vạn.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 十一月，會白鶴江，列營大江北岸，直抵住江。漢 …… [52b*9*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thập nhất nguyệt, hội Bạch Hạc giang, liệt doanh Đại giang bắc ngạn, trực để trú giang. Hán ……

Dịch Quốc Ngữ

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 [52a] Nội nhân coi quân Thiên Chương là Ngô Miễn làm Hành khiển thượng thư lệnh hữu tham tri chính sự kiêm coi các lăng phủ Thiên Xương.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Tháng 6, đỉnh tháp Báo Thiên đổ, An phủ sứ Đông Đô Lê Khải không báo tin, bị biếm 1 tư.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Hành khiển môn hạ hữu ty lang trung Trần Ngạn Chiêu bị bãi làm Hộ bộ thượng thư, lấy Thiêm tri nội mật kiêm tri Thẩm hình viện sự Nguyễn Cẩn làm Hành khiển môn hạ hữu ty lang trung.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Hán Thương bổ thêm hương quân, lấy người có phẩm tước tạm trông coi. Chiêu mộ những người vong mệnh làm quân dũng hãn, đặt các chức thiên hộ, bách hộ để cai quản.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quý Ly chiêm bao thấy thần nhân ngâm bài thơ rằng:

Nhị nguyệt tại gia,

Tứ nguyện loạn hoa,

Ngũ nguyệt phong ba,

Bát nguyệt sơn hà,

Thập nguyệt long xa.

(Tháng hai ở nhà,

Tháng tư loạn hoa,

Tháng năm sóng gió,

Tháng tám núi sông,

Tháng mười xe rồng).

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Mùa thu, tháng 7, Hán Thương ra lệnh cho các lộ đóng cọc gỗ ở bờ phía nam sông Cái, từ thành Đa Bang đến Lỗ [52b] Giang và từ Lạng Châu đến Trú Giang Giang¹ để làm kế phòng thủ.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Hán Thương hạ lệnh cho dân Tam Đái và Bắc Giang tích trữ lương thực, vượt sông sang làm nhà cửa ở chỗ đất hoang, chuẩn bị di cư đến đó.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Hán Thương gọi các quan cũ chờ lệnh bổ dụng.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tháng 9, nhà Minh sai ChinhDi hữu phó tướng quân đeo ấn Chinh di phó tướng quân Tân Thành hầu Trương Phụ, Tham tướng Huỳnh Dương Bá² Trần Húc, đem 40 vạn quân đánh vào cửa ải Pha Lũy³ cứ một toán mai phục, một toán hành quân, thay nhau phiên nhau cứu ứng lẫn nhau.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Chinh Di tả phó tướng quân Tây Bình hầu Mộc Thạnh, Tham tướng hữu quân đô đốc đồng tri Phong Thành hầu Lý Bân cũng đem 40 vạn quân đánh vào cửa ải Phú Lệnh⁴, xẻ núi, chặt cây, mở đường tiến quân. Hai đạo quân tổng cộng là 80 vạn.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Tháng 11 [quân Minh] hội ở sông Bạch Hạc, bày doanh trại bờ bắc sông Cái, đến tận Trú Giang.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Hán …

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 1 Có lẽ là khoảng hạ lưu sông Thương.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 2 CMCB 12 chép là Vân Dương Bá.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 3 Tức cửa ải Nam Quan ngày nay.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 4 Một cửa ải gần thị xã Hà Giang ngày nay.