Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 16a16b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 婢，故有是令。[16a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … tì, cố hữu thị lệnh.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 司空黎銀同鄕人范鬢因𭁈銀奴爭田，私出不遜語。[16a*1*6]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Tư không Lê Ngân đồng hương nhân Phạm Mấn nhân dữ Ngân nô tranh điền, tư xuất bất tốn ngữ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 太祖起兵時，鬢從官軍襲檜柵。[16a*2*9]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thái Tổ khởi binh thời, Mấn tòng quan quân tập Cối sách.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 軍至柵下，鬢迯入柵降賊。[16a*3*3]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Quân chí sách hạ, Mấn tốn nhập sách hàng tặc.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 賊覺乃設僃，軍不克襲而還。[16a*3*13]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Tặc giác nãi thiết bị, quân bất khắc tập nhi hoàn.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 至是，銀𭛁鬢前事，使刑官追鞫，准奏斬之。[16a*4*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Chí thị, Ngân phát Mấn tiền sự, sử hình quan truy cúc, chuẩn tấu trảm chi.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 大司徒察曰：「今吾軰有權勢，而讐其鄕人，何求不得？[16a*5*4]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Đại tư đồ Sát viết: “Kim ngô bối hữu quyền thế, nhi thù kì hương nhân, hà cầu bất đắc?

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 後或吾勢盡，𡸈可使吾子孫當其怨禍耶？」[16a*6*6]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Hậu hoặc ngô thế tận, khởi khả sử ngô tử tôn đương kì oán hoạ da?”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 銀厲聲曰：「彼子孫猶能興怨，而吾子孫獨不能報乎？」[16a*7*4]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Ngân lệ thanh viết: “Bỉ tử tôn do năng hưng oán, nhi ngô tử tôn độc bất năng báo hồ?”.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 久之，鬢乃得减死，流遠州。[16a*8*6]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Cửu chi, Mấn nãi đắc giảm tử, lưu viễn châu.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 以𰎟山縣轉運使梁天福爲殿中侍御史，北江下路 [16a*8*16] 教授阮昭甫為監察御史。昭甫上疏有可采故也。[16b*1*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Dĩ Giáp Sơn huyện Chuyển vận sứ Lương Thiên Phúc vi Điện trung thị ngự sử, Bắc Giang hạ lộ Giáo thụ Nguyễn Chiêu Phủ vi Giám sát ngự sử. Chiêu Phủ thượng sớ hữu khả thái cố dã.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 御史付中丞阮天祐以言事忤旨，免官奏乞致職而去。[16b*2*2]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ngự sử phó trung thừa Nguyễn Thiên Hựu dĩ ngôn sự ngỗ chỉ, miễn quan tấu khất trí chức nhi khứ.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 十六日，奏告天地及太廟，以鑄順天承運之寶、代天行化之寶、勑命之寶、制誥之寶、御前之寶、御前小寶共六顆。[16b*3*6]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Thập lục nhật, tấu cáo thiên địa cập thái miếu, dĩ chú Thuận thiên thừa vận chi bảo, Đại thiên hành hóa chi bảo, Sắc mệnh chi bảo, Chế cáo chi bảo, Ngự tiền chi bảo, Ngự tiền tiểu bảo cộng lục khỏa.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 爪哇商舶入貢方物。[16b*5*14]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Trảo Oa thương bạc nhập cống phương vật.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 哀牢昆孤使其臣官龍進象隻金銀，乞院兵。[16b*6*5]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ai Lao Côn Cô sứ kì thần Quan Long tiến tượng chích kim ngân, khất viện binh.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 旨揮𭁈木忙少尉車芇出哀牢南馬各蛮救昆孤。[16b*7*5]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Chỉ huy dữ Mộc Mường Thiếu úy Xa Miên xuất Ai Lao Nam Mã các man cứu Côn Cô.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 占城使賫書及方物來献，求和親。[16b*8*7]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Chiêm Thành sứ tê thư cập phương vật lai hiến, cầu hòa thân.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 大司徒察問曰：「爾國私入吾境，捕化州百 …… [16b*9*3]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đại tư đồ Sát vấn viết: “Nhĩ quốc tư nhập ngô cảnh, bổ Hóa châu bách …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [16a] tỳ của người ta, cho nên có lệnh này.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Phạm Mấn là người cùng làng với Tư không Lê Ngân, nhân có việc tranh ruộng với gia nô của Ngân, nói vụng mấy câu bất kính. Khi Thái Tổ khởi nghĩa, Mấn theo quan quân đánh úp giặc ở sách Cối. Quân đến dưới sách, Mấn trốn vào trong sách đầu hàng giặc. Giặc biết được, phòng bị kỹ, quan quân không đánh được phải về. Đến đây, Ngân phát giác tội trước của Mấn, sai hình quan truy xét lại việc đó, vua y lời tâu xử chém. Đại tư đồ Sát nói:

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 “Nay bọn ta có quyền thế mà thù hằn người làng thì làm thế nào chẳng được? Sau này lỡ ta hết quyền thế rồi chả lẽ để cho con cháu chúng ta gánh chịu tai họa thù oán hay sao?”.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Ngân quát rằng: “Con cháu nó còn biết gây oán, con cháu ta lại không biết trả thù hay sao?”.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Mãi lâu, Mấn mới được giảm tội chết, bị đày ra châu xa.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Lấy Chuyển vận sứ huyện Giáp Sơn là Lương Thiên Phúc làm Điện trung thị ngự sử, Giáo thụ Bắc Giang Hạ lộ là [16b] Nguyễn Chiêu Phủ làm Giám sát ngự sử, vì Chiêu Phủ dâng sớ có điều được chấp nhận.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Ngự sử phó trung thừa Nguyễn Thiên Hựu, vì nói trái ý vua, trút mũ tâu xin từ chức mà về.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Ngày 16, tấu cáo trời đất và thái miếu về việc đúc sáu quả ấn: Thuận thiên thừa vận chi bảo, Đại thiên hành hoá chi bảo, Sắc mệnh chi bảo, Chế cáo chi bảo, Ngự triều chi bảo, Ngự triều tiểu bảo¹.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Thuyền buôn nước Trảo Oa vào cống lễ vật địa phương.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Côn Cô nước Ai Lao sai bề tôi là Quan Long dâng voi và vàng bạc xin viện binh.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Ra lệnh chỉ cho Thiếu úy Mường Mộc² là Xa Miên dẫn các man ở châu Nam Mã³ đi cứu Côn Cô.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Sứ Chiêm Thành mang thư và lễ vật sang cống để cầu hòa thân.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Đại tư đồ Lê Sát hỏi: “Nước ngươi vào trộm đất ta, bắt bớ dân chúng ở châu Hóa …

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 1 Xem sự việc năm Thiệu Bình thứ 2, tháng 3, ngày mồng 6.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 2 Mường Mộc: nay là thuộc huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 3 Vùng đất thượng lưu sông Mã, giáp đất Ai Lao.