Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 62a62b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 擒其主賁該及妃嬪、部属、馬象、戰噐，并降將乃𤤻師。[62a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … cầm kì chủ Bí Cai cập phi tần, bộ thuộc, mã tượng, chiến khí, tịnh hàng tướng nãi ban sư.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 占城故國主布提姪麻訶貴來先降，差其臣制𠧨、麻叔、婆被等來朝奉表稱臣，乞立為王。[62a*2*3]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Chiêm Thành cố quốc chủ Bố Đề điệt Ma Ha Quý lai tiên hàng, sai kì thần Chế Cữu, Ma Thúc, Bà Bị đẳng lai triều phụng biểu xưng thần, khất lập vi vương.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 六月，以占城國主賁該献捷于太廟。[62a*4*2]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Lục nguyệt, dĩ Chiêm Thành quốc chủ Bí Cai hiến tiệp vu Thái miếu.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 大赦天下。[62a*4*16]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Đại xá thiên hạ.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 留占城主賁該及妃嬪三人于京城。[62a*5*2]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Lưu Chiêm Thành chủ Bí Cai cập phi tần tam nhân vu kinh thành.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 遣使索取占人原在京城者，送占左右及占降將還國。[62a*5*16]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Khiển sứ sách thủ Chiêm nhân nguyên tại kinh thành giả, tống Chiêm tả hữu cập Chiêm hàng tướng hoàn quốc.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 秋，九月，十九日，遣海西參知簿籍阮宗仁、政事院同參議程私毅如明，告往年占城入㓂事。[62a*7*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Thu, cửu nguyệt, thập cửu nhật, khiển Hải Tây tham tri bạ tịch Nguyễn Tông Nhân, Chính sự viện đồng tham nghị Trình Tư Nghị như Minh, cáo vãng niên Chiêm Thành nhập khấu sự.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 丁卯，五年（明政統十二年）。[62a*9*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Đinh Mão, ngũ niên (Minh Chính Thống thập nhị niên).

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 秋，七月，詔曰：「引𠧨責躬，惟至誠 [62a*9*11] 之能感；救灾恤患，㔫仁政之所先。[62b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thu, thất nguyệt, chiếu viết: “Dẫn cữu trách cung, duy chí thành chi năng cảm; cứu tai tuất hoạn, vưu nhân chính chi sở tiên.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 朕自即位以來，天灾流行，百姓难食。[62b*1*14]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Trẫm tự tức vị dĩ lai, thiên tai lưu hành, bách tính nan thực.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 此者以令該衙門條其可便於軍民者，擇釆施行，仍令汰出幽閉宫女。[62b*2*10]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thử giả dĩ lệnh cai nha môn điều kì khả tiện ư quân dân giả, trạch thái thi hành, nhưng lệnh thải xuất u bế cung nữ.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 該道具奏該内民瘼等事。」[62b*4*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Cai đạo cụ tấu cai nội dân mạc đẳng sự”.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 九月，二十九日，遣使如明。御史中丞何甫為正使，密刑院同知丁蘭副之，歲貢及奏欽州地方事。[62b*5*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Cửu nguyệt, nhị thập cửu nhật, khiển sứ như Minh. Ngự sử trung thừa Hà Phủ vi chánh sứ, Mật hình viện đồng tri Đinh Lan phó chi, tuế cống cập tấu Khâm châu địa phương sự.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 殿中侍御史程馭為副使，奏竜州地方事。[62b*7*2]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Điện trung thị ngự sử Trình Ngự vi phó sứ, tấu Long châu địa phương sự.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 戊辰，六年（明正統十三年）。[62b*8*1]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Mậu Thìn, lục niên (Minh Chính Thống thập tam niên).

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 春，正月，以同知東道簿籍黎希葛為尙書右司郎中，參知南道簿籍；内密院副 …… [62b*8*11]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Xuân, chính nguyệt, dĩ Đồng tri Đông đạo bạ tịch Lê Hi Cát vi Thượng thư hữu ti lang trung, Tham tri Nam đạo bạ tịch; Nội mật viện phó …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 … [62a] bắt được chúa nó là Bí Cai và các phi tần, bộ thuộc, ngựa voi vũ khí, cùng các hàng tướng rồi đem quân về.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Cháu thúc bá của vua Chiêm cũ Bố Đề là Ma Ha Quý Lai đã đầu hàng từ trước, nay sai bề tôi là bọn Chế Cữu, Ma Thúc, Bà Bị sang chầu, dâng biểu xưng thần, xin cho lập làm vua.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tháng 6, đem chúa Chiêm Thành Bí Cai làm lễ dâng tù cáo thắng trận ở Thái miếu. Đại xá thiên hạ. Giữ chúa Chiêm Thành Bí Cai và ba người phi tần ở kinh sư. Sai sứ đi tìm những người Chiêm ở kinh thành từ trước trao cho tả hữu của vua Chiêm và các hàng nước Chiêm cho về nước.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Mùa thu, tháng 9, ngày 19, sai Hải Tây tham tri bạ tịch Nguyễn Tông Nhân và Chính sự viện

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đồng tham nghị Trịnh Hoằng Nghị sang nhà Minh báo tin Chiêm Thành vào cướp năm trước.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Đinh Mão, [Thái Hòa] năm thứ 5 [1447], (Minh Chính Thống năm thứ 12). Mùa thu, tháng 7, xuống chiếu rằng:

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 “Nhận lỗi trách mình, duy bậc chí thành [62b] mới có thể làm được; trừ tai cứu nạn, thực điều nhân chính phải đặt lên hàng đầu. Trẫm từ khi lên ngôi đến nay, thiên tai xảy ra luôn, dân chúng rất đói kém. Mới rồi, đã hạ lệnh cho các nha môn trình bày những điều có thể làm lợi cho quân dân để chọn lựa thi hành, nay lại thi hành, lệnh cho thải bớt các cung nữ bị giam cấm. Các đạo làm bản tâu trình bày những việc đau khổ của dân trong hạt”.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Tháng 9, ngày 29, sai sứ sang nhà Minh: Ngự sử trung thừa Hà Phủ làm chánh sứ, Thẩm hình viện đồng tri Đinh Lan làm phó sứ sang nộp cống hàng năm và tâu việc địa phương Khâm Châu. Điện trung thị ngự sử Trình Ngự làm phó sứ sang tâu việc địa phương Long Châu.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Mậu Thìn, [Thái Hòa] năm thứ 6 [1448], (Minh Chính Thống năm thứ 13). Mùa xuân, tháng giêng, lấy Đồng tri Đông đạo bạ tịch Lê Hy Cát làm Thượng thư hữu ty lang trung, Tham tri Nam đạo bạ tịch; Nội mật viện phó …