Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Hiến Tông Duệ Hoàng Đế [4a4b] (beta)

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 人。[4a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 nhân.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 繼今總兵有闕，許科，󰱑等官保󰱇各衙門官，有膽畧𭓇𧥾，資望，才幹，廉勤者爲之。[4a*1*2]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Kế kim Tổng binh hữu khuyết, hứa khoa, đài đẳng quan bảo tuyển các nha môn quan, hữu đảm lược học thức, tư vọng, tài cán, liêm cần giả vi chi.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 敢有徇私妄，保昏猥懦劣者，罪加常律。[4a*2*15]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Cảm hữu tuấn tư vọng, bảo hôn ổi nhu liệt giả, tội gia thường luật.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 定納生絲税例從鄭值之議也。[4a*3*12]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Định nộp sinh ti thuế lệ tòng Trịnh Trị chi nghị dã.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 以楊直原爲吏科都給事中，優加廉絜季俸钱。[4a*4*7]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Dĩ Dương Trực Nguyên vi Lại khoa đô cấp sự trung, ưu gia liêm khiết quý bổng tiền.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 夏，四月，初五日，勑諭：典吏綠事克軍，得赦，應克在外衙門吏。[4a*5*8]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Hạ, tứ nguyệt, sơ ngũ nhật, sắc dụ: Điển lại lục sự khắc quân, đắc xá, ưng khắc tại ngoại nha môn lại.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 情輕者克善地稍寬情重者克邉遠瘴瘧。[4a*6*14]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Tình khinh giả khắc thiện địa sảo khoan tình trọng giả khắc biên viễn chướng ngược.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 十九日，海陽等處賛治承宣使司參政武睿等上奏爲陳言鄕試日期事：「臣等奉查上年鄕試事例：八月，初八 …… [4a*7*12]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thập cửu nhật, Hải Dương đẳng xứ Tán trị thừa tuyên sứ ti Tham chính Vũ Duệ đẳng thượng tấu vi trần ngôn Hương thí nhật kì sự: “Thần đẳng phụng tra thượng niên Hương thí sự lệ: bát nguyệt, sơ bát..

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 日，入第一塲；十九日，入第二塲；二十五日，入第三塲；九月，初一日，入第肆塲。[4b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 nhật, nhập đệ nhất trường; thập cửu nhật, nhập đệ nhị trường; nhị thập ngũ nhật, nhập đệ tam trường; cửu nguyệt, sơ nhất nhật, nhập đệ tứ trường.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 奉此臣等窃照，今年八月，當鄕試期，本月初十日，恭遇天壽聖節。[4b*2*12]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Phụng thử thần đẳng thiết chiếu, kim niên bát nguyệt, đương Hương thí kì, bản nguyệt sơ thập nhật, cung ngộ Thiên thọ Thánh tiết.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 如本月初八日，武睿及憲司等員並已入鄕試塲，到初十日再出，本衙門行禮則試事不謹，於試塲中設立香案行禮，則禮文不僃。[4b*4*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Như bản nguyệt sơ bát nhật, Vũ Duệ cập Hiến ti đẳng viên tịnh dĩ nhập Hương thí trường, đáo sơ thập nhật tái xuất, bản nha môn hành lễ tắc thí sự bất cẩn, ư thí trường trung thiết lập hương án hành lễ, tắc lễ văn bất bị.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 伏乞今年鄕試展出本月十二日入第一塲，二十日入第二塲，二十九日入第三塲，九月初六日入第四塲。[4b*6*15]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Phục khất kim niên Hương thí triển xuất bản nguyệt thập nhị nhật nhập đệ nhất trường, nhị thập nhật nhập đệ nhị trường, nhị thập cửu nhật nhập đệ tam trường, cửu nguyệt sơ lục nhật nhập đệ tứ trường.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 如此，一以伸臣子慶祝君上之情，一以嚴朝 …… [4b*9*2]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Như thử, nhất dĩ thân thần tử khánh chúc quân thượng chi tình, nhất dĩ nghiêm triều..

Dịch Quốc Ngữ

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 [4a] Kể từ nay, nếu có khuyết chức Tổng binh thì cho phép các quan khoa, đài bảo lãnh, lựa chọn quan ở các nha môn, người nào có đảm lược học thức, uy vọng, tài cán, liêm khiết, siêng năng để bổ vào chức đó. Kẻ nào dám riêng tư tiến cử bậy loại ngu dốt, thô bỉ, nhút nhát, hèn kém thì phải trị tội nặng hơn luật thường.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Định lệ nộp thuế tơ sống, đó là theo lời bàn của Trịnh Trị.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Lấy Dương Trực Nguyên làm Lại khoa đô cấp sự trung, lại ưu đãi cho thêm tiền quý bổng liêm khiết.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Mùa hạ, tháng 4, ngày mồng 5, có sắc dụ quy định: Những điển lại có tội phải sung quân, khi được ân xá, nên bổ làm lại ở nha môn bên ngoài. Người nào tội tình nhẹ thì bổ nơi đất lành, khoan cho một chút; người nào tội tình nặng thì bổ nơi biên cương xa xăm nước độc.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ngày 19, bọn Tản trị thừa tuyên sứ ty, tham chính các xứ Hải Dương Vũ Duệ dâng lời tâu bày về việc định ngày thi Hương rằng: Bọn thần kính xét thể lệ thi Hương năm trước: tháng 8, ngày mồng 8 [4b] vào kỳ thứ nhất, ngày 19 vào kỳ thứ hai, ngày 25 vào kỳ thứ ba, ngày mồng 1 tháng 9 vào kỳ thứ tư. Theo như thế, bọn thần trộm xét, tháng 8 năm nay đúng vào kỳ thi Hương mà ngày mồng 10 tháng ấy kính gặp ngày Thiên Thọ thánh tiết. Nếu ngày mồng 8 tháng ấy, Vũ Duệ và các viên Hiến ty đều đã vào trường thi Hương rồi, đến ngày mồng 10 lại ra trường thi về nha môn làm lễ thì việc thi sẽ không được cẩn mật, mà nếu bày hương án làm lễ¹ ngay trong trường thi, thì lễ văn sẽ không đầy đủ. Cúi xin thi Hương năm nay hoãn đến ngày 12 tháng ấy vào kỳ thứ nhất, ngày 20 vào kỳ thứ hai, ngày 29 vào kỳ thứ ba, ngày mồng 6 tháng 9 vào kỳ thứ tư. Như vậy, một là để bày tỏ tình cảm kẻ tôi con chúc mừng vua cha, hai là để công việc …

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 ^⇡ 1 Tức làm lễ mừng ngày sinh Thiên Thọ thánh tiết của vua.