Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 65a65b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 一隻，道過乂安府，命旨留其象於軍府。[65a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … nhất chích, đạo quá Nghệ An phủ, mệnh chỉ lưu kì tượng ư quân phủ.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 賜盆蛮使大紅緞子衣一套，絹十疋，甆噐五篭，遣還。[65a*1*16]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Tứ Bồn Man sứ đại hồng đoạn tử y nhất sáo, quyên thập sất, từ khí ngũ lung, khiển hoàn.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 承天閣成，莊嚴勝前。[65a*3*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Thừa Thiên các thành, trang nghiêm thắng tiền.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 󰱑官何栗、同亨𭛁等劾奏：「訟多沉滯，事在有司，非臣等所知。」[65a*3*9]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Đài quan Hà Lật, Đồng Hanh Phát đẳng hặc tấu: “Tụng đa trầm đái, sự tại hữu ti, phi thần đẳng sở tri”.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 審刑郎中大夫程旻、阮文傑、黎伯遠等皆叩頭謝罪。[65a*4*16]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thẩm hình lang trung đại phu Trình Mân, Nguyễn Văn Kiệt, Lê Bá Viễn đẳng giai khấu đầu tạ tội.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 獨監察五刑程惟一節詞強解不已。[65a*5*18]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Độc giám sát ngũ hình Trình Duy Nhất tiết từ cưỡng giải bất dĩ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 上不報，[65a*6*14] 即命何栗等就五刑院，檢得壬子至丁卯共一百二十五案。[65a*6*17]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Thượng bất báo, tức mệnh Hà Lật đẳng tựu ngũ hình viện, kiểm đắc Nhâm Tí chí Đinh Mão cộng nhất bách nhị thập ngũ án.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 諸大臣議分滯訟，𭁈五道官、󰱑官、五刑作急對理，勿致久滯害民。[65a*8*4]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Chư đại thần nghị phân đái tụng, dữ ngũ đạo quan, đài quan, ngũ hình tác cấp đối lí, vật trí cửu đái hại dân.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 且讞獄繁多，刑官用 [65a*9*11] 力不敖，論减其罪。[65b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thả nghiện ngục phồn đa, hình quan dụng lực bất ngao, luận giảm kì tội.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 貶郎中阮文傑、大夫黎伯遠、阮允忠各一資，答各五十。[65b*1*8]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Biếm Lang trung Nguyễn Văn Kiệt, Đại phu Lê Bá Viễn, Nguyễn Doãn Trung các nhất tư, đáp các ngũ thập.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 郎中程公德、大夫范福滯訟不甚多，答各五十。[65b*2*11]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Lang trung Trình Công Đức, Đại phu Phạm Phúc đái tụng bất thậm đa, đáp các ngũ thập.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 夏，四月，禁官員人民、不得占公田𮢶池，立園宅。[65b*4*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Hạ, tứ nguyệt, cấm quan viên nhân dân, bất đắc chiếm công điền tạc trì, lập viên trạch.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 以舊都督黎熾為少保，知軍民事，同知黎盧為復禮州宣慰大使。[65b*5*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Dĩ cựu Đô đốc Lê Xí vi Thiếu bảo, tri quân dân sự, Đồng tri Lê Lư vi Phục Lễ châu tuyên úy đại sứ.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 太傅黎文靈卒，年七十二，贈開府，諡忠献。[65b*6*10]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Thái phó Lê Văn Linh tốt, niên thất thập nhị, tặng khai phủ, thụy Trung Hiến.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 文靈開國勳臣，三朝元老，󰋟沉，有智畧，頗𧥾政事大體，廟堂議論，多所建明。[65b*7*10]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Văn Linh khai quốc huân thần, tam triều nguyên lão, thâm trầm, hữu trí lược, pha thức chính sự đại thể, miếu đường nghị luận, đa sở kiến minh.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 黎察之被戮，直諫不阿，甘受譴責，為公 …… [65b*9*4]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Lê Sát chi bị lục, trực gián bất a, cam thụ khiển trách, vi công …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 [65a] Khi đi qua Ngệ An, được lệnh để con voi ấy ở lại quân phủ¹. Ban cho sứ thần Bồn Man một bộ áo dài bằng đoạn màu hồng, 10 tấm lụa, 5 sọt đồ sứ rồi cho về.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Các Thừa Thiên làm xong, lộng lẫy hơn trước.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Đài quan là bọn Hà Lật, Đồng Hanh Phát hặc tâu rằng:

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 “Án kiện ứ đọng nhiều, việc này ở các quan có trách nhiệm, bọn thần không biết được”. Bọn Thẩm hình lang trung đại phu Trình Mân, Nguyễn Văn Kiệt, Lê Bá Viễn đều cúi đầu tạ tội. Riêng Giám sát ngũ hình Trình Duy Nhất kiếm lời bào chữa mãi không thôi. Vua không trả lời. Sai bọn Hà Lật đến Ngũ hình viện điều tra, thì từ năm Nhâm Tý² đến năm Đinh Mão (1449-144?) còn đọng tới 125 án. Các đại thần bàn nhau đem chia những án kiện đọng lại ấy cho quan năm đạo, đài quan và ngũ hình cấp tốc xét xử, không được để ứ đọng lâu ngày có hại cho dân. Hơn nữa, việc hình ngục quá nhiều, hình quan sức [65b] không làm xuể, xin xét giảm tội cho họ.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Biếm Lang trung Nguyễn Văn Kiệt, Đại phu Lê Bá Viễn, Nguyễn Doãn Trung mỗi người đều 1 tư, mỗi người phải phạt 50 roi. Lang trung Trình Công Đức, Đại phu Phạm Phúc bỏ đọng không nhiều lắm, mỗi người chỉ phải phạt 50 roi.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Mùa hạ, tháng 4, cấm viên quan và quân dân không được chiếm ruộng công để đào ao, làm vườn tược nhà cửa.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Lấy cựu Đô đốc Lê Xí làm Thiếu bảo tri quân dân sự, Đồng tri Lê Lư làm Tuyên úy đại sứ châu Phục Lễ.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Thái phó Lê Văn Linh chết, thọ 72 tuổi, được truy tặng Khai phủ, tên thụy là Trung Hiến.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Văn Linh là công thần khai quốc, là vị nguyên lão của ba triều³ tính thâm trầm, có trí lược, rất am hiểu các mặt chính sự, lúc bàn bạc ở triều đình, có nhiều điều rất sáng suốt. Khi Lê Sát bị giết, ông nói thẳng không a dua, đành chịu khiển trách, được công …

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 1 Quân phủ: trị sở của quân đội một phủ. Phủ ở đây có nghĩa như “doanh”.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 ^⇡ 2 Nên sửa lại là Giáp Tý.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 3 Ba triều: chỉ các triều Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông.