Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 81a81b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 云：『人事脩則天時和。』[81a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … vân: “Nhân sự tu tắc thiên thời hòa”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 今官家幼冲，天灾屡降，朕甚憂惧。[81a*1*9]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Kim Quan gia ấu xung, thiên tai lũ giáng, trẫm thậm ưu cụ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 今日之弊，或有爲黨而荐舉不公，或恃潜邸功臣使妻妾囑托權要，或𭁈家奴作害良民，或有出入勢家以求免罪。[81a*2*4]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Kim nhật chi tệ, hoặc hữu vi đảng nhi tiến cử bất công, hoặc thị tiềm để công thần sử thê thiếp chúc thác quyền yếu, hoặc dữ gia nô tác hại lương dân, hoặc hữu xuất nhập thế gia dĩ cầu miễn tội.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 若何以革此弊，使我君臣一心一德，以消天變，上扶官家守宗廟之業，下愜天下暨軍民之心。」[81a*4*12]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Nhược hà dĩ cách thử tệ, sử ngã quân thần nhất tâm nhất đức, dĩ tiêu thiên biến, thượng phù Quan gia thủ tông miếu chi nghiệp, hạ khiếp thiên hạ kị quân dân chi tâm.”

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 大雨。[81a*6*12]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Đại vũ.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 斬親隨正監黎仁立等于西市。[81a*6*14]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Trảm thân tùy chính giám Lê Nhân Lập đẳng vu Tây thị.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 仁立少尉黎蘭之子，𭁈京城人阮壽域等聚眾賭博偷盗，恐其黨泄，使人就其家誘來殺之。[81a*7*10]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Nhân Lập Thiếu úy Lê Lan chi tử, dữ kinh thành nhân Nguyễn Thọ Vực đẳng tụ chúng đổ bác thâu đạo, khủng kì đảng tiết, sử nhân tựu kì gia dụ lai sát chi.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 事𭛁下獄，皆斬之。[81a*9*10]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Sự phát hạ ngục, giai trảm chi.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 貶蘭 [81a*9*17] 二資，以不能教死故也。[81b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Biếm Lan nhị tư, dĩ bất năng giáo tử cố dã.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 大赦。[81b*1*10]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Đại xá.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 其赦條有减罪囚、饒潭税等事。[81b*1*12]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Kì xá điều hữu giảm tội tù, nhiêu đàm thuế đẳng sự.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 轉内外文武官。[81b*2*6]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Chuyển nội ngoại văn võ quan.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 以審刑院副使程真為北江上路安撫使；程昱為禮部上書；北道同知簿籍何甫為清化府同知撫；管領黎其等為各衛同知；宣撫使阮遼為家興官察使知君民事；蒞仁路安撫使杜時曄爲審刑院副使。[81b*2*12]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Dĩ Thẩm hình viện phó sứ Trình Chân vi Bắc Giang thượng lộ An phủ sứ; Trình Dục vi Lễ bộ thượng thư; Bắc đạo đồng tri bạ tịch Hà Phủ vi Thanh Hóa phủ Đồng tri phủ; Quản lĩnh Lê Kì đẳng vi các vệ Đồng tri; Tuyên phủ sứ Nguyễn Liêu vi Gia Hưng Quan sát sứ tri quân dân sự; Lị Nhân lộ An phủ sứ Đỗ Thì Việp vi Thẩm hình viện phó sứ.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 禮部郎中阮璟為政事院同知參𬢱政事；前行遣黎蔡為左司侍郎，同知海西道君民簿籍，賜爵大僚𤤻。[81b*7*1]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Lễ bộ lang trung Nguyễn Cảnh vi Chính sự viện đồng tri tham nghị chính sự; Tiền hành khiển Lê Thái vi Tả ti thị lang, Đồng tri Hải Tây đạo quân dân bạ tịch, tứ tước Đại liêu ban.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 蔡乃太副黎列之甥。[81b*9*5]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Thái nãi Thái phó Lê Liệt chi sanh.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 列被囚，罷蔡聀，…… [81b*9*13]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Liệt bị tù, bãi Thái chức, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 … [81a] câu: “Việc người tốt thì thiên thời hòa”. Nay Quan gia¹ còn trẻ thơ mà thiên tai xảy ra luôn, trẫm rất lo sợ. Mối hại ngày nay có thể là do gây bè cánh, tiến cử không công bằng, có thể vì cậy thế công thần nơi tiềm để² cho vợ con chạy chọt nhờ vả nơi quyền thế, có thể do bọn gia nô làm hại dân lành, hay thậm thụt ở các nhà quyền thế để xin khỏi tội. Làm thế nào để trừ bỏ mối tệ hại đó cho vua tôi ta một lòng một dạ để trừ tai biến của trời, trên thì có thể phù trì Quan gia giữ vững cơ nghiệp của tông miếu, dưới thì có thể giữ yên thiên hạ, thỏa lòng mong đợi của quân dân”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Mưa to.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Chém bọn thân tùy chánh giám Lê Nhân Lập ở chợ Tây.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Nhân Lập là con của thiếu úy Lê Lan, cùng với người trong kinh là bọn Nguyễn Thọ Vực họp nhau đánh bạc, trộm cướp, sợ bọn ấy tiết lộ ra, sai người đến tận nhà dụ đến mà giết. Việc phát giác, bắt giam ngục rồi đều chém cả. Biếm Lan [81b] 2 tư vì không biết dạy con.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đại xá. Trong lệnh ân xá có điều khoản giảm tội cho tù nhân, tha thuế đầm hồ.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Thuyên chuyển các quan văn võ trong ngoài.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Lấy Thẩm hình viện phó sứ Trình Chân làm Bắc giang thượng lộ An phủ sứ; Trình Dục làm Lễ bộ thượng thư; Bắc đạo đồng tri bạ tịch Hà Phủ làm Đồng tri phủ Thanh Hóa; bọn Quản lĩnh Lê Kỳ làm Đồng tri của các vệ; Tuyên phủ sứ Nguyễn Liêu làm Gia Hưng Quan sát sứ tri quân dân sự; An phủ sứ lộ Lị Nhân là Đỗ Thì Việp làm Thẩm hình viện phó sứ; Lễ bộ lang trung Nguyễn Cảnh làm Chính sự viện đồng tri tham nghị chính sự; Tiền hành khiển Lê Thái làm Tả ty thị lang đồng tri Hải Tây đạo quân dân bạ tịch, ban tước Đại liêu ban. Thái là cháu gọi Thái phó Lê Liệt bằng cậu. Liệt bị tù, bãi chức của Thái …

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 ^⇡ 1 Quan gia: Lê Nhân Tông. Đời Trần có quy định gọi vua là “Quan gia”. Đây cũng theo lệ ấy.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 2 Công thần nơi tiềm để: Công thần giúp vua từ khi chưa lên ngôi.