Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Tuyên Hoàng Đế [BK11, 97a97b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 营而風起，犬鼠呀牙。[97a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … dinh nhi phong khởi, khuyển thử nha nha.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 宰臣如黎寵、黎察不辨六畜，掌兵如黎顛、黎練不明四時。[97a*1*9]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Tể thần như Lê Sủng, Lê Sát bất biện lục súc, Chưởng binh như Lê Điên, Lê Luyện bất minh tứ thời.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 良臣如鄭可、克復驟以顛擠。[97a*2*13]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Lương thần như Trịnh Khả, Khắc Phục sậu dĩ điên tễ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 才士如阮夢荀投之祸害。[97a*3*6]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Tài sĩ như Nguyễn Mộng Tuân đầu chi họa hại.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 寃無控訴，事總覆墮。[97a*3*16]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Oan vô khống tố, sự tổng phú đọa.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 文階如公僎将周八衮，宰臣如黎醯不識一丁。少者罔念而作狂，老者不死而成賊。[97a*4*6]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Văn giai như Công Soạn tương chu bát cổn, Tể thần như Lê Ê bất thức nhất đinh. Thiếu giả võng niệm nhi tác cuồng, lão giả bất tử nhi thành tặc.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 賣官鬻獄，好富疾貧。[97a*6*2]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Mại quan chúc ngục, hiếu phú tật bần.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 賢能為社稷之棟梁，空空掃地。[97a*6*10]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Hiền năng vi xã tắc chi đống lương, không không tảo địa.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 文章關國家之氣運，寂寂則茅。[97a*7*4]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Văn chương quan quốc gia chi khí vận, tịch tịch tắc mao.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 謟媚申堅，刀筆進用。[97a*7*16]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Xiểm mị thân kiên, đao bút tiến dụng.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 行遣阮有光、内密黎懷之、宦官纔五六輩，無一人以闔門；禁衛黎得寧、旨揮黎 [97a*8*6] 毓、衛士見入九徒，無一人以擁楯。[97b*1*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Hành khiển Nguyễn Hữu Quang, Nội mật Lê Hoài Chi, hoạn quan tài ngũ lục bối, vô nhất nhân dĩ hạp môn; Cấm vệ Lê Đắc Ninh, chỉ huy Lê Dục, vệ sĩ kiến nhập cửu đồ, vô nhất nhân dĩ ủng thuẫn.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 人情洶洶，道路嗷嗷。[97b*1*14]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Nhân tình hung hung, đạo lộ ngao ngao.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 戚里如文老、昌黎心同鬼蜮；具臣如陳榴、杜私誰不㖒疴？門闕脆弱，手能排毀。[97b*2*4]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Thích lí như Văn Lão, Xương Lê tâm đồng quỷ vực; cụ thần như Trần Lựu, Đỗ Tư thùy bất đề a? Môn khuyết thúy nhược, thủ năng bài hủy.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 乃率狐之旅，潜蓄簒逆之謀。[97b*3*16]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Nãi suất hồ chi lữ, tiềm súc soán nghịch chi mưu.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 賊臣范屯、潘般、陳陵、吳莊及狗彘三百餘人，夜敢梯墻盗透，如入無人之境。[97b*4*10]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tặc thần Phạm Đồn, Phan Ban, Trần Lăng, Ngô Trang cập cẩu trệ tam bách dư nhân, dạ cảm thê tường đạo thấu, như nhập vô nhân chi cảnh.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 帝及太后俱被害，悲夫。[97b*6*3]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Đế cập thái hậu cụ bị hại, bi phu.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 初七日，諒山王宜民自立即皇帝位，大赦，改元天興（十月三日以前著延寧六年七日，以後著宜民天興元年）。[97b*7*1]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Sơ thất nhật, Lạng Sơn Vương Nghi Dân tự lập tức Hoàng đế vị, đại xá, cải nguyên Thiên Hưng (thập nguyệt tam nhật dĩ tiền trước Diên Ninh lục niên thất nhật, dĩ hậu trước Nghi Dân Thiên Hưng nguyên niên).

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 賜内外文武百官覃恩一資。[97b*8*25]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Tứ nội ngoại văn võ bách quan đàm ân nhất tư.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 其僞赦文云：「朕以太宗文皇帝 …… [97b*9*7]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Kì ngụy xá văn vân: “Trẫm dĩ Thái Tông Văn Hoàng đế …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 … [97a] ào như ong đàn nổi dậy, như chó chuột nhe răng. Tể thần như Lê Sủng, Lê Sát thì ngu si không phân biệt sáu loại súc vật, Chưởng binh Lê Điên, Lê Luyện thì mù tịt, chẳng sao hiểu được bốn mùa một năm. Bậc lương thần như Trịnh Khả, Khắc Phục thì kèn cựa mà giết đi, người tài sĩ như Nguyễn Mộng Tuân thì đẩy vào vòng tai họa. Oan uổng không chỉ kêu xin, mọi việc thảy đều đổ nát. Văn giai như Công Soạn tuổi gần tám mươi, tể thần như Lê Ê không biết một chữ. Bọn trẻ không biết nghĩ, làm bậy ngông cuồng, người già chẳng chết đi, trở thành mối họa. Bán quan mua kiện, ưa giàu ghét nghèo. Hiền tài là rường cột của triều đình mà sạch không như quét đất. Văn chương là khí vận của nhà nước mà im ắng tựa cỏ khô. Bọn xiểm nịnh được tin dùng, kẻ đao bút được tiến cử. Hành khiển Nguyễn Hữu Quang, Nội mật Lê Hoàn Chi, hoạn quan chừng năm sáu bọn mà không một người đóng cửa cho nghiêm; cấm vệ Lê Đắc Ninh, chỉ huy Lê Hoằng [97b] Dục, vệ sĩ đến tám chín lũ mà không một ai mang mộc che đỡ. Lòng người sôi động, đường sá xôn xao. Họ ngoại như Văn Lão, Xương Lê, lòng như quỷ quái, vị không như Trần Lựu, Đỗ Tư ai chẳng cười chê? Cửa ngõ thì sơ sài, tay không cũng phá nổi. Thế là nó dẫn quân cú vọ cáo cầy, ngầm nuôi mưu kế cướp ngôi phản nghịch. Bọn tặc thần Phạm Đồn, Phan Ban, Trần Lăng, Ngô Trang và phường chó lợn hơn 300 đứa, nửa đêm dám cả gan bắc thang trèo tường lẻn vào như là vào chỗ không người. Vua và Hoàng thái hậu đều bị hại, thương thay!

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Ngày mồng 7, Lạng Sơn Vương Nghi Dân tự lập, lên ngôi Hoàng đế, đại xá, đổi niên hiệu là Thiên Hưng. (Từ mồng 3 [tháng 10] trở về trước là Diên Ninh năm thứ 6, từ mồng 7 trở về sau là Thiên Hưng năm thứ 1 của Nghi Dân). Ban ân rộng rãi cho các quan văn võ trong ngoài mỗi người 1 tư.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Bài văn đại xá ngụy viết rằng: “Trẫm là con trưởng của Thái Tông Văn Hoàng Đế, …