Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 82a82b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 及釋列囚，復用蔡故也。[82a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … cập thích Liệt tù, phục dụng Thái cố dã.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 左遷審刑院同知潘仁為蒞仁路安撫副使。[82a*1*10]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Tả thiên Thẩm hình viện đồng tri Phan Nhân vi Lị Nhân lộ An phủ phó sứ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 出御史刘叔謙為安朗縣轉運副使；阮居道為國子監直講；以其論允恭、弘毅故也。[82a*2*10]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Xuất Ngự sử Lưu Thúc Khiêm vi An Lãng huyện Chuyển vận phó sứ; Nguyễn Cư Đạo vi Quốc tử giám trực giảng; dĩ kì luận Doãn Cung, Hoằng Nghị cố dã.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 以東道東知簿籍阮叔惠為門下右納言，太史令裴時亨為參議政事。[82a*4*7]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Dĩ Đông đạo Đông tri bạ tịch Nguyễn Thúc Huệ vi Môn hạ hữu nạp ngôn, Thái sử lệnh Bùi Thì Hanh vi Tham nghị chính sự.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 諫官同亨𭛁劾叔惠曰：「本朝重任，惟在宰相與行遣耳。[82a*5*17]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Gián quan Đồng Hanh Phát hặc Thúc Huệ viết: “Bản triều trọng nhiệm, duy tại Tể tướng dữ Hành khiển nhĩ.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 今叔惠起身自小吏，以苛刻之政，曾為北道參知則北道之民二仁一袴。[82a*7*2]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Kim Thúc Huệ khởi thân tự tiểu lại, dĩ hà khắc chi chính, tằng vi Bắc đạo Tham tri, tắc Bắc đạo chi dân nhị nhân nhất khóa.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 至於奉使外國，以詭計圖免，外國呼為鬼頭。辱國如此，浮焉用為？」[82a*8*12]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Chí ư phụng sứ ngoại quốc, dĩ ngụy kế đồ miễn, ngoại quốc hô vi quỷ đầu. Nhục quốc như thử, phù yên dụng vi?”

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 又劾時亨曰：「時亨以邪術惑上，尙用短䘮，使陛失孝於先帝。[82b*1*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Hựu hặc Thì Hanh viết: “Thì Hanh dĩ tà thuật hoặc thượng, thượng dụng đoản tang, sử bệ thất hiếu ư Tiên đế.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 且三年之䘮，先帝能行之。[82b*2*6]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thả tam niên chi tang, Tiên đế năng hành chi.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 臣前既論時亨罷參知西道，今又陞政事院參議。[82b*2*16]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thần tiền ký luận Thì Hanh bãi Tham tri Tây đạo, kim hựu thăng Chính sự viện tham nghị.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 且政者，正虵。其身不正，安能正事乎？臣聞解之三爻曰：『負且乘，𦤶㓂至』其叔惠、時亨之謂󰊹？」[82b*3*17]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thả chính giả, chính dã. Kì thân bất chính, an năng chính sự hồ? Thần văn Giải chi tam hào viết: “Phụ thả thừa, trí khấu chí” kì Thúc Huệ, Thì Hanh chi vị dư?”.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 太后問宰将曰：「諫官論當如何？」黎可等曰：「用人不必求僃。[82b*5*16]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Thái hậu vấn tể tướng viết: “Gián quan luận đương như hà?” Lê Khả đẳng viết: “Dụng nhân bất tất cầu bị.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 臣等已搜求在位，𭁈夫親戚故舊，不得其人。[82b*7*2]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Thần đẳng dĩ sưu cầu tại vị, dữ phu thân thích cố cựu, bất đắc kì nhân.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 臣等見叔惠居聀皆辨。[82b*8*1]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Thần đẳng kiến Thúc Huệ cư chức giai biện.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 若新進輩，臣未知其賢，否無由舉用。」[82b*8*10]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Nhược tân tiến bối, thần vị tri kì hiền, phủ vô do cử dụng”.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 乃從之。[82b*9*6]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Nãi tòng chi.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 … [82a] đến khi Liệt được tha, lại bổ dùng Thái.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Giáng Thẩm hình viện đồng tri Phan Nhân làm An phủ phó sứ lộ Lý Nhân.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Đưa Ngự sử Lưu Thúc Khiêm ra làm Chuyển vận phó sứ huyện Yên Lãng¹; Nguyễn Cư Đạo làm Quốc tử giám trực giảng, vì hai ông này hặc tội Doãn Cung và Hoằng Nghị.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Lấy Đông đạo đồng tri bạ tịch Nguyễn Thúc Huệ làm Môn hạ hữu nạp ngôn, Thái sử lệnh Bùi Thì Hanh làm Tham nghị chính sự.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Gián quan Đồng Hanh Phát hặc Thúc Huệ rằng:

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 “Chức vụ quan trọng nhất của triều đình chỉ có Tể tướng và Hành khiển thôi. Nay Thúc Huệ xuất thân là tiểu lại, chuyên dùng chính lệnh hà khắc. Trước đã làm Tham tri Bắc đạo 2 người chung nhau một chiếc quần. Đến khi vâng mệnh đi sứ nước ngoài thì dùng mưu kế xảo quyệt để hòng thoát tội. Người nước ngoài gọi là đồ quỷ, làm nhục cho nước đến thế, còn làm gì?”

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 [82b] Lại hặc Thì Hanh rằng:

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 “Thì Hanh dùng tà thuật lừa dối vua, xui vua để tang ngắn ngày để bệ hạ thất hiếu với Tiên đế. Vả lại, việc để tang ba năm, thì Tiên đế cũng đã thực hiện rồi. Thần trước đã hặc Thì Hanh phải bãi chức Tham tri Tây đạo, thế mà nay lại thăng tới chức Chính sự tham nghị! Vả “chính” có nghĩa là chính đáng, nếu bản thân mình không chính đáng thì làm việc sao cho chính đáng được? Thần nghe hào Lục tam trong quẻ Giải nói: “Kẻ mang tội mà ngồi xe, ắt sẽ dắt giặc tới”² là chỉ bọn Thúc Huệ, Thì Hanh đó chăng?”

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Thái hậu hỏi Tể tướng:

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 “Gián quan hặc như thế, nên làm thế nào?”

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Bọn Lê Khả tâu: “Dùng nguời không nhất thiết phải cầu toàn. Bọn thần đã tìm hết những người tại chức và thân thích cố cựu nhưng không được một ai. Bọn thần thấy Thúc Huệ làm việc đều được cả. Còn bọn mới lên thì thần chưa biết được ai hay ai dở, không dựa vào dâu mà cất nhắc được”.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Thái hậu bèn nghe theo.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 1 Yên Lăng: nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 2 Hào lục tam, quẻ Giải của Kinh Dịch: Nguyên Văn: “Phụ thả thừa, trí khấu chí’.