Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Phan Phu Tiên với “Đại Việt sử ký”

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 Phan Phu Tiên tự Tín Thần, hiệu Mạc Hiên, người làng Đông Ngạc – tên nôm là làng Vẽ, huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội. Ông đã từng đỗ thái học sinh vào khoa thi cuối cùng của triều Trần năm 1396, rồi lại trúng tuyển kỳ thi Minh kinh đầu triều Lê năm 1429. Ông giữ chức An phủ phó sứ phủ Thiên Trường, từ năm 1448 về Kinh làm Quốc sử viện. Năm 1455, Lê Nhân Tông “sai Phan Phu Tiên soạn Đại Việt sử ký (ĐVSK) từ Trần Thái Tông đến khi người Minh về nước” (BK11, 90). Lời tựa của Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư (ĐVSKTT) cũng nói rõ:

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 “Bản triều, Nhân Tông lại sai quan tu sử Phan Phu Tiên chép tiếp từ Trần Thái Tông trở xuống cho đến khi người Minh về nước, đều gọi là ĐVSK.”

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Như vậy, bộ quốc sử do Phan Phu Tiên soạn dược coi như kế tục bộ ĐVSK của Lê Văn Hưu, chép từ Trần Thái Tông đến khi quân inh bị quét sạch ra khỏi nước ta, tức từ năm 1226 đến 1427. Có lẽ vì vậy , bộ sử này còn được gọi là Sử ký tục biên¹ hay Quốc sử biên lục². Theo Lê Quý Đôn và Phan Huy Chú, bộ sử của Phan Phu Tiên gồm 10 quyển.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Bộ sử của Phan Phu Tiên cũng như bộ sử của Lê Văn Hưu, đầu tiên được Ngô Sĩ Liên tiếp thu đưa vào bộ ĐVSKTT, rồi sau đó, Vũ Quỳnh, Phạm Công Trứ, Lê Hy tiếp tục hiệu chỉnh. Theo bản Chính Hòa thì bộ sử của Phan Phu Tiên tương ứng với các quyển 5-9 và một phần quyển 10 của Bản kỷ toàn thư³. Về bố cục, 10 quyển của Phan Phu Tiên đã bị sắp xếp lại thành 6 quyển. Cùng chung số phận như bộ sử của Lê Văn Hưu, bộ sử của Phan Phu Tiên đã hội nhập vào ĐVSKTT ở mức độ không thể phân biệt được tác phẩm gốc và phần tu bổ sau đó, trừ 11 đoạn trích dẫn ở dưới đề mục: “Phan Phu Tiên viết” phân bổ như sau:

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Ngoài ra, còn một đoạn trích dẫn dưới đề mục “Phan Phu tiên luận viết” (BK11, 76) vào năm 1459 đời Lê Nhân Tông, nằm ngoài phạm vi bộ ĐVSK của Phan Phu Tiên. Phải chăng đây là đoạn trích dẫn lấy từ một tác phẩm khác hay một lời phát biểu nào đó của Phan Phu Tiên mà chưa biết rõ?

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 ^⇡ 1 Sử ký tục biên: Lê Quý Đôn, Toàn tập, đd, t.3, tr.10. Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí, đd, t.4, tr.46.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 ^⇡ 2 Quốc sử biên lục: Nguyễn Hoãn, Đại Việt lịch triều đăng khoa lục, đd, q.1.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 ^⇡ 3 Bản kỷ toàn thư: Quyển 10 Bản kỷ toàn thư chép đến hết đời Lê Thái Tổ (1428-1433).