Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 80a80b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 人李文昌還廣西。[80a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … nhân Lý Văn Xương hoàn Quảng Tây.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 初太祖時，廣西人文昌將家属及部黨百餘迯來歸附，處於太原復和縣，至是送還之。[80a*1*8]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Sơ Thái Tổ thời, Quảng Tây nhân Văn Xương tướng gia thuộc cập bộ đảng bách dư tốn lai quy phụ, xứ ư Thái Nguyên Phục Hòa huyện, chí thị tống hoàn chi.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 何甫等上言曰：「臣聞：知過非难，改過爲难，言善非难，行善為难。[80a*3*5]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Hà Phủ đẳng thượng ngôn viết: “Thần văn: Tri quá phi nan, cải quá vi nan, ngôn thiện phi nan, hành thiện vi nan.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 今仟降灾旱，陛下詔條有曰：『涸澤無魚，民被倍納。』臣請减税額以施實惠。」[80a*4*12]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Kim thiên giáng tai hạn, bệ hạ chiếu điều hữu viết: “Hạc trạch vô ngư, dân bị bội nạp.” Thần thỉnh giảm thuế ngạch dĩ thi thực huệ”.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 從之。[80a*6*4]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Tòng chi.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 五月，賜諸路鎮文廟、學校洒掃夫各二十人，教授夫各二人，以為常俸，從快路安撫阮有孚之言也。[80a*7*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Ngũ nguyệt, tứ chư lộ trấn Văn miếu, học hiệu sái tảo phu các nhị thập nhân, Giáo thụ phu các nhị nhân, dĩ vi thường bổng, tòng Khoái lộ An phủ Nguyễn Hữu Phu chi ngôn dã.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 左遷祥刑院大夫程璟為天施縣轉運 [80a*9*3] 副使，以天施轉運副使阮賢爲祥刑院大夫。[80b*1*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Tả thiên Tường hình viện đại phu Trình Cảnh vi Thiên Thi huyện Chuyển vận phó sứ, dĩ Thiên Thi Chuyển vận phó sứ Nguyễn Hiền vi Tường hình viện đại phu.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 金星貫月。[80b*2*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Kim tinh quán nguyệt.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 黎受、黎可上疏其畧曰：「古昔盛治之世，遇天灾变人君省躬，大臣引罪同心寅畏󰱃弭天變。[80b*2*5]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Lê Thụ, Lê Khả thượng sớ kì lược viết: “Cổ tích thịnh trị chi thế, ngộ thiên tai biến, nhân quân tỉnh cung, đại thần dẫn tội, đồng tâm dần úy, thứ nhĩ thiên biến.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 洪惟順天年間𡸈稔屡登，以至紹平、大寶休徵荐至。[80b*4*5]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Hồng duy Thuận Thiên niên gian, khởi nẫm lũ đăng, dĩ chí Thiệu Bình, Đại Bảo hưu trưng tiến chí.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 陛下大政未親，亦無過舉，而水旱相仍，灾異屡見。[80b*5*7]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Bệ hạ đại chính vị thân, diệc vô quá cử, nhi thủy hạn tương nhưng, tai dị lũ kiến.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 意者臣等不能體陛下仁民愛物之心，調變失宜，如詔所云。[80b*6*8]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Ý giả thần đẳng bất năng thể bệ hạ nhân dân ái vật chi tâm, điều biến thất nghi, như chiếu sở vân.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 伏望聖慈召臣等於政事堂，問臣等以軍國事，何事宜行宜革，務要責實，無事虚文。」[80b*7*13]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Phục vọng Thánh Từ triệu thần đẳng ư Chính sự đường, vấn thần đẳng dĩ quân quốc sự, hà sự nghi hành nghi cách, vụ yếu trách thực, vô sự hư văn”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 皇太后懿旨報曰：「古書有 …… [80b*9*9]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Hoàng thái hậu ý chỉ báo viết: “Cổ thư hữu …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 … [80a] là Lý Văn Xương về Quảng Tây.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Trước kia, thời Thái Tổ, người Quảng Tây là Văn Xương đem gia thuộc và bộ đảng hơn trăm người trốn sang quy phục nước ta, cho ở huyện Phục Hòa, trấn Thái Nguyên, đến đây đưa trả về nước.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Bọn Hà Phủ dâng sớ:

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 “Thần nghe: biết lỗi không khó, sữa lỗi mới khó, nói điều thiện không khó, làm điều thiện mới khó. Nay trời giáng tai họa hạn hán, trong tờ chiếu của bệ hạ có điều nói là chằm cạn không có cá, dân phải nộp thuế nhiều, thần xin giảm ngạch thuế đó để ban ân huệ thực”. Vua nghe theo.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Tháng 5, cấp phu quét dọn cho Văn miếu và nhà học của các lộ, trấn, mỗi nơi 20 người, mỗi Giáo thụ được 2 người phu để làm thường bổng. Đó là theo lời của Khoái lộ An phủ sứ Nguyễn Hữu Phu.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Giáng Tường hình viện đại phu Trình Cảnh làm chuyển vận phó sứ huyện Thiên Thi. [80b] Lấy viên Chuyển vận phó sứ cũ của huyện Thiên Thi là Nguyễn Hiền làm Tường hình viện đại phu.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Sao Kim đi qua mặt trăng.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Lê Thụ và Lê Khả dâng sớ nói:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Ngày xưa, vào đời thịnh trị, nếu gặp tai biến của trời thì vua tự xét mình lại, đại thần nhận tội cùng lòng kinh sợ để mong dẹp yên tai biến của trời. Kính nghĩ khoảng năm Thuận Thiên thường được mùa luôn, cho đến các năm Thiệu Bình, Đại Bảo, điểm tốt có nhiều. Bệ hạ chưa tự mình trông coi chính sự, cũng không có lầm lỗi gì, thế mà lụt lội, hạn hán liên tiếp xảy ra, tai dị luôn luôn xuất hiện. Hẳn là bọn thần không biết thể lòng thương yêu muôn dân, chăm sóc vạn vật của bệ hạ, điều hòa trái lẽ như lời chiếu đã nói. Cúi xin Thánh Từ¹ đòi bọn thần tới Chính sự đường hỏi bọn thần về việc quân, việc nước, việc gì nên làm, việc gì nên bỏ, cốt ở thực hành, không nên chỉ chuộng hư văn”. Hoàng thái hậu có ý chỉ trả lời rằng:

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 “Sách xưa có …

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 ^⇡ 1 Thánh Từ: tức Thánh Từ hoàng thái hậu. Vua còn nhỏ, thái hậu phải buông rèm coi chính sự.