Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Thục [11a11b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 安得不羞以禍耶！其脱靈爪付之，謂是以却其，禍之萌乎如？神有賜虢土田之命而，虢隨以亡也。[11a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … an đắc bất tu dĩ họa da! Kì thoát linh trảo phó chi, vị thị dĩ khước địch, kì họa chi manh hồ? Như thần hữu tứ Quắc thổ điền chi mệnh, nhi Quắc tùy dĩ vong dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 厥後果然。[11a*3*3]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Quyết hậu quả nhiên.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 何莫非依人而行也？如無要請之言，但循理而行，安知國祚之不長久乎？至於媚珠鵝毛表道之事，未必有也。[11a*3*7]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hà mạc phi y nhân nhi hành dã? Như vô yếu thỉnh chi ngôn, đãn tuần lí nhi hành, an tri quốc tộ chi bất trường cửu hồ? Chí ư Mỵ Châu nga mao biểu đạo chi sự, vị tất hữu dã.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 如或有之，僅一見焉可也，後趙越王女，再模倣言之，何耶？蓋編史者，以蜀、趙亡國之由，皆出於女壻，故因一事而两言之歟？然則鬼能𮥠城亦信乎？曰：伯有爲厲之類也，彼立其後，得所歸而止。[11a*5*13]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Như hoặc hữu chi, cẩn nhất kiến yên khả dã, hậu Triệu Việt Vương nữ, tái mạc phỏng ngôn chi, hà da? Cái biên sử giả, dĩ Thục, Triệu vong quốc chi do, giai xuất ư nữ tế, cố nhân nhất sự nhi lưỡng ngôn chi dư? Nhiên tắc quỷ năng huy thành diệc tín hồ? Viết: Bá Hữu vi lệ chi loại dã, bỉ lập kì hậu, đắc sở quy nhi chỉ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 此除其妖，無 [11a*9*14] 所附而止。[11b*1*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thử trừ kì yêu, vô sở phụ nhi chỉ.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 至於史記安陽王敗亡，因神弩易機，趙越王敗亡，因兜鍪失爪，乃假辞以神其物爾。[11b*1*5]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Chí ư sử ký An Dương Vương bại vong, nhân thần nỗ dịch cơ, Triệu Việt Vương bại vong, nhân đâu mâu thất trảo, nãi giả từ dĩ thần kì vật nhĩ.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 若夫固國禦戒，自有其道，得道者多助而興，失道者寡助而亡，非爲此也。[11b*3*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Nhược phu cố quốc ngự giới, tự hữu kì đạo, đắc đạo giả đa trợ nhi hưng, thất đạo giả quả trợ nhi vong, phi vi thử dã.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 右安陽王，起甲辰，終癸巳，凣五十年。[11b*5*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Hữu An Dương Vương, khởi Giáp Thìn, chung Quý Tỵ, phàm ngũ thập niên.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 大越史記外紀全書，卷之一終。[11b*9*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Đại Việt sử ký ngoại kỷ toàn thư, quyển chi nhất chung.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 … [11a] sao thần lại chẳng gieo cho tai họa! Rùa vàng trút móng thiêng trao cho, bảo là có thể đánh lui được quân địch, đó là mầm họa chăng? Như chuyện thần ban cho nước Quắc ruộng đất mà sao đó nước Quắc cũng mất theo. Sau [An Dương Vương] quả nhiên như vậy. Thế chẳng phải là thần theo người mà hành động sao? Nếu không có lời nài xin [với rùa vàng], cứ theo đạo lý mà làm, biết đâu quốc thống lại chẳng được lâu dài?

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Đến như chuyện Mỵ Châu rắc lông ngỗng chỉ đường, thì chưa chắc đã có. Nếu có thì chỉ một lần là phải, thế mà sau này con gái Triệu Việt Vương lại bắt chước mà cũng nói như thế, là làm sao? Có lẽ người chép sử cho rằng nhà Thục và nhà Triệu mất nước đều do con rể, cho nên nhân một việc mà nói hai lần chăng?

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thế thì việc ma quỷ làm đổ thành cũng đáng tin sao? Trả lời rằng: Đại loại cũng như chuyện Bá Hữu làm quỷ dữ, sau người nước Trịnh lập con cháu của Hữu, [hồn của Hữu] có chỗ nương tựa rồi thì hết¹. Thế là trừ bỏ yêu khí, quỷ không [11b] có chỗ phụ vào nữa thì phải thôi. Đến như sử chép An Dương Vương bại vong là do nỏ thần bị đổi lẫy, Triệu Việt Vương bại vong vì mũ đâu mâu mất móng rồng, đều là mượn lời để cho vật trở thành thiêng mà thôi. Đại phàm việc giữ nước chống giặc tự có đạo lý của nó, đúng đạo lý thì được nhiều người giúp mà nước hưng, mất đạo lý thì ít người giúp mà nước mất, không phải vì những thứ ấy.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Trở lên là [kỷ] An Dương Vương, khởi từ năm Giáp Thìn đến năm Quý Tỵ là hết, tất cả 50 năm [257-208 TCN].

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Hết quyển thứ nhất Đại Việt sử ký ngoại kỷ toàn thư.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 ^⇡ 3 Bá Hữu: tức Lương Tiêu, đại phu nước Trịnh thời Xuân Thu bị chết oan, thường hiện hồn về quấy nhiễu. Sau, Tử Sản cho con Bá Hữu là Lương Chỉ làm quan, hồn Bá Hữu mới thôi không báo oán nữa. (Tả truyện, q.13).